పేటీఎం వ్యవస్థాపకుడు విజయ్ శేఖర్ శర్మ పుట్టినరోజు జూన్ 7 | Vijay Shekhar Sharma Birthday
పేటీఎం వ్యవస్థాపకుడు విజయ్ శేఖర్ శర్మ పుట్టినరోజు జూన్ 7 | Vijay Shekhar Sharma Birthday Telugu
విజయ్ శేఖర్ శర్మ పుట్టినరోజు (Vijay Shekhar Sharma Birthday) ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 7న భారతీయ వ్యాపార, సాంకేతిక రంగాలలో ఎంతో గుర్తింపుతో స్మరించుకోబడుతుంది. భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవానికి నాంది పలికి, మొబైల్ పేమెంట్స్ రంగాన్ని శాసిస్తూ సామాన్య కిరాణా దుకాణం నుండి భారీ మాల్స్ వరకు క్యూఆర్ కోడ్ సాంకేతికతను విస్తరించిన ప్రముఖ టెక్ బిలియనీర్ మరియు పేటీఎం (Paytm - One97 Communications) వ్యవస్థాపకుడు విజయ్ శేఖర్ శర్మ 1978 జూన్ 7న ఉత్తరప్రదేశ్లోని అలీగఢ్లో జన్మించారు.
భారతదేశ ఫిన్టెక్ (Fintech) రంగ చరిత్రలో విజయ్ శేఖర్ శర్మ ప్రస్థానం ఒక అసాధారణ విజయ గాథ. ఉత్తరప్రదేశ్లోని ఒక చిన్న గ్రామీణ పాఠశాల నుండి హిందీ మీడియంలో చదువుకుని, ఇంగ్లీష్ భాషా సమస్యలను అధిగమించి, కేవలం 15 ఏళ్ల వయస్సులోనే ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో అడుగుపెట్టిన అద్భుత ప్రతిభావంతుడు ఆయన. రూ. 10,000 జీతంతో ప్రయాణం ప్రారంభించి నేడు దేశంలోనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన గ్లోబల్ బ్రాండ్ ను నిర్మించిన ఆయన జీవిత చరిత్ర, వన్97 కమ్యూనికేషన్స్ స్థాపన, 2016 డీమోనిటైజేషన్ కాలపు డిజిటల్ వృద్ధి మరియు చారిత్రక వాస్తవాల గురించి 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలతో కూడిన ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో లోతుగా తెలుసుకుందాం.
విజయ్ శేఖర్ శర్మ ఎవరు? (Who is Vijay Shekhar Sharma?)
విజయ్ శేఖర్ శర్మ సమకాలీన భారతీయ డిజిటల్ వ్యాపార సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన టెక్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్ (Tech Entrepreneur). ఆయన భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద మొబైల్ పేమెంట్స్ మరియు ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ ప్లాట్ఫారమ్ అయిన పేటీఎం (Paytm) కు సిఇఒ (CEO) గా వ్యవహరిస్తున్నారు. భారతదేశపు మొట్టమొదటి సక్సెస్ఫుల్ స్టార్టప్ (Startup) విప్లవకారులలో ఆయన ఒకరిగా గుర్తింపు పొందారు.
ఆయన చలనచిత్ర రంగానికి చెందిన నటుడు కానందున ఇక్కడ ఎటువంటి కల్పిత గ్లామర్ ముగింపులు అవసరం లేదు, కానీ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను క్యాష్ లెస్ (Cashless Economy) దిశగా నడిపించడంలో ఆయన పోషించిన పాత్ర మరియు చారిత్రక వాస్తవాలు ఎంతో విలువైనవి. ఫోర్బ్స్ (Forbes) అంతర్జాతీయ కుబేరుల జాబితాలో భారతదేశపు అత్యంత పిన్న వయస్కుడైన బిలియనీర్ గా ఒకప్పుడు రికార్డు సృష్టించిన ఘనత ఆయనది. జూన్ 7న ఆయన పుట్టినరోజు సందర్భంగా భారతీయ స్టార్టప్ లోకం ఆయన ప్రస్థానాన్ని కొనియాడుతుంది.
బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం మరియు అకడమిక్ విద్యాభ్యాస చరిత్ర
విజయ్ శేఖర్ శర్మ 1978 జూన్ 7న ఉత్తరప్రదేశ్లోని అలీగఢ్ జిల్లా పరిధిలోని ఒక చిన్న పట్టణమైన మాలీపురాలో ఒక సాంప్రదాయ మధ్యతరగతి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి సులోఖ్ ప్రకాష్ శర్మ స్కూల్ ప్రధానోపాధ్యాయుడు (School Teacher), తల్లి ఆశా శర్మ గృహిణి. ఇంట్లో క్రమశిక్షణతో కూడిన విద్యా వాతావరణం ఎప్పుడూ ఉండేది. నలుగురు తోబుట్టువులలో విజయ్ మూడవవాడు.
ఆయన తన ప్రాథమిక మరియు ఉన్నత పాఠశాల విద్యాభ్యాసాన్ని అలీగఢ్లోని స్థానిక హిందీ మీడియం ప్రభుత్వ స్కూల్ లో పూర్తి చేశారు. చిన్నతనం నుంచే చదువులో అసాధారణమైన మేధస్సును ప్రదర్శించిన విజయ్, కేవలం 15 సంవత్సరాల వయస్సులోనే ఢిల్లీ టెక్నలాజికల్ యూనివర్సిటీ (Delhi Technological University - DTU) లో ఇంజనీరింగ్ ప్రవేశం సాధించారు. అయితే, కాలేజీలో ప్రొఫెసర్లు ఇంగ్లీష్ లో బోధించడం వల్ల, హిందీ మీడియం నుండి వచ్చిన విజయ్ తీవ్రమైన భాషా ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ వెనకడుగు వేయకుండా లైబ్రరీలోని పుస్తకాలను ఒకే సమయంలో హిందీ, ఇంగ్లీష్ లలో చదువుకుంటూ స్వయంగా ఇంగ్లీష్ భాషపై పట్టు సాధించి చారిత్రక రికార్డు సృష్టించారు.
ప్రారంభ వ్యాపార ప్రయత్నాలు మరియు వన్97 కమ్యూనికేషన్స్ ఆవిర్భావం
కాలేజీ రోజుల్లోనే ఇంటర్నెట్ ప్రపంచం యొక్క శక్తిని తెలుసుకున్న విజయ్ శేఖర్ శర్మ, తన స్నేహితుడితో కలిసి 1997 వ సంవత్సరంలో 'XS Corps' అనే ఒక సెర్చ్ ఇంజన్ వెబ్సైట్ ను ప్రారంభించారు. ఈ వెబ్సైట్ ను విజయవంతంగా నడిపించి ఆ తర్వాత ఒక అమెరికన్ సంస్థకు దాదాపు ఐదు లక్షల డాలర్లకు విక్రయించి చిన్న వయస్సులోనే తన వ్యాపార మేధస్సును చాటారు.
ఇంజనీరింగ్ పూర్తయిన తర్వాత స్థిరమైన ఉద్యోగాల వైపు వెళ్లకుండా, స్వంతంగా ఏదైనా సాధించాలనే సంకల్పంతో 2000 వ సంవత్సరంలో వన్97 కమ్యూనికేషన్స్ (One97 Communications) అనే సంస్థను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ ప్రారంభంలో మొబైల్ వినియోగదారులకు ఎస్ఎంఎస్ (SMS) ద్వారా లైవ్ క్రికెట్ స్కోర్లు, జాతకాలు మరియు కాలర్ ట్యూన్స్ వంటి కంటెంట్ సేవలను అందించేది. ప్రారంభంలో నిధుల కొరత వల్ల ఆయన తీవ్రమైన ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. రోజుకు ఒక్క పూట మాత్రమే తింటూ, కేవలం 10 రూపాయలు జేబులో పెట్టుకుని ఢిల్లీ వీధుల్లో కాలినడకన తిరిగిన రోజులు ఆయన జీవితంలో సంపూర్ణ చారిత్రక వాస్తవాలు.
పేటీఎం (Paytm) స్థాపన మరియు డిజిటల్ వాలెట్ విప్లవం
2010 వ సంవత్సరంలో భారతదేశంలో స్మార్ట్ఫోన్ల వాడకం మరియు 3G ఇంటర్నెట్ సేవలు విస్తరిస్తున్న తరుణంలో విజయ్ శేఖర్ శర్మ ఒక సరికొత్తు మొబైల్ పేమెంట్స్ ఆలోచనను బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్ల ముంగిట ఉంచారు. అయితే బోర్డు సభ్యులు ఈ ప్రయోగానికి నిరాకరించినప్పటికీ, తన సొంత వాటా నిధులను పణంగా పెట్టి 2010 ఆగస్టు లో పేటీఎం (Paytm - Pay Through Mobile) ప్లాట్ఫారమ్ను లాంచ్ చేశారు:
- మొబైల్ రీఛార్జ్ సేవలు: ప్రారంభంలో పేటీఎం కేవలం మొబైల్ రీఛార్జ్, డీటీహెచ్ బిల్లుల చెల్లింపుల వాలెట్ (Wallet) గా మాత్రమే సేవలు ప్రారంభించింది. ఆన్లైన్ లో నగదు చెల్లింపులు సులభతరం కావడంతో వినియోగదారులు దీనికి బ్రహ్మరథం పట్టారు.
- క్యూఆర్ కోడ్ సాంకేతికత (QR Code): భారతదేశంలో కస్టమర్లు మరియు వ్యాపారస్తుల మధ్య ఉండే నగదు లావాదేవీల ఇబ్బందులను గమనించిన విజయ్, అతి తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పేటీఎం క్యూఆర్ కోడ్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టారు. దీనివల్ల చిన్న కిరాణా కొట్టు యజమాని కూడా ఎటువంటి పీఓఎస్ (POS) మిషన్లు లేకుండా ఉచితంగా డిజిటల్ పేమెంట్స్ అందుకోవడం సాధ్యమైంది. లాజిస్టిక్స్ రంగం ఎలాగైతే వస్తువుల పంపిణీని క్రమబద్ధం చేస్తుందో.. పేటీఎం క్యూఆర్ కోడ్ దేశంలో కరెన్సీ చెల్లింపులను అలాగే క్రమబద్ధం చేసింది.
2016 నోట్ల రద్దు (De-monetization) మరియు పేటీఎం అసాధారణ వృద్ధి
భారతదేశ ఆర్థిక చరిత్రలో 2016 నవంబర్ 8 రాత్రి కేంద్ర ప్రభుత్వం పెద్ద నోట్లను రద్దు చేస్తూ (Demonetisation) తీసుకున్న చారిత్రక నిర్ణయం పేటీఎం సంస్థను దేశంలోనే అత్యున్నత శిఖరానికి చేర్చింది. మార్కెట్లో నగదు కొరత ఏర్పడిన ఆ తరుణంలో విజయ్ శేఖర్ శర్మ తన యాప్ ను యుద్ధ ప్రాతిపదికన అప్గ్రేడ్ చేశారు:
రికార్డు స్థాయి వినియోగదారులు: నోట్ల రద్దు జరిగిన కొన్ని రోజుల్లోనే పేటీఎం వాలెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య మరియు రోజువారీ లావాదేవీల విలువ మిలియన్ల శాతానికి పెరిగి నయా రికార్డు సృష్టించింది. ఆటో డ్రైవర్ల నుండి అగ్ర నగరాల మాల్స్ వరకు ప్రతి చోటా పేటీఎం బోర్డులు దర్శనమిచ్చాయి. ఈ అపూర్వమైన వృద్ధితో వన్97 కమ్యూనికేషన్స్ విలువ అంతర్జాతీయ మార్కెట్ లో బిలియన్ల డాలర్లకు చేరింది. చైనీస్ అలీబాబా గ్రూప్ మరియు ప్రసిద్ధ సాఫ్ట్బ్యాంక్ (SoftBank) మరియు వారెన్ బఫెట్ కు చెందిన బెర్క్షైర్ హాత్వే వంటి అంతర్జాతీయ దిగ్గజాలు పేటీఎంలో భారీ పెట్టుబడులు పెట్టడం చారిత్రక వాస్తవం.
పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్ మరియు అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు
విజయ్ శేఖర్ శర్మ తన ఫైనాన్షియల్ సేవలను మరింత చట్టబద్ధంగా విస్తరించడం కోసం 2017 మే లో 'పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్' (Paytm Payments Bank) ను ప్రారంభించారు. దీని ద్వారా దేశంలోని కోట్ల మంది అన్బ్యాంక్డ్ (Unbanked) ప్రజలకు జీరో బ్యాలెన్స్ డిజిటల్ సేవింగ్స్ ఖాతాలను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. టెక్నాలజీ పరిణామంలో భాగంగా వచ్చిన 'పేటీఎం సౌండ్ బాక్స్' (Paytm Soundbox) వ్యాపార రంగంలో ఒక పెద్ద విజువల్ మరియు ఆడియో సంచలనంగా మారింది.
ఆయన సాధించిన అంతర్జాతీయ విజయాలను కొనియాడుతూ ప్రసిద్ధ 'టైమ్ మేగజైన్' (Time Magazine) 2017 లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రభావవంతమైన 100 మంది వ్యక్తుల జాబితాలో విజయ్ శేఖర్ శర్మకు స్థానం కల్పించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ విభాగం (UNEP) ఆయనను 'క్లీన్ ఎయిర్ పాట్రన్' (Patron for Clean Air) గా నియమించింది. ఎకనామిక్ టైమ్స్ మరియు ఎన్డీటీవీ ల నుండి ఉత్తమ బిజినెస్ లీడర్ పురస్కారాలు లభించాయి.
ఇటీవలి సవాళ్లు, ఆర్బీఐ నిబంధనలు మరియు సంస్కరణలు
ఏ వ్యాపార సామ్రాజ్యానికైనా నియంత్రణ చట్టాలు అత్యంత కీలకమైనవి. పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్ కార్యకలాపాలలో కొన్ని కేవైసి (KYC) నిబంధనల ఉల్లంఘనలు మరియు ఐటి ఆడిటింగ్ లో లోపాలను గుర్తిస్తూ భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) 2024 ప్రారంభంలో కఠినమైన ఆంక్షలను విధించింది. దీనితో బ్యాంక్ రిజర్వ్ కార్యకలాపాలను నిలిపివేయవలసి రావడం చారిత్రక వాస్తవం.
అయితే, విజయ్ శేఖర్ శర్మ ఒక పారదర్శకమైన మరియు ధైర్యవంతమైన లీడర్ గా ఈ సవాళ్లను స్వీకరించారు. పేటీఎం యాప్ లోని యూపీఐ (UPI) సేవలను నిరంతరాయంగా కొనసాగించడం కోసం నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) మరియు అగ్ర భారతీయ బ్యాంకులతో (SBI, HDFC, Axis) చట్టబద్ధమైన థర్డ్-పార్టీ యాప్ ప్రొవైడర్ (TPAP) ఒప్పందాలు చేసుకుని వినియోగదారుల నమ్మకాన్ని కాపాడారు. నియంత్రణ చట్టాలకు లోబడి సంస్థను మరింత పటిష్టంగా మార్చే ప్రక్రియను ఆయన నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు.
యువతకు మరియు విద్యార్థులకు ఈ రోజు ఇచ్చే విద్యాపరమైన విలువ
విజయ్ శేఖర్ శర్మ జీవిత చరిత్ర నేటి తరం విద్యార్థులకు మరియు యువతకు ఒక అత్యున్నతమైన ప్రాక్టికల్, మేనేజ్మెంట్ మరియు విద్యాపరమైన విలువను (Educational Value) అందిస్తుంది. ఒక సామాన్య హిందీ మీడియం ప్రభుత్వ స్కూల్ నుండి వచ్చి, ఇంగ్లీష్ రాదనే అపకర్షతా భావాన్ని పక్కన పెట్టి, కేవలం జ్ఞానాన్ని నమ్ముకుని ఏ విధంగా అంతర్జాతీయ స్థాయి టెక్ దిగ్గజంగా ఎదగవచ్చో ఆయన ప్రస్థానం నిరూపిస్తుంది. కంప్యూటర్ సైన్స్, ఎకనామిక్స్ మరియు ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ (Entrepreneurship) చదివే విద్యార్థులకు ఆయన వర్కింగ్ స్టైల్ మరియు స్టార్టప్ వ్యూహాలు ఒక అద్భుతమైన క్షేత్రస్థాయి పాఠం.
పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో ఈ రోజున డిజిటల్ ఆర్థిక అక్షరాస్యత, ఫైనాన్షియల్ టెక్నాలజీ మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీపై ప్రత్యేక అవగాహన సదస్సులు నిర్వహించాలి. యువత కేవలం స్మార్ట్ఫోన్ల స్క్రీన్ లపై సోషల్ మీడియా రీల్స్ చూస్తూ సమయాన్ని వృథా చేయకుండా, కోడింగ్ మరియు క్రియేటివ్ బిజినెస్ ఐడియాలను అభివృద్ధి చేసుకోవాలని ఈ రోజు ప్రబోధిస్తుంది. లూయిస్ బ్రెయిలీ అంధుల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపినట్లుగానే, విద్యార్థులు కూడా తమ వైజ్ఞానిక ఆలోచనలతో దేశ ప్రగతికి తోడ్పడాలి. చిత్రకారుడు బాపు గారు విజువల్స్ ని పద్ధతిగా చూపించినట్లుగానే, యువత తమ కెరీర్ ప్రణాళికలను ఒక క్రమశిక్షణతో కూడిన ఆర్థిక చైతన్యంగా మార్చుకోవడానికి ఈ బయోగ్రఫీ పాఠం ఒక అద్భుతమైన దిక్సూచి మార్గదర్శి.
