పేష్వా బాజీరావ్ జయంతి 18 August | Peshwa Baji Rao I
మహా సేనాని పేష్వా బాజీరావ్-1 జయంతి విశిష్టత | Peshwa Baji Rao Jayanthi 18 August Telugu
భారతదేశ సైనిక మరియు రాజకీయ చరిత్రలో తన 20 సంవత్సరాల సైనిక ప్రస్థానంలో పాల్గొన్న 41 ప్రధాన యుద్ధాలలో ఒక్కటి కూడా ఓడిపోని అజేయ సేనాధిపతిగా (Undefeated Military Commander), ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ స్వప్నమైన 'హిందూ పద పాదుషాహి' (Hindu Pad Padshahi) విస్తరణకు ప్రాణవాయువు పోసి మరాఠా పతాకాన్ని అటక్ నుండి కటక్ వరకు ఎగురవేసిన మహోన్నత ప్రధానమంత్రి పేష్వా బాజీరావ్ బల్లాల్ భట్ (Peshwa Baji Rao I) జయంతి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 18న దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా నిర్వహించబడుతుంది. మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ సమీప సించార్ వద్ద క్రీస్తుశకం 1700 ఆగస్టు 18న జన్మించిన ఆయన, తన తండ్రి పేష్వా బాలాజీ విశ్వనాథ్ మరణానంతరం కేవలం 20 ఏళ్ల పిన్న వయస్సులోనే ఛత్రపతి శంభాజీ కుమారుడైన ఛత్రపతి షాహు మహారాజ్ చేత మరాఠా సామ్రాజ్య 7వ పేష్వాగా (ప్రధానమంత్రి) నియమితులయ్యారు. మెరుపు వేగంతో కూడిన అశ్వదళ యుద్ధ తంత్రాలతో (Cavalry Tactics), గెరిల్లా మరియు వ్యూహాత్మక చలనాలతో మొఘల్ సామ్రాజ్యం, హైదరాబాద్ నిజాం, పోర్చుగీసు ఆక్రమణదారులు, సిద్ది సైన్యాలను మట్టికరిపించి పూణేను మరాఠా శక్తి కేంద్రంగా నిలిపారు.
మధ్యయుగ భారతీయ యుద్ధ శాస్త్ర చరిత్రలో లైట్ కావల్రీ (Light Cavalry) మరియు రాపిడ్ మొబిలిటీ (Rapid Mobility) వ్యూహాలకు ఆద్యుడిగా బాజీరావ్ గారి నాయకత్వానికి అత్యున్నత ప్రాధాన్యత ఉంది. ఆయన వ్యూహాత్మక నైపుణ్యానికి దక్కన్ లో జరిగిన పాల్ఖేడ్ యుద్ధం (Battle of Palkhed - 1728) ఒక అంతర్జాతీయ మిలిటరీ క్లాసిక్ గా నిలిచింది. దీనిని ప్రపంచ ప్రఖ్యాత సైనిక విశ్లేషకుడు ఫీల్డ్ మార్షల్ బెర్నార్డ్ మాంట్గోమరీ సైతం అపూర్వ యుద్ధ విన్యాసంగా ప్రశంసించారు. బుందేల్ఖండ్ ను మొఘల్ సుబేదార్ మహమ్మద్ ఖాన్ బంగాష్ నుండి రక్షించి మహారాజా ఛత్రసాల్ కు తోడుగా నిలిచారు. పూణేలో ప్రఖ్యాత 'శనివార్ వాడ' (Shaniwar Wada) కోటను నిర్మించి మరాఠా సమాఖ్యకు పటిష్టమైన పాలనా కేంద్రాన్ని అందించారు. మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, ఢిల్లీ మరియు భారతదేశ సైనిక అకాడమీలు ఆగస్టు 18న ఆయన జయంతి సందర్భంగా ప్రత్యేక నివాళులు అర్పించి, సైనిక వ్యూహాలపై సదస్సులు నిర్వహిస్తాయి. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో పేష్వా బాజీరావ్ గారి బాల్యం, యుద్ధ విద్యల శిక్షణ, పాల్ఖేడ్, భోపాల్, ఢిల్లీ యుద్ధ విజయాలు, శనివార్ వాడ నిర్మాణం, బుందేల్ఖండ్ విముక్తి, సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు సుస్థిర చారిత్రక నిబంధనలకు సంబంధించిన సంపూర్ణ వాస్తవాల సమాచారాన్ని 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలలో అత్యంత సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
పేష్వా బాజీరావ్ బాల్యం, వంశ నేపథ్యం మరియు విద్యాభ్యాసం (Early Life & Background)
బాజీరావ్ క్రీస్తుశకం 1700 ఆగస్టు 18న మహారాష్ట్రలోని చిత్పావన్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన పూర్తి పేరు బాజీరావ్ బల్లాల్ భట్ (శ్రీమంత్ బాజీరావ్). తండ్రి బాలాజీ విశ్వనాథ్ పేష్వా కాగా, తల్లి రాధాబాయి.
ఆయన పెరుగుదల మరియు ప్రారంభ శిక్షణ విశేషాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- తండ్రితో కలిసి యుద్ధ క్షేత్రంలో బాల్యం: చిన్నతనం నుంచే తండ్రితో కలిసి సైనిక శిబిరాలలో గడిపారు. 12 సంవత్సరాల వయస్సులోనే గుర్రపు స్వారీ, విలువిద్య, కత్తిసాము, మరియు దండయాత్రల వ్యూహాలను ప్రత్యక్షంగా నేర్చుకున్నారు.
- సంస్కృతం మరియు రాజనీతి విద్యాభ్యాసం: సంప్రదాయ శాస్త్రాలు, సంస్కృత భాష, పరిపాలనా దౌత్యనీతి మరియు చతురుపాయాలను అధ్యయనం చేశారు.
- తమ్ముడు చిమాజీ అప్పా తోడూనీడగా: ఆయన సోదరుడు చిమాజీ అప్పా (Chimaji Appa) అత్యున్నత సైన్యాధిపతిగా ఎదిగి, బాజీరావ్ కు జీవితాంతం ప్రధాన సైనిక బాహువుగా సహకరించారు.
- 20 ఏళ్లకే పేష్వా పదవీ బాధ్యతలు: క్రీస్తుశకం 1720 లో తండ్రి మరణించినప్పుడు, సీనియర్ మంత్రుల వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ బాజీరావ్ ప్రతిభను గుర్తించిన ఛత్రపతి షాహు మహారాజ్ ఆయనను 20 ఏళ్ల వయస్సులోనే సామ్రాజ్య ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు.
'హిందూ పద పాదుషాహి' సిద్ధాంతం మరియు నర్మదా నది దాటిన విస్తరణ (Vision of Maratha Expansion)
బాజీరావ్ పేష్వాగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన వెంటనే మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని మహారాష్ట్ర సరిహద్దుల నుండి ఉత్తర భారతదేశం వైపు విస్తరించాలని సంకల్పించారు.
ఆయన సిద్ధాంత మరియు విస్తరణ వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- దక్షిణం నుండి ఉత్తరం వైపు దృష్టి: "ఎండిపోతున్న చెట్టు కొమ్మలను నరకడం కంటే, దాని మూలాలపై (ఢిల్లీపై) గొడ్డలి వేటు వేస్తే కొమ్మలు వాటంతట అవే రాలిపోతాయి" అని ఛత్రపతి షాహు దర్బారులో గర్జించి ఉత్తర భారత దండయాత్రలకు అనుమతి పొందారు.
- హిందూ పద పాదుషాహి ఆశయం: విదేశీ మొఘల్ పాలన నుండి భారత భూభాగాన్ని విముక్తం చేసి స్వదేశీ ధర్మ పరిపాలనను నెలకొల్పడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
- మరాఠా సమాఖ్య (Maratha Confederacy) ఏర్పాటు: తన సైన్యంలోని ప్రతిభావంతులైన నాయకులను ప్రోత్సహించి సింధియా (గ్వాలియర్), హోల్కర్ (ఇండోర్), గైక్వాడ్ (బరోడా), పవార్ (ధార్) వంటి నూతన మరాఠా పాలక వంశాల ఆవిర్భావానికి పునాది వేశారు.
పాల్ఖేడ్ యుద్ధం - సైనిక వ్యూహాల అద్భుత నిదర్శనం (Battle of Palkhed: 1728)
క్రీస్తుశకం 1728 ఫిబ్రవరిలో హైదరాబాద్ నిజాం-ఉల్-ముల్క్ తో జరిగిన పాల్ఖేడ్ యుద్ధం భారతదేశ సైనిక చరిత్రలోనే అత్యంత వ్యూహాత్మక యుద్ధంగా నిలిచింది.
ఆ చారిత్రక యుద్ధ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- భారీ నిజాం సైన్యంపై మెరుపు కదలికలు: నిజాం వద్ద ఉన్న ఆధునిక ఫిరంగులు, భారీ సైన్యాన్ని ఎదుర్కోవడానికి బాజీరావ్ కేవలం వేగవంతమైన తేలికపాటి అశ్వదళాన్ని ఉపయోగించారు. ఫిరంగులను, బరువుగా ఉండే సామాగ్రిని పూర్తిగా విడిచిపెట్టారు.
- సరఫరాల నిలిపివేత మరియు నీటి కొరత: నిజాం సైన్యాన్ని గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల గుండా నడిపిస్తూ ఎండమావుల్లో తిప్పి, వారి ఆహార, నీటి సరఫరాలను పూర్తిగా కత్తిరించారు.
- రక్తపాతం లేని లొంగుబాటు: పాల్ఖేడ్ వద్ద నిజాం సైన్యాన్ని చుట్టుముట్టి నీరు లేక సైన్యం అల్లాడేలా చేసి ఒక్క పెద్ద కాల్పుల యుద్ధం లేకుండానే నిజాంను సంపూర్ణంగా లొంగిపోయేలా చేశారు.
- ముంగి-షేవ్గావ్ సంధి (Treaty of Mungi-Shevgaon): నిజాం మరాఠాల ఛత్రపతి షాహు సర్వాధికారాన్ని, చౌత్ మరియు సర్దేశ్ముఖి పన్నుల వసూలు హక్కులను అంగీకరించక తప్పలేదు.
బుందేల్ఖండ్ రక్షణ మరియు మస్తానీ ఉదంతం (Defense of Bundelkhand & Mastani)
క్రీస్తుశకం 1729 లో బుందేల్ఖండ్ వృద్ధ పాలకుడు మహారాజా ఛత్రసాల్ ను మొఘల్ సేనాని మహమ్మద్ ఖాన్ బంగాష్ చుట్టుముట్టినప్పుడు బాజీరావ్ అద్భుత సహాయాన్ని అందించారు.
ఆ ఘట్టాల వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- ఛత్రసాల్ ఆర్తనాదం - గజేంద్ర మోక్ష లేఖ: "గజేంద్రుడిని మొసలి పట్టుకున్నప్పుడు విష్ణువు ఎలా రక్షించాడో, నన్ను అలాగే రక్షించు బాజీరావ్" అని ఛత్రసాల్ లేఖ రాయగానే బాజీరావ్ మెరుపు వేగంతో సైన్యంతో బయలుదