విలియం హార్వే వర్ధంతి 3 June | William Harvey Vardhanthi
విలియం హార్వే వర్ధంతి జూన్ 3 | William Harvey Vardhanthi Telugu
మానవ శరీర అనాటమీ పరిశోధనలలో సరికొత్త విప్లవానికి నాంది పలికి, గుండె పనితీరును మరియు రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ (Blood Circulation System) ను ప్రపంచానికి మొట్టమొదటిసారిగా శాస్త్రీయంగా నిరూపించిన వైద్య శాస్త్ర పితామహుడు డాక్టర్ విలియం హార్వే వర్ధంతి (William Harvey Vardhanthi) ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 3న ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రీడా, వైద్య మరియు విద్యా రంగాల ప్రముఖులచే ఎంతో గౌరవప్రదంగా స్మరించుకోబడుతుంది. శతాబ్దాలుగా ఉన్న తప్పుడు నమ్మకాలను పటాపంచలు చేస్తూ, గుండె ఒక పంపింగ్ అవయవమని (Pumping Organ) చారిత్రాత్మక రికార్డులతో నిరూపించిన ఇంగ్లాండ్ దేశపు అసాధారణ వైద్య శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ విలియం హార్వే (William Harvey).
విలియం హార్వే ఆవిష్కరణలు ఆధునిక వైద్య శాస్త్రానికి, ముఖ్యంగా కార్డియాలజీ (Cardiology) రంగానికి ఒక బలమైన పునాదిగా నిలిచాయి. ఆయన పరిశోధనలు జరగకముందు మానవ శరీరంలో రక్తం ఏ విధంగా ప్రవహిస్తుందనే విషయంపై పాతకాలపు గాలెన్ సిద్ధాంతాలనే అందరూ నమ్మేవారు. ప్రాణాలకు తెగించి, ప్రయోగశాలల్లో కఠినమైన పరిశోధనలు చేసి లూయిస్ బ్రెయిలీ అంధుల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపినట్లుగానే, హార్వే వైద్య లోకానికి ఒక నూతన మార్గాన్ని చూపించారు. జూన్ 3న ఆయన వర్ధంతి సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, ఆ చారిత్రాత్మక మేధావి సంపూర్ణ జీవిత విశేషాలు, ఆయన కనుగొన్న రక్త ప్రసరణ సిద్ధాంతం మరియు సమాజానికి ఆయన అందించిన విద్యాపరమైన విలువల గురించి 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలతో కూడిన ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
డాక్టర్ విలియం హార్వే ఎవరు? (Who is Dr. William Harvey?)
డాక్టర్ విలియం హార్వే 17వ శతాబ్దానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ ఇంగ్లీష్ వైద్యుడు మరియు శరీర నిర్మాణ శాస్త్రవేత్త (Anatomist). వైద్య శాస్త్ర చరిత్రను 'హార్వేకు ముందు, హార్వేకు తర్వాత' అని విభజించేంతటి గొప్ప ఆవిష్కరణను ఆయన చేశారు. మానవ శరీరంలో రక్తం అనేది కాలేయంలో నిరంతరం సృష్టించబడి ఖర్చైపోతుందని భావించే రోజుల్లో, రక్తం ఒక పరిమిత పరిమాణంలో గుండె ద్వారా శరీరం అంతటా నిరంతరం చక్రీయ పద్ధతిలో ప్రసరిస్తుందని (Circulatory System) ఆయనే మొదటగా కనుగొన్నారు.
ఆయన కేవలం సిద్ధాంతాలకే పరిమితం కాకుండా ఎంబ్రియాలజీ (Embryology) లేదా పిండ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో కూడా అనేక వినూత్న ప్రయోగాలు చేశారు. లండన్ లోని రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ లో అగ్ర వైద్యుడిగా ఉంటూ, బ్రిటన్ రాజులైన మొదటి జేమ్స్ మరియు మొదటి చార్లెస్ లకు వ్యక్తిగత రాజవైద్యుడిగా (Royal Physician) సేవలు అందించారు. చలనచిత్ర రంగానికి సంబంధించిన దర్శకులు గుణశేఖర్ గారు చారిత్రక కథలను విజువల్ గా చూపించినట్లుగా, హార్వే గారు సైన్స్ ని ప్రయోగాత్మకంగా నిరూపించి చూపించారు. ఆయన వర్ధంతి రోజున యావత్ ప్రపంచం ఆయన మేధోశక్తిని సగర్వంగా స్మరించుకుంటుంది.
బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం మరియు ఉన్నత విద్యాభ్యాస చరిత్ర
విలియం హార్వే 1578 ఏప్రిల్ 1న ఇంగ్లాండ్ లోని ఫోక్స్టోన్ (Folkestone) అనే తీరప్రాంత పట్టణంలో ఒక సంపన్న మరియు గౌరవప్రదమైన కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి థామస్ హార్వే ఒక విజయవంతమైన వ్యాపారవేత్త మరియు ఫోక్స్టోన్ నగరానికి మేయర్ గా కూడా సేవలు అందించారు. తల్లి జోన్ హాల్కే గృహిణి. హార్వే తొమ్మిది మంది తోబుట్టువులలో అందరికంటే పెద్దవాడు కావడం వల్ల చిన్నతనం నుంచే బాధ్యతాయుతమైన ప్రవర్తనను మరియు చదువుపై అమితమైన ఆసక్తిని కనబరిచేవారు. ఇంట్లో లభించిన అనుకూల వాతావరణం ఆయన విద్యా ఎదుగుదలకు ఎంతో తోడ్పడింది.
ఆయన తన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసాన్ని ఫోక్స్టోన్ లో పూర్తి చేశారు. ఆ తర్వాత ప్రతిష్టాత్మక కింగ్స్ స్కూల్, కాంటర్బరీ (The King's School, Canterbury) లో చేరి లాటిన్ మరియు గ్రీకు భాషలపై అద్భుతమైన పట్టు సాధించారు. 1593 లో కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని గోన్విల్ మరియు కైయస్ కాలేజీ (Gonville and Caius College, Cambridge) లో చేరి ఆర్ట్స్ లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. వైద్య శాస్త్రంపై ఉన్న అమితమైన మక్కువతో ఆయన 1599 లో ఇటలీ దేశంలోని పాదూవా విశ్వవిద్యాలయం (University of Padua) లో చేరారు. ఆ కాలంలో పాదూవా విశ్వవిద్యాలయం ప్రపంచంలోనే వైద్య పరిశోధనలకు అత్యున్నత కేంద్రంగా వెలిగిపోతుండేది. అక్కడ ప్రసిద్ధ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రవేత్త హిరోనిమస్ ఫాబ్రిసియస్ పర్యవేక్షణలో 1602 లో హార్వే మెడిసిన్ లో డాక్టరేట్ (MD) పట్టా అందుకుని ఇండస్ట్రీ రికార్డు సృష్టించారు.
వైద్య వృత్తి ప్రస్థానం మరియు రాజవైద్యుడిగా చారిత్రక రికార్డు
ఇటలీలో చదువు పూర్తి చేసుకుని ఇంగ్లాండ్ తిరిగి వచ్చిన విలియం హార్వేకు లండన్ వైద్య లోకంలో ఘనమైన స్వాగతం లభించింది. 1604 లో ఆయన లండన్ లోని రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ (Royal College of Physicians) లో సభ్యుడిగా చేరారు. ఆ తర్వాత ప్రసిద్ధ సెయింట్ బార్తోలోమ్యూ ఆసుపత్రిలో (St. Bartholomew's Hospital) చీఫ్ ఫిజీషియన్ గా నియమితులయ్యారు. అక్కడ ఆయన వేలాది మంది పేద రోగులకు ఉచితంగా మరియు తక్కువ ఖర్చుతో అత్యుత్తమ వైద్య సేవలు అందిస్తూ లండన్ లోనే అత్యంత నమ్మకమైన డాక్టర్ గా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.
ఆయన ప్రతిభను మరియు వైద్య నైపుణ్యాన్ని గుర్తించిన బ్రిటన్ రాజకుటుంబం ఆయనను రాజప్రసాదానికి ఆహ్వానించింది. 1618 లో బ్రిటన్ రాజు మొదటి జేమ్స్ (King James I) కు వ్యక్తిగత వైద్యుడిగా నియమితులయ్యారు. ఆ తర్వాత 1625 లో సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన మొదటి చార్లెస్ (King Charles I) కు కూడా హార్వే అత్యంత సన్నిహిత రాజవైద్యుడిగా (Physician-in-Ordinary) సేవలు అందించారు. చార్లెస్ రాజు హార్వేకు పరిశోధనల కోసం రాయల్ పార్కులలో ఉన్న జింకలను, జంతువులను వాడుకోవడానికి ప్రత్యేక అనుమతులు ఇచ్చారు. రాజుతో ఉన్న ఈ చారిత్రక స్నేహం హార్వే తన వైద్య పరిశోధనలను నిరంతరాయంగా కొనసాగించడానికి ఎంతగానో ఆర్థికంగా, సామాజికంగా తోడ్పడింది.
రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ ఆవిష్కరణ - గాలెన్ సిద్ధాంతాల తిరస్కరణ
విలియం హార్వే వైద్య రంగానికి అందించిన అత్యున్నత మరియు విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణ రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ (Circulation of Blood). హార్వే కంటే ముందు, సుమారు 1400 సంవత్సరాల పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గ్రీకు వైద్యుడు గాలెన్ (Galen) ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాలనే అందరూ గుడ్డిగా నమ్మేవారు. గాలెన్ సిద్ధాంతం ప్రకారం.. రక్తం కాలేయంలో (Liver) మనం తినే ఆహారం ద్వారా నిరంతరం తయారవుతుందని, అది సిరల ద్వారా శరీర అవయవాలకు చేరి అక్కడ ఖర్చైపోతుందని భావించేవారు. అలాగే గుండె కేవలం రక్తాన్ని నిల్వ ఉంచే ఒక గది అని నమ్మేవారు.
కానీ హార్వే ఈ నమ్మకాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ఆయన సజీవ జంతువుల గుండె కొట్టుకోవడాన్ని (Vivisection) మరియు మానవ శవాల నిర్మాణాన్ని లోతుగా పరిశీలించారు. గుండె అనేది రక్తాన్ని తయారు చేసేది కాదు, అది కేవలం ఒక కండరాల పంప్ (Muscular Pump) అని కనుగొన్నారు. గుండె కుడి మరియు ఎడమ జఠరికల ద్వారా రక్తం ఊపిరితిత్తులలోకి మరియు అక్కడి నుండి ధమనుల (Arteries) ద్వారా శరీరం అంతటా ప్రసరిస్తుందని, ఆపై సిరల (Veins) ద్వారా తిరిగి గుండెకే చేరుతుందని ఆయన గణిత శాస్త్ర లెక్కలతో సహా నిరూపించారు. సిరలలో ఉండే కవాటాలు (Valves) రక్తాన్ని కేవలం గుండె వైపునకే ప్రవహించేలా చేస్తాయని, వెనక్కు పోకుండా అడ్డుకుంటాయని ప్రయోగాత్మకంగా చూపించి వైద్య ప్రపంచంలో సరికొత్త రికార్డు సృష్టించారు.
'డి మోటు కార్డిస్' గ్రంథ రచన - అంతర్జాతీయ సంచలనం
విలియం హార్వే తన తొమ్మిది సంవత్సరాల సుదీర్ఘ పరిశోధనల ఫలితాలను క్రోడీకరిస్తూ 1628 వ సంవత్సరంలో జర్మనీలోని ఫ్రాంక్ఫర్ట్ లో ఒక చారిత్రాత్మక లాటిన్ గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. ఆ పుస్తకం పేరే "ఎక్సర్సిటాటియో అనాటోమికా డి మోటు కార్డిస్ ఎట్ సాంగుయినిస్ ఇన్ యానిమాలిబస్" (De Motu Cordis), అనగా జంతువులలో గుండె మరియు రక్తం యొక్క కదలికలపై శరీర నిర్మాణ సంబంధమైన పరిశోధన అని అర్థం.
ఈ పుస్తకం ప్రచురితమైన తరుణంలో అంతర్జాతీయ వైద్య లోకంలో ఒక పెద్ద సంచలనం మరియు తుఫాన్ చెలరేగింది. సాంప్రదాయ వైద్యులు హార్వేను ఒక పిచ్చివాడిగా, మత విరోధిగా ముద్ర వేసి ఆయనను తీవ్రంగా విమర్శించారు. ఎందుకంటే 1400 ఏళ్ల నాటి గాలెన్ నమ్మకాలను సవాలు చేయడం అప్పట్లో ఒక పెద్ద నేరంగా భావించేవారు. ఈ విమర్శల వల్ల హార్వేకు ప్రైవేట్ ప్రాక్టీస్ లో రోగుల సంఖ్య తగ్గింది, కానీ ఆయన అధైర్యపడకుండా తన ప్రయోగాలను మరింత బలంగా సమర్థించుకున్నారు. కాలక్రమేణా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న యువ శాస్త్రవేత్తలు హార్వే సిద్ధాంతంలోని నిజాలను గ్రహించి ఆయనను అభినందించారు. నేడు ఈ పుస్తకాన్ని సైన్స్ చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రభావవంతమైన గ్రంథాలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు.
పిండ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో పరిశోధనలు (Embryological Studies)
రక్త ప్రసరణే కాకుండా విలియం హార్వే తన జీవిత చరమాంకంలో ఎంబ్రియాలజీ (Embryology) లేదా పిండ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో కూడా అద్భుతమైన పరిశోధనలు చేశారు. 1651 లో ఆయన "డి జెనరేటియోనె యానిమాలియమ్" (De Generatione Animalium) అనే మరో ప్రసిద్ధ గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. జంతువుల పునరుత్పత్తి మరియు పిండం ఎదుగుదలపై రాసిన పుస్తకం ఇది.
ఈ పుస్తకంలో ఆయన ఒక విప్లవాత్మకమైన ప్రతిపాదన చేశారు: "Omne vivum ex ovo", అనగా ప్రతి జీవి కూడా ప్రాథమికంగా ఒక అండం (Egg) నుండి లేదా గుడ్డు నుండే ఉద్భవిస్తుందని ఆయన ప్రకటించారు. కోడిగుడ్లు పొదిగే క్రమంలో రోజువారీగా పిండం ఏ విధంగా రూపాంతరం చెందుతుందో మైక్రోస్కోప్ లేని ఆ కాలంలోనే కేవలం భూతద్దం సహాయంతో అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో రికార్డు చేశారు. ఈ పరిశోధనలు ఆధునిక జంతు శాస్త్రానికి మరియు ప్రసూతి వైద్యానికి (Obstetrics) ఎంతో మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి.
ఇంగ్లీష్ అంతర్గత యుద్ధం మరియు లైబ్రరీ దహనం - తీవ్ర నష్టం
విలియం హార్వే జీవితం కేవలం విజయాలతోనే సాగలేదు, ఆయన కొన్ని తీవ్రమైన వ్యక్తిగత విషాదాలను కూడా ఎదుర్కొన్నారు. ఇంగ్లాండ్ లో రాజుకు మరియు పార్లమెంట్ కు మధ్య సాగిన అంతర్గత యుద్ధం (English Civil War) సమయంలో హార్వే రాజు మొదటి చార్లెస్ పక్షాన నిలిచారు. 1642 లో పార్లమెంట్ సైనికులు లండన్ లోని హార్వే నివాసంపై దాడి చేసి లూటీ చేశారు.
ఈ దారుణమైన దాడిలో హార్వే దశాబ్దాల పాటు కష్టపడి సేకరించిన అనేక అరుదైన వైద్య రికార్డులు, కీటకాలపై చేసిన పరిశోధనా పత్రాలు మరియు శవపరీక్షల (Autopsies) నోట్సులు పూర్తిగా తగలబడి బూడిదయ్యాయి. ఈ చారిత్రక నష్టంపై హార్వే ఎంతో వేదనకు గురయ్యారు. సైన్స్ కు జరిగిన ఈ నష్టాన్ని ఆయన తన జీవితంలో ఎప్పటికీ పూడ్చుకోలేకపోయారు. ఆ తర్వాత ఆయన లండన్ వదిలి ఆక్స్ఫర్డ్ కు మారిపోయి అక్కడ మెర్టన్ కాలేజ్ వార్డెన్ గా కొంతకాలం సేవలు అందించారు.
మరణం, శతాబ్దాల వారసత్వం మరియు ఘన నివాళులు
తన జీవితాంతం మానవ శరీర రహస్యాలను ఛేదించడానికే శ్రమించిన డాక్టర్ విలియం హార్వే, వృద్ధాప్య సమస్యల కారణంగా బాధపడుతూ 1657 జూన్ 3న లండన్ లోని తన సోదరుడి నివాసంలో తన 79వ ఏట కన్నుమూశారు. పక్షవాతం (Gout and Stroke) తీవ్రమవడంతో ఆయన మాట్లాడే శక్తిని కోల్పోయి నిశ్శబ్దంగా పరమపదించారు. ఆయన భౌతిక కాయాన్ని ఎసెక్స్ లోని హెంప్స్టెడ్ (Hempstead) చర్చిలో అత్యంత అధికారిక లాంఛనాలతో భద్రపరిచారు.
ఆయన మరణవార్త విన్న అంతర్జాతీయ వైద్య లోకం తీవ్ర శోకసముద్రంలో మునిగిపోయింది. ఆయన మరణానంతరం రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ ఆయన జ్ఞాపకార్థం ప్రతి ఏటా "హార్వేరియన్ ప్రసంగం" (Harveian Oration) నిర్వహించడం ఒక ప్రతిష్టాత్మక సాంప్రదాయంగా మార్చింది. హార్వే వేసిన పునాది వల్లే నేడు ఓపెన్ హార్ట్ సర్జరీలు, గుండె మార్పిడి చికిత్సలు మరియు బ్లడ్ ట్రాన్స్ఫ్యూషన్ (రక్తదానం) చేయడం సాధ్యమైంది. ఆయన వారసత్వం మానవాళి ఉన్నంతవరకు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.
యువతకు ఈ రోజు ఇచ్చే విద్యాపరమైన విలువ (Educational Value)
డాక్టర్ విలియం హార్వే జీవిత ప్రస్థానం నేటి తром విద్యార్థులకు మరియు యువతకు ఒక అత్యున్నతమైన విద్యాపరమైన మరియు వైజ్ఞానిక విలువను (Educational Value) అందిస్తుంది. సమాజంలో లేదా పుస్తకాలలో ఒక విషయం ఉందనే కారణంతో దాన్ని గుడ్డిగా నమ్మకూడదని, ప్రతి విషయాన్ని ప్రయోగపూర్వకంగా, హేతుబద్ధంగా (Scientific Temper) ఆలోచించి నిరూపించాలని హార్వే జీవితం మనకు నేర్పుతుంది. 1400 ఏళ్ల నాటి పాత నమ్మకాలను ఒంటరిగా ఎదిరించి నిలిచిన ఆయన ధైర్యం విద్యార్థులలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపుతుంది.
పాఠశాలలు మరియు వైద్య కళాశాలల్లో ఈ రోజున మానవ శరీర అనాటమీ, కార్డియాక్ సైకిల్ (Cardiac Cycle) మరియు బ్లడ్ ప్రెజర్ నియంత్రణపై ప్రత్యేక అవగాహన సదస్సులు నిర్వహించాలి. జంక్ ఫుడ్స్ వైపు ఆకర్షితులవుతూ గుండె జబ్బుల బారిన పడుతున్న నేటి తరం యువతకు, తమ గుండె ఆరోగ్యాన్ని ఏ విధంగా కాపాడుకోవాలో తెలుసుకోవడానికి ఈ దినోత్సవం ఒక మంచి అవకాశం. స్వయంకృషితో, పరిశోధనలతో ప్రపంచ చరిత్రను ఎలా మార్చవచ్చో చెప్పడానికి విలియం హార్వే బయోగ్రఫీ ఒక అద్భుతమైన స్ఫూర్తిదాయక పాఠం.
ముగింపు (Conclusion)
డాక్టర్ విలియం హార్వే చలనచిత్ర రంగానికి చెందిన నటుడు కానందున ఇక్కడ ఎటువంటి సినీ ముగింపు అవసరం లేదు, కానీ మానవ శరీరంలోని ప్రతి రక్తపు బొట్టు ప్రవాహం వెనుక ఉన్న సత్యాన్ని చాటిన ఆయన ఖ్యాతి అమరమైనది. ఆయన వర్ధంతి సందర్భంగా ఆ మహోన్నత వైద్య శాస్త్ర పితామహుడి త్యాగాలను, ఆవిష్కరణలను మనస్ఫూర్తిగా స్మరించుకుంటూ ఘన నివాళులు అర్పిద్దాం.
మానవ రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ రూపశిల్పి డాక్టర్ విలియం హార్వే కీర్తి చిరస్మరణీయం!
ప్రొఫెసర్ విలియం హార్వే గారికి శతాధిక వందనాలు!
Q1: డాక్టర్ విలియం హార్వే వర్ధంతి ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 3వ తేదీన ప్రపంచవ్యాప్త వైద్య మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల ప్రముఖులు డాక్టర్ విలియం హార్వే వర్ధంతిని ఘనంగా స్మరించుకుంటారు.
Q2: విలియం హార్వే కనుగొన్న అత్యంత ప్రసిద్ధ వైద్య ఆవిష్కరణ ఏది?
ఆయన మానవ శరీరంలో గుండె ఒక పంపింగ్ అవయవమని మరియు రక్తం శరీరం అంతటా చక్రీయ పద్ధతిలో ప్రసరిస్తుందని (Blood Circulation System) మొట్టమొదటిసారిగా కనుగొన్నారు.
Q3: హార్వే రాసిన ఏ ప్రసిద్ధ గ్రంథం సైన్స్ చరిత్రను మార్చేసింది?
ఆయన 1628 లో ప్రచురించిన "డి మోటు కార్డిస్" (De Motu Cordis) అనే ల్యాండ్ మార్క్ పుస్తకం రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థను శాస్త్రీయంగా నిరూపించి ప్రపంచ సంచలనం సృష్టించింది.
Q4: హార్వే ఏ దేశానికి చెందినవారు మరియు ఎవరికి రాజవైద్యుడిగా పనిచేశారు?
ఆయన ఇంగ్లాండ్ (Britain) దేశానికి చెందినవారు. ఆయన బ్రిటన్ రాజులైన మొదటి జేమ్స్ మరియు మొదటి చార్లెస్ లకు అధికారిక రాజవైద్యుడిగా (Royal Physician) సేవలు అందించారు.
Q5: పిండ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో (Embryology) హార్వే ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతం ఏమిటి?
ఆయన "Omne vivum ex ovo" అనగా ప్రతి జీవి కూడా ప్రాథమికంగా ఒక అండం లేదా గుడ్డు నుండి మాత్రమే ఉద్భవిస్తుందని ప్రయోగాత్మకంగా ప్రతిపాదించారు.
Q6: హార్వే ఉన్నత వైద్య విద్యను ఏ ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో అభ్యసించారు?
ఆయన ఇటలీ దేశంలోని ప్రసిద్ధ "పాదూవా విశ్వవిద్యాలయం" (University of Padua) లో చేరి 1602 లో మెడిసిన్ లో డాక్టరేట్ (MD) పట్టా అందుకున్నారు.