ముగింపు (Conclusion)
విజయ్ శేఖర్ శర్మ ఆధునిక భారతదేశంలో సరికొత్తు డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు పునాది వేసిన అరుదైన మరియు విలక్షణ టెక్ మేధావి. ఆయన ప్రవేశపెట్టిన క్యూఆర్ కోడ్ సాంకేతికత దేశంలోని ప్రతి సామాన్యుడి జీవితంలో ఒక భాగంగా మారిపోయింది. జూన్ 7న ఆయన పుట్టినరోజు సందర్భంగా ఆ మహోన్నత భారతీయ ఎంటర్ప్రెన్యూర్కు మనస్ఫూర్తిగా జన్మదిన శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తూ సంస్మరించుకుందాం.
భారతీయ ఫిన్టెక్ రంగ విప్లవకారుడు విజయ్ శేఖర్ శర్మ!
విజయ్ శేఖర్ శర్మ గారికి పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు!
Q1: విజయ్ శేఖర్ శర్మ పుట్టినరోజు ఎప్పుడు మరియు ఆయన ఎక్కడ జన్మించారు?
ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త విజయ్ శేఖర్ శర్మ ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 7వ తేదీన తన పుట్టినరోజును జరుపుకుంటారు. ఆయన 1978 జూన్ 7న ఉత్తరప్రదేశ్లోని అలీగఢ్లో జన్మించారు.
Q2: విజయ్ శేఖర్ శర్మ స్థాపించిన దేశ ప్రసిద్ధ డిజిటల్ పేమెంట్స్ సంస్థ పేరు ఏమిటి?
ఆయన భారతదేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మొబైల్ వాలెట్ మరియు ఫైనాన్షియల్ బ్రాండ్ "పేటీఎమ్" (Paytm - Pay Through Mobile) ను స్థాపించారు.
Q3: పేటీఎం యాప్ ను నడిపే మాతృ సంస్థ (Parent Company) పేరు ఏమిటి మరియు అది ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటయింది?
పేటీఎం యొక్క అధికారిక మాతృ సంస్థ పేరు "వన్97 కమ్యూనికేషన్స్" (One97 Communications Limited). దీనిని విజయ్ శేఖర్ శర్మ 2000 వ సంవత్సరంలో స్థాపించారు.
Q4: విద్యాపరంగా విజయ్ శేఖర్ శర్మ ఏ ఉన్నత ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ నుండి పట్టా అందుకున్నారు?
ఆయన దేశ రాజధానిలోని ప్రతిష్టాత్మక ఢిల్లీ టెక్నలాజికల్ యూనివర్సిటీ (Delhi Technological University - DTU) నుండి ఇంజనీరింగ్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశారు.
Q5: అంతర్జాతీయ ప్రతిష్టాత్మక 'టైమ్ మేగజైన్' ఏ సంవత్సరంలో ప్రపంచ 100 మంది ప్రభావవంతమైన వ్యక్తుల జాబితాలో ఈయనకు స్థానం ఇచ్చింది?
భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవ వ్యాప్తిని గుర్తిస్తూ 2017 వ సంవత్సరంలో టైమ్ మేగజైన్ (Time 100) విజయ్ శేఖర్ శర్మను ప్రపంచ అత్యున్నత ప్రభావశీలుర జాబితాలో చేర్చింది.
Q6: లఘు వ్యాపారస్తుల కొరకు వాయిస్ ఆధారిత చెల్లింపుల ధృవీకరణ కోసం పేటీఎం ప్రవేశపెట్టిన పరికరం ఏది?
చిన్న దుకాణదారుల కోసం పేటీఎం సాంకేతిక విభాగం రూపొందించిన ప్రసిద్ధ పరికరం పేరు "పేటీఎం సౌండ్ బాక్స్" (Paytm Soundbox) కావడం చారిత్రక వాస్తవం.