కొణిజేటి రోశయ్య జయంతి 4 July | Konijeti Rosaiah Jayanthi
కొణిజేటి రోశయ్య జయంతి | Konijeti Rosaiah Jayanthi Telugu
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తమిళనాడు మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాల మాజీ గవర్నర్, రాజకీయ భీష్ముడు కొణిజేటి రోశయ్య (Konijeti Rosaiah) జయంతి ప్రతి సంవత్సరం జూలై 4న రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలలో ఎంతో గౌరవప్రదంగా నిర్వహించబడుతుంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక రంగాన్ని దశాబ్దాల పాటు తన అద్భుతమైన వ్యూహాలతో నడిపించి, రికార్డు స్థాయిలో 15 సార్లు రాష్ట్ర బడ్జెట్ (State Budget) ను ప్రవేశపెట్టిన అసాధారణ పరిపాలనా దక్షుడు మరియు అత్యంత అనుభవజ్ఞుడైన రాజకీయ ధ్రువతార ఆయన.
తెలుగు రాష్ట్రాల రాజకీయ చరిత్రను పరిశీలిస్తే కొణిజేటి రోశయ్య గారి పేరు సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడి ఉంటుంది. వివాదరహితుడిగా, సమయస్ఫూర్తి గల నేతగా, క్లిష్టమైన ఆర్థిక సంక్షోభాలను సులువుగా పరిష్కరించే మేధావిగా ఆయన టాలీవుడ్ మరియు పొలిటికల్ సర్కిల్స్ లో అపారమైన కీర్తిని ఆర్జించారు. మర్రి చెన్నారెడ్డి, నేదురుమల్లి జనార్ధన్ రెడ్డి, కోట్ల విజయభాస్కర్ రెడ్డి మరియు వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి వంటి అగ్ర ముఖ్యమంత్రుల మంత్రివర్గాలలో అత్యంత కీలకమైన శాఖలను నిర్వహిస్తూ రాష్ట్ర ప్రగతికి ఆయన వేసిన పునాదులు అమోఘమైనవి. వైఎస్ఆర్ అకాల మరణం సంభవించిన చారిత్రాత్మక క్లిష్ట తరుణంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా (Chief Minister of Andhra Pradesh) బాధ్యతలు స్వీకరించి పరిపాలనా యంత్రాంగాన్ని సమర్థవంతంగా నడిపించారు. జూలై 4న జరిగే ఆయన జయంతి ఉత్సవాలు నేటి తరం ప్రజాప్రతినిధులకు మరియు యువతకు పరిపాలనా నైపుణ్యాలను, నైతిక విలువలను గుర్తుచేసే ఒక గొప్ప సందర్భం. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో కొణిజేటి రోశయ్య గారి బాల్యం, విద్యా నేపథ్యం, రాజకీయ రంగ ప్రవేశం, బడ్జెట్ రికార్డుల విశేషాలు, ముఖ్యమంత్రిగా మరియు గవర్నర్ గా దేశానికి అందించిన సేవలు, సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు ఆయన జీవిత విశేషాల గురించి 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలలో అత్యంత సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
కొణిజేటి రోశయ్య గారి బాల్యం మరియు విద్యా నేపథ్యం (Early Life and Education)
కొణిజేటి రోశయ్య జూలై 4, 1933న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు జిల్లా తెనాలి పరిసర ప్రాంతంలోని వేమూరు అనే గ్రామంలో ఒక సంప్రదాయ మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి కొణిజేటి ఆదినారాయణ ఒక సాధారణ వ్యాపారవేత్త, తల్లి అచ్చమ్మ గృహిణి. గుంటూరు జిల్లా సంస్కృతి, రాజకీయ చైతన్యం ఉన్న వాతావరణంలో పెరగడం వల్ల చిన్నతనం నుంచే రోశయ్య గారికి సామాజిక అంశాలు, ఆర్థిక పరిణామాలు మరియు ప్రజా సేవల పట్ల సహజమైన అవగాహన ఏర్పడింది.
ఆయన తన ప్రాథమిక మరియు ఉన్నత విద్యాభ్యాసాన్ని గుంటూరు లోనే పూర్తి చేశారు. అనంతరం ఉన్నత చదువుల కోసం గుంటూరులోని ప్రసిద్ధ హిందూ కాలేజీ (Hindu College, Guntur) లో ప్రవేశించి కామర్స్ విభాగంలో (B.Com) గ్రాడ్యుయేషన్ డిగ్రీ పట్టా అందుకున్నారు. కాలేజీ రోజుల్లోనే ఆయనకు చదువుతో పాటు విద్యార్థి నాయకత్వ లక్షణాలు, ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం మరియు ఆర్థిక శాస్త్రాలపై అమితమైన ఆసక్తి ఉండేది. ఆ కాలంలోనే ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కిసాన్ లీడర్ ప్రొఫెసర్ ఎన్.జి. రంగా (Professor N.G. Ranga) గారి సిద్ధాంతాల పట్ల ఆకర్షితులయ్యారు. రంగా గారి మార్గదర్శకత్వంలోనే ప్రజా సేవ మరియు రాజకీయాల పట్ల ఒక స్పష్టమైన దూరదృష్టిని అలవర్చుకున్న రోశయ్య, తన చదువు పూర్తయిన తర్వాత పూర్తి స్థాయిలో ప్రజా క్షేత్రం వైపు అడుగులు వేశారు.
రాజకీయ రంగ ప్రవేశం - శాసనమండలి నుండి ప్రస్థానం (Political Ascent)
కొణిజేటి రోశయ్య గారి రాజకీయ ప్రస్థానం 1960వ దశకంలో ప్రారంభమైంది. గుంటూరు జిల్లా నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఒక సాధారణ కార్యకర్తగా ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించిన ఆయన, తన వాగ్ధాటి మరియు విషయ పరిజ్ఞానంతో అతి తక్కువ కాలంలోనే అగ్ర నాయకత్వం దృష్టిని ఆకర్షించారు. 1968 లో ఆయన మొదటిసారిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి (MLC) సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత 1974, 1980 లలో కూడా వరుసగా శాసనమండలికి ఎన్నికై సభలో తనదైన ముద్ర వేశారు.
శాసనమండలిలో ప్రతిపక్షాల ప్రశ్నలకు అత్యంత చాకచక్యంగా, గణాంకాలతో కూడిన సమాధానాలు ఇవ్వడంలో రోశయ్య గారికి ఆయనే సాటి. సభలో ఎంతటి తీవ్రమైన ఉద్రిక్త పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ, తనదైన హాస్య చతురతతో మరియు మృదువైన సంభాషణలతో వాతావరణాన్ని ప్రశాంతంగా మార్చేవారు. ఈ అసాధారణ పార్లమెంటరీ నైపుణ్యాల (Parliamentary Skills) వల్లే ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలలో అత్యంత నమ్మకమైన మరియు మోస్ట్ డిపెండబుల్ లీడర్ గా ఎదిగారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ సంక్షోభంలో ఉన్న ప్రతిసారీ ట్రబుల్ షూటర్ గా వ్యవహరిస్తూ పార్టీ బలోపేతానికి ఎంతో కృషి చేశారు.
రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రిగా సరికొత్త బడ్జెట్ రికార్డులు (Legendary Finance Minister)
భారతదేశ ఆర్థిక పరిపాలనా చరిత్రలో కొణిజేటి రోశయ్య గారి పేరు ఒక చెరగని రికార్డుగా నిలిచిపోతుంది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రిగా (Finance Minister of AP) ఆయన సుదీర్ఘ కాలం పాటు సేవలు అందించారు. రాష్ట్రంలో ముగ్గురు దశాబ్దాల కాలంలో మారిన విభిన్న ముఖ్యమంత్రుల హయాంలో ఆర్థిక శాఖను నిర్వహించిన ఏకైక అరుదైన మేధావి ఆయనే:
- 15 సార్లు బడ్జెట్ సమర్పణ: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో రికార్డు స్థాయిలో ఏకంగా 15 సార్లు వార్షిక బడ్జెట్ ను ప్రవేశపెట్టిన ఏకైక ఆర్థిక మంత్రిగా రోశయ్య చరిత్ర సృష్టించారు. ఇందులో వరుసగా 7 సార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం ఒక అద్భుతమైన మైలురాయి.
- ఆర్థిక క్రమశిక్షణ (Fiscal Discipline): రాష్ట్రంలో సంక్షేమ పథకాలు (Welfare Schemes) మరియు అభివృద్ధి కార్యక్రమాల (Development Works) మధ్య సమతుల్యతను కాపాడటంలో ఆయన అత్యంత కఠినమైన ఆర్థిక క్రమశిక్షణను పాటించేవారు. వనరుల కొరత ఉన్నప్పటికీ, అప్పుల భారాన్ని తగ్గించి రాష్ట్ర ఆదాయ వృద్ధిని పెంచడంలో ఆయన వ్యూహాలు అమోఘంగా పనిచేసేవి.
- సమకాలీన అవగాహన: బడ్జెట్ ప్రసంగం చదివేటప్పుడు ప్రతి అంకెపై, ప్రతి రూపాయి కేటాయింపుపై ఆయనకు ఉన్న స్పష్టతను చూసి ప్రతిపక్ష నాయకులు సైతం ఆశ్చర్యపోయేవారు. వ్యవసాయం, నీటిపారుదల, మరియు విద్య రంగాలకు ఆయన బడ్జెట్ లో అత్యున్నత ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా చారిత్రాత్మక బాధ్యతలు (Chief Minister of AP)
సెప్టెంబర్ 2009 లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి (Y. S. Rajasekhara Reddy) హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో హఠాన్మరణం చెందడం ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. రాష్ట్రంలో ఒక పెద్ద రాజకీయ శూన్యత ఏర్పడింది. అటువంటి అత్యంత క్లిష్టమైన మరియు భావోద్వేగపూరితమైన సమయంలో కాంగ్రెస్ అధిష్టానం అత్యంత అనుభవజ్ఞుడైన కొణిజేటి రోశయ్య గారిని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఎంపిక చేసింది. సెప్టెంబర్ 3, 2009న ఆయన ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన బాధ్యతలు చేపట్టిన కాలం ఎన్నో సవాళ్లతో కూడుకున్నది. ఒకవైపు వైఎస్ఆర్ మరణ వేదన, మరొకవైపు రాష్ట్రంలో వచ్చిన భారీ వరదలు (Kurnool Floods), మరియు అదే సమయంలో ఉవ్వెత్తున ఎగిసిన ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమ పరిణామాలు రాష్ట్ర శాంతిభద్రతలకు సవాల్ విసిరాయి. అయినప్పటికీ రోశయ్య గారు తన సుదీర్ఘ అనుభవంతో, ఓపికతో మరియు పరిపాలనా దక్షతతో యంత్రాంగాన్ని నడిపించారు. వరద బాధితులకు తక్షణ సహాయం అందించడంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సమన్వయం చేసుకోవడంలో ఆయన చూపిన సమయస్ఫూర్తి అభినందనీయం. ఎలాంటి అపప్రథ లేకుండా దాదాపు 14 నెలల పాటు ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించి, అనంతరం నైతిక విలువులకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు.
తమిళనాడు గవర్నర్ గా దౌత్య ప్రస్థానం (Governor of Tamil Nadu)
రాష్ట్ర రాజకీయాల నుండి తప్పుకున్న తర్వాత కొణిజేటి రోశయ్య గారి సేవలను దేశవ్యాప్తంగా వాడుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. దీని ఫలితంగా, ஆகస్ట్ 2011 లో ఆయనను పొరుగు రాష్ట్రమైన తమిళనాడు గవర్నర్ గా (Governor of Tamil Nadu) నియమించారు. రాజ్యాంగబద్ధమైన ఈ అత్యున్నత పదవిలో ఆయన తనదైన శైలిలో నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించారు.
తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సెల్వి జె. జయలలిత (J. Jayalalithaa) గారితో మరియు అక్కడి విభిన్న రాజకీయ పార్టీల నేతలతో అత్యంత సౌమ్యమైన, గౌరవప్రదమైన సంబంధాలను కొనసాగించారు. రాజ్యాంగ పరిధిని దాటకుండా, ప్రభుత్వానికి మరియు రాజ్ భవన్ కు మధ్య ఎటువంటి వివాదాలు రాకుండా దౌత్యపరమైన నైపుణ్యాలను ప్రదర్శించారు. ఈ కాలంలోనే ఆయన కొద్దిరోజుల పాటు కర్ణాటక రాష్ట్ర గవర్నర్ గా కూడా అదనపు బాధ్యతలను విజయవంతంగా నిర్వహించారు. 2016 లో ఆయన గవర్నర్ పదవీ కాలం ముగిసే నాటికి యావత్ తమిళనాడు ప్రజల మరియు రాజకీయ నేతల అపారమైన గౌరవాన్ని సొంతం చేసుకున్నారు.
వ్యక్తిగత నిరాడంబరత మరియు విలువలకు నిదర్శనం (A Model of Integrity)
కొణిజేటి రోశయ్య గారి వ్యక్తిగత జీవితం నేటి తరం నాయకులకు ఒక అద్భుతమైన మార్గదర్శకం. ఐదు దశాబ్దాల పాటు పవర్ఫుల్ మంత్రిగా, ముఖ్యమంత్రిగా, మరియు గవర్నర్ గా అత్యున్నత అధికార హోదాలలో ఉన్నప్పటికీ, ఆయనపై ఒక్క రూపాయి అవినీతి మచ్చ కూడా పడలేదు. ఆయన నిరాడంబరత (Simplicity) మరియు నిజాయితీ టాలీవుడ్ సినీ ప్రముఖులకు, వ్యాపారవేత్తలకు ఎంతో ఆదర్శంగా నిలిచేవి.
ఆయన ఎప్పుడూ ప్రజాధనం వృథా కాకుండా చూసేవారు. అధికారిక ప్రయాణాలలో కూడా నిబంధనలను తూచా తప్పకుండా పాటించేవారు. రాజకీయాలలో ఉంటూ నైతిక విలువలను (Moral Values) ఎలా కాపాడుకోవచ్చో ఆయన ప్రాక్టికల్ గా నిరూపించారు. అందుకే ఆయనను అందరూ 'రాజకీయ భీష్ముడు' అని గౌరవంగా పిలుచుకునేవారు. వివాదాలకు దూరంగా, కేవలం సబ్జెక్ట్ నమ్ముకుని ఎదిగిన ఆయన ప్రస్థానం అరుదైనది.
యువతకు మరియు విద్యార్థులకు అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
కొణిజేటి రోశయ్య గారి జీవన ప్రస్థానానికి పాఠశాల మరియు విశ్వవిద్యాలయాల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా కామర్స్, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ మరియు పొలిటికల్ సైన్స్ (Commerce, Public Administration & Political Science) అభ్యసించే విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పుస్తకాలలోని సిద్ధాంతాలకే కాకుండా, ప్రాక్టికల్ బడ్జెట్ రూపకల్పన, సంక్షోభ నిర్వహణ (Crisis Management) మరియు లీడర్షిప్ నైపుణ్యాలు అంటే ఏమిటో ఆయన జీవితం ద్వారా బోధించవచ్చు.
రాష్ట్ర ఆర్థిక వనరులను ఎలా సమర్థవంతంగా నిర్వహించాలో, ప్రజాస్వామ్య సభల గౌరవాన్ని ఎలా కాపాడాలో విద్యార్థులు దీని ద్వారా గ్రహిస్తారు. పాఠశాలల్లో జూలై 4న రోశయ్య జయంతి సందర్భంగా మాక్ బడ్జెట్ (Mock Budget) పోటీలను లేదా క్విజ్ నిర్వహించడం వల్ల పిల్లలలో ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, సమయ పాలన పట్ల అవగాహన పెరుగుతుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను బాధ్యతాయుతమైన ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిపాలనా రంగాన తనదైన ఆర్థిక ముద్ర వేసిన మహనీయుడు కొణిజేటి రోశయ్య గారు డిసెంబర్ 4, 2021న హైదరాబాద్ లోని ఆసుపత్రిలో వృద్ధాప్య అనారోగ్య కారణాల వల్ల కన్నుమూశారు. ఆయన భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన ప్రవేశపెట్టిన చారిత్రాత్మక బడ్జెట్ లు, రాష్ట్ర సంక్షోభ సమయాల్లో ఆయన చూపిన సమయస్ఫూర్తి ద్వారా ఆయన పేరు తెలుగు వారి గుండెల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. జూలై 4న జరుపుకునే ఆయన జయంతి సందర్భంగా, ఆ ఆదర్శ నేత సేవలను స్మరిస్తూ, అవినీతి రహిత సుస్థిర సమాజ నిర్మాణానికి మనమందరం కృషి చేద్దాం.
నిజాయితీ గల పరిపాలన - రాష్ట్ర ప్రగతికి నిజమైన మూలాధారం!
Q1: కొణిజేటి రోశయ్య జయంతిని (Konijeti Rosaiah Jayanthi) ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి కొణిజేటి రోశయ్య గారి జయంతి ప్రతి సంవత్సరం జూలై 4వ తేదీన తెలుగు రాష్ట్రాలలో ఎంతో గౌరవంగా జరుపుకుంటారు. ఆయన జూలై 4, 1933న గుంటూరు జిల్లాలో జన్మించారు.
Q2: ఆర్థిక మంత్రిగా రోశయ్య గారి పేరిట ఉన్న అరుదైన రికార్డు ఏమిటి?
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో రికార్డు స్థాయిలో ఏకంగా 15 సార్లు వార్షిక బడ్జెట్ ను ప్రవేశపెట్టిన ఏకైక సుదీర్ఘ కాల ఆర్థిక మంత్రిగా చారిత్రక రికార్డు సృష్టించారు.
Q3: రోశయ్య గారు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఎప్పుడు బాధ్యతలు స్వీకరించారు?
ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి గారి అకాల మరణం తర్వాత ఏర్పడిన క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో, సెప్టెంబర్ 3, 2009న రోశయ్య గారు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
Q4: ముఖ్యమంత్రి పదవి అనంతరం ఆయన ఏ రాష్ట్రానికి గవర్నర్ గా సేవలందించారు?
ఆయన ఆగస్ట్ 2011 నుండి ఆగస్ట్ 2016 వ సంవత్సరం వరకు పొరుగు రాష్ట్రమైన తమిళనాడు గవర్నర్ గా అత్యున్నత రాజ్యాంగబద్ధమైన సేవలను నిష్పాక్షికంగా అందించారు.
Q5: రోశయ్య గారు తన రాజకీయ జీవితంలో ఎవరిని తన గురువుగా/మార్గదర్శిగా భావించేవారు?
ఆయన తన కాలేజీ రోజుల్లోనే ప్రముఖ కిసాన్ నాయకుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు అయిన ప్రొఫెసర్ ఎన్.జి. రంగా (Professor N.G. Ranga) గారి సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులై వారిని మార్గదర్శిగా ఎంచుకున్నారు.
Q6: విద్యార్థులకు రోశయ్య గారి జీవిత ప్రస్థానం నేర్పే ప్రధాన సామాజిక విలువ ఏది?
ఎంతటి అత్యున్నత అధికార పదవులలో ఉన్నప్పటికీ అవినీతికి తావులేకుండా అత్యంత నిరాడంబరంగా, నిజాయితీతో మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణతో ఎలా జీవించవచ్చో ఆయన కెరీర్ నేర్పుతుంది.