ఆర్టికల్ 370 రద్దు 5 August | Article 370 Abrogation
ఆర్టికల్ 370 రద్దు చారిత్రక నేపథ్యం మరియు విశిష్టత | Article 370 Revocation 5 August Telugu
భారత రాజ్యాంగ చరిత్రలో మరియు పరిపాలనా యంత్రాంగంలో 'ఆర్టికల్ 370 రద్దు' (Article 370 Abrogation) అత్యంత కీలకమైన మైలురాయిగా నిలిచింది. క్రీస్తుశకం 2019 ఆగస్టు 5న భారత పార్లమెంట్ లో కేంద్ర హోం మంత్రివర్గం ప్రవేశపెట్టిన చారిత్రక బిల్లు ద్వారా జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ (Jammu and Kashmir) రాష్ట్రానికి రాజ్యాంగబద్ధంగా ఉన్న ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని (Special Status) రద్దు చేస్తూ రాష్ట్రపతి రాజపత్ర ఉత్తర్వు (Presidential Order C.O. 272) జారీ చేయబడింది. దీనితోపాటు ఆర్టికల్ 35A (Article 35A) కూడా రద్దయి, జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-2019 (Jammu and Kashmir Reorganisation Act, 2019) ద్వారా పూర్వపు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రాన్ని 'జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్' మరియు 'లడఖ్' (Ladakh) అనే రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా (Union Territories) విభజించారు. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం "ఒకే దేశం - ఒకే రాజ్యాంగం - ఒకే జాతీయ పతాకం" అనే ప్రాథమిక సూత్రం దేశమంతటా సంపూర్ణంగా అమలులోకి రావడానికి ఈ నిర్ణయం ప్రాతిపదిక అయింది.
భారతదేశ సార్వభౌమత్వ రక్షణ, రాజ్యాంగ సమగ్రత మరియు అభివృద్ధి పరిణామ క్రమంలో ఆర్టికల్ 370 రద్దు ప్రక్రియకు అత్యున్నత చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. క్రీస్తుశకం 1947 అక్టోబర్ 26న జమ్మూ కాశ్మీర్ మహారాజా హరి సింగ్ (Maharaja Hari Singh) భారతదేశంలో విలీన ఒప్పందంపై (Instrument of Accession) సంతకం చేసిన నాటి నుండి, క్రీస్తుశకం 1949 లో తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 370 ని చేర్చడం వరకు అనేక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. క్రీస్తుశకం 2019 ఆగస్టు 5న పార్లమెంట్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల భారత రాజ్యాంగంలోని అన్ని చట్టాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు, మరియు ప్రాథమిక హక్కులు జమ్మూ కాశ్మీర్, లడఖ్ పౌరులకు సంపూర్ణంగా వర్తిస్తున్నాయి. క్రీస్తుశకం 2023 డిసెంబర్ 11న భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court of India) రాజ్యాంగ ధర్మాసనం కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఆర్టికల్ 370 రద్దు నిర్ణయాన్ని రాజ్యాంగబద్ధమైనదేనని ఏకగ్రీవంగా సమర్థించింది. దేశవ్యాప్తంగా చట్టపరమైన విశ్లేషకులు, రాజ్యాంగ నిపుణులు మరియు పరిపాలనా రంగాలు ఆగస్టు 5ను భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఒకే దేశం - ఒకే రాజ్యాంగ సూత్రం సంపూర్ణంగా రూపుదిద్దుకున్న చారిత్రక దినంగా స్మరించుకుంటాయి. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో ఆర్టికల్ 370 ఆవిర్భావ చారిత్రక నేపథ్యం, మహారాజా హరి సింగ్ విలీనం, ఆర్టికల్ 35A ప్రత్యేకతలు, 2019 ఆగస్టు 5 పార్లమెంట్ ప్రక్రియ, పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, సుప్రీంకోర్టు తీర్పు, సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు సుస్థిర రాజ్యాంగ నియమాలకు సంబంధించిన సంపూర్ణ చారిత్రక వాస్తవాల సమాచారాన్ని 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలలో అత్యంత సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
ఆర్టికల్ 370 ఆవిర్భావ చారిత్రక నేపథ్యం (History and Origin of Article 370)
ఆర్టికల్ 370 భారతదేశ రాజ్యాంగంలో శాశ్వత నిబంధనగా కాక, తాత్కాలిక ఏర్పాటుగా (Temporary Provision) మాత్రమే చేర్చబడింది. దీని ఆవిర్భావానికి దారితీసిన ప్రధాన చారిత్రక ఘట్టాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- మహారాజా హరి సింగ్ విలీన ఒప్పందం (1947): క్రీస్తుశకం 1947 లో భారత స్వాతంత్ర్యం మరియు దేశ విభజన సమయంలో జమ్మూ కాశ్మీర్ పాలకుడు మహారాజా హరి సింగ్ 1947 అక్టోబర్ 26న భారతదేశంలో విలీనమవుతూ 'ఇన్స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ యాక్సెషన్' పై సంతకం చేశారు. దాని ప్రకారం రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు, సమాచారం అనే మూడు రంగాలు కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోకి వచ్చాయి.
- రాజ్యాంగంలో తాత్కాలిక నిబంధన (1949): భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ లో సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం, క్రీస్తుశకం 1949 అక్టోబర్ 17న రాజ్యాంగంలోని 21వ భాగంలో (Part XXI) "తాత్కాలిక, సంక్రమణ మరియు ప్రత్యేక నిబంధనల" కింద ఆర్టికల్ 370 ని చేర్చారు.
- రాష్ట్ర రాజ్యాంగ పరిషత్ మరియు 1952 ఢిల్లీ ఒప్పందం: జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక రాజ్యాంగాన్ని రచించడానికి రాజ్యాంగ పరిషత్ ఏర్పడింది. 1952 ఢిల్లీ ఒప్పందం ప్రకారం రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక జెండా, రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ఆమోదం వంటి విధివిధానాలు ఖరారయ్యాయి.
ఆర్టికల్ 370 మరియు ఆర్టికల్ 35A నిబంధనల విశ్లేషణ (Key Provisions)
రద్దు కాకముందు ఆర్టికల్ 370 మరియు ఆర్టికల్ 35A ల మూలంగా జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ప్రత్యేక పరిపాలనా విధానం అమలులో ఉండేది.
ఆ ప్రధాన నిబంధనల వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- ఆర్టికల్ 370 స్వరూపం: ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం కేంద్ర పార్లమెంట్ చేసే చట్టాలు (రక్షణ, విదేశీ, కమ్యూనికేషన్ మినహా) జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీ ఆమోదించిన తర్వాత మాత్రమే ఆ రాష్ట్రంలో అమలులోకి వచ్చేవి. రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక రాజ్యాంగం మరియు ప్రత్యేక జెండా ఉండేవి.
- ఆర్టికల్ 35A రూపకల్పన (1954): క్రీస్తుశకం 1954 లో నాటి భారత రాష్ట్రపతి రాజేంద్ర ప్రసాద్ జారీ చేసిన రాజపత్ర ఉత్తర్వు (Presidential Order 1954) ద్వారా ఆర్టికల్ 35A రాజ్యాంగంలో చేర్చబడింది. దీని ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ లో 'శాశ్వత నివాసితులు' (Permanent Residents) ఎవరనేది నిర్ణయించే అధికారం ఆ రాష్ట్ర అసెంబ్లీకే దక్కింది.
- 35A మూలంగా ఉన్న పరిమితులు: ఇతర రాష్ట్రాల భారత పౌరులు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో స్థిరాస్తులు (భూములు, ఇళ్ళు) కొనుగోలు చేయడానికి, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు పొందడానికి, ఓటు హక్కు కలిగి ఉండటానికి వీలుండేది కాదు. అలాగే స్థానిక మహిళలు బయటి రాష్ట్ర వ్యక్తులను వివాహం చేసుకుంటే వారి ఆస్తి హక్కులు రద్దయ్యేవి.
2019 ఆగస్టు 5 చారిత్రక పార్లమెంట్ ప్రక్రియ (Abrogation Process on 5th August)
క్రీస్తుశకం 2019 ఆగస్టు 5న భారత ప్రభుత్వ హోం వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి పార్లమెంట్ లో రాజ్యసభ వేదికగా చారిత్రాత్మక తీర్మానాలను, బిల్లులను ప్రవేశపెట్టారు.
ఆ చారిత్రక రాజ్యాంగ ప్రక్రియ వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు C.O. 272 జారీ: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370(1) ఉపయోగించి భారత రాష్ట్రపతి 'రాజ్యాంగం (జమ్మూ కాశ్మీర్ కు వర్తింపు) ఉత్తర్వు, 2019' (Constitution Order 272) ని జారీ చేశారు. దీని ద్వారా భారత రాజ్యాంగం అంతా జమ్మూ కాశ్మీర్ కు వర్తిస్తుందని స్పష్టం చేయబడింది.
- ఆర్టికల్ 370 రద్దు తీర్మానం: ఆర్టికల్ 370(3) కింద ఉన్న నిబంధనలను సవరిస్తూ, ఆర్టికల్ 370 నిష్క్రియం అవుతుందని (Inoperative) ప్రకటించే తీర్మానాన్ని పార్లమెంట్ ఉభయ సభలు (రాజ్యసభ, లోక్సభ) అత్యధిక మెజారిటీతో ఆమోదించాయి. దీనితోపాటు ఆర్టికల్ 35A కూడా దానంతటదే రద్దయింది.
- జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-2019: రాష్ట్ర హోదాను రద్దు చేస్తూ రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించే చట్టాన్ని పార్లమెంట్ ఆమోదించింది. ఇది క్రీస్తుశకం 2019 అక్టోబర్ 31 (సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ జయంతి) నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది.
పునర్వ్యవస్థీకరణ అనంతరం భౌగోళిక, పాలనా మార్పులు (Reorganisation Changes)
క్రీస్తుశకం 2019 అక్టోబర్ 31 నుండి ఉమ్మడి జమ్మూ కాశ్మీర్ భౌగోళిక, పాలనా స్వరూపంలో విప్లవాత్మక మార్పులు సంభవించాయి.
ఆ కొత్త పాలనా వ్యవస్థ వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ (కేంద్రపాలిత ప్రాంతం): శాసనసభతో కూడిన (With Assembly) కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా రూపుదిద్దుకుంది. ఇందులో జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ లోయ ప్రాంతాలు అంతర్భాగమయ్యాయి.
- లడఖ్ (కేంద్రపాలిత ప్రాంతం): శాసనసభ లేని (Without Assembly) కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఏర్పడింది. ఇందులో లేహ్ (Leh) మరియు కార్గిల్ (Kargil) జిల్లాలు అంతర్భాగమయ్యాయి.
- ఒకే జాతీయ పతాకం మరియు రాజ్యాంగం: జమ్మూ కాశ్మీర్ లో వేరే జెండా స్థానంలో భారత త్రివర్ణ పతాకం మాత్రమే అధికారికంగా ఎగురవేయబడుతోంది. ద్వంద్వ పౌరసత్వం రద్దయి భారతదేశ ఏకపౌరసత్వం వర్తిస్తుంది.
చట్టాల వర్తింపు మరియు సామాజిక సంస్కరణలు (Impact on Rights & Laws)
ఆర్టికల్ 370 రద్దు వల్ల భారత పార్లమెంట్ చేసిన అనేక మానవీయ, సంక్షేమ చట్టాలు జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.
ఆ చట్టాల లబ్ధి వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- ప్రాథమిక హక్కులు మరియు సమాచార హక్కు (RTI): సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act), విద్యా హక్కు చట్టం (RTE Act) జమ్మూ కాశ్మీర్ పౌరులకు సంపూర్ణంగా వర్తిస్తున్నాయి.
- సామాజిక న్యాయం మరియు రిజర్వేషన్లు: షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC), షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST), వెనుకబడిన తరగతులు (OBC), మరియు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు (EWS) జాతీయ రిజర్వేషన్ నిబంధనలు అమలులోకి వచ్చాయి. వాల్మీకి వర్గాలు, పశ్చిమ పాకిస్తాన్ శరణార్థులకు పౌరసత్వ హక్కులు లభించాయి.
- మహిళల ఆస్తి హక్కులు: స్థానిక మహిళలు బయటి ప్రాంతాల వారిని వివాహం చేసుకున్నా వారి ఆస్తి హక్కులు రద్దు కాకుండా రక్షణ లభించింది.
- విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు అభివృద్ధి: ఇతర రాష్ట్రాల పౌరులు, పారిశ్రామికవేత్తలు స్థిరాస్తులు కొనుగోలు చేయడానికి, పరిశ్రమలు స్థాపించడానికి మార్గం సుగమమైంది.
సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పు (Supreme Court Verdict - Dec 2023)
ఆర్టికల్ 370 రద్దును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court of India) క్రీస్తుశకం 2023 లో చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది.
ఆ సుప్రీంకోర్టు తీర్పు సారాంశం ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం: ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ డి.వై. చంద్రచూడ్ నేతృత్వంలోని ఐదుగురు జడ్జిల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 2023 డిసెంబర్ 11న ఏకగ్రీవ తీర్పు ఇచ్చింది.
- రద్దు రాజ్యాంగబద్ధమే: ఆర్టికల్ 370 తాత్కాలిక నిబంధన మాత్రమేనని, దానిని రద్దు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం పూర్తిగా రాజ్యాంగబద్ధమైనదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
- సార్వభౌమాధికార పరిపూర్ణత: భారతదేశంలో విలీనమైన తర్వాత జమ్మూ కాశ్మీర్ కు ప్రత్యేక అంతర్గత సార్వభౌమాధికారం ఏదీ లేదని అత్యున్నత న్యాయస్థానం వెల్లడించింది.
ఈ దినోత్సవం సందర్భంగా నిర్వహించే కార్యక్రమాలు (Observation & Seminars)
ఆగస్టు 5న వచ్చే ఆర్టికల్ 370 రద్దు చారిత్రక దినోత్సవాన్ని న్యూఢిల్లీ, జమ్మూ, మరియు శ్రీనగర్ వంటి ప్రధాన కేంద్రాలలోని రాజ్యాంగ నిపుణులు, అధ్యయన రంగాలు ఎంతో ప్రాధాన్యతతో స్మరించుకుంటాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- రాజ్యాంగ సదస్సులు మరియు ప్యానెల్ చర్చలు: జాతీయ స్థాయి అధ్యయన వేదికలలో 'భారత రాజ్యాంగ సమగ్రత - ఆర్టికల్ 370 రద్దు' పై న్యాయకోవిదులు ప్రత్యేక విశ్లేషణాత్మక ప్రసంగాలు ఏర్పాటు చేస్తారు.
- విద్యాపరమైన సదస్సులు: 'ఒకే దేశం - ఒకే రాజ్యాంగం' అనే అంశంపై జాతీయ స్థాయిలో మేధోమథన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #Article370, #Article370Abrogation, మరియు #OneNationOneConstitution hyaష్ట్యాగ్ల ద్వారా అవగాహన పోస్టులను నెటిజన్లు విస్తృతంగా షేర్ చేస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
ఆర్టికల్ 370 రద్దు చారిత్రక పరిణామానికి పాఠశాలల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా పొలిటికల్ సైన్స్, కాన్స్టిట్యూషనల్ లా, ఇండియన్ హిస్టరీ, మరియు పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాల మార్కులకే పరిమితం కాకుండా, దేశ సార్వభౌమాధికారం (National Sovereignty), రాజ్యాంగ నిర్మాణ సూత్రాలు, సమైక్యతా భావన, శాసన ప్రక్రియలు, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణ (Professional Discipline) అంటే ఏమిటో ఈ చరిత్ర ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
దేశ చట్టాల పట్ల గౌరవం కలిగి ఉండటం, జాతీయ ఐక్యతను కాపాడుకోవడం, మరియు సమయ పాలన ఎంత ముఖ్యమో నవతరం విద్యార్థులు దీని ద్వారా నిశితంగా గ్రహిస్తారు. పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో ఆగస్టు 5న ఈ సందర్భంగా రాజ్యాంగ క్విజ్ పోటీలు, వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహించడం పిల్లలలో సృజనాత్మక విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను మరియు దేశభక్తి స్పృహను పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన బాధ్యతాయుతమైన సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ గ్లోబల్ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
ఆర్టికల్ 370 రద్దు పరిణామం డిజిటల్ యుగంలో భారత రాజ్యాంగ సమగ్రతకు, జాతీయ సమైక్యతకు మరియు సార్వభౌమాధికార పరిరక్షణకు ప్రతీకగా నిలిచే ఒక మహోన్నతమైన చారిత్రక ఘట్టం. "ఒకే దేశం - ఒకే రాజ్యాంగం" అనే ఆశయం నెరవేరడం ద్వారా దేశప్రజలందరికీ సమాన హక్కులు లభించాయి. ఆగస్టు 5న స్మరించుకునే ఈ ప్రత్యేక సందర్భం, రాజ్యాంగ విలువులను కాపాడుకుంటూ, దేశ ఐక్యతను చాటుతూ, అన్ని ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధికి తోడ్పడుతూ సుస్థిర నవభారత నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలనే ఉన్నతమైన గ్లోబల్ సందేశాన్ని అందిస్తుంది. రాజ్యాంగ సూత్రాలను గౌరవిస్తూ చట్టబద్ధమైన సమర్థ భారత ప్రగతికి భాగస్వామ్యులవుదాం.
Q1: జమ్మూ కాశ్మీర్ కు ఉన్న ఆర్టికల్ 370 ని భారత పార్లమెంట్ ఏ తేదీన రద్దు చేసింది?
క్రీస్తుశకం 2019 ఆగస్టు 5వ తేదీన ఆర్టికల్ 370 రద్దు తీర్మానాన్ని పార్లమెంట్ ఆమోదించింది.
Q2: ఆర్టికల్ 370 రద్దు ద్వారా ఏ అనుబంధ రాజ్యాంగ నిబంధన రద్దయింది?
శాశ్వత నివాసితుల హక్కులకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 35A (Article 35A) రద్దయింది.
Q3: జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-2019 ప్రకారం పూర్వపు రాష్ట్రం ఏ రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారింది?
పూర్వపు రాష్ట్రం 1. జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ (శాసనసభతో), 2. లడఖ్ (శాసనసభ లేకుండా) అనే రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా మారింది.
Q4: జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ఏ తేదీ నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది?
ఈ చట్టం క్రీస్తుశకం 2019 అక్టోబర్ 31 నుండి (సర్దార్ పటేల్ జయంతి) అమలులోకి వచ్చింది.
Q5: ఆర్టికల్ 370 రద్దు నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తూ భారత సుప్రీంకోర్టు ఏ తేదీన చారిత్రక తీర్పు వెలువరించింది?
సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం క్రీస్తుశకం 2023 డిసెంబర్ 11న ఏకగ్రీవ తీర్పు వెలువరించింది.
Q6: పొలిటికల్ సైన్స్ మరియు లా విద్యార్థులకు ఆర్టికల్ 370 రద్దు పరిణామం నేర్పే ప్రధాన విద్యా విలువ ఏది?
పాఠ్యపుస్తకాల సిద్ధాంతాలను దాటి ప్రాక్టికల్ గా జాతీయ సమైక్యత, రాజ్యాంగ సార్వభౌమాధికారం, శాసన నిర్మాణ ప్రక్రియ మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను ఇది బోధిస్తుంది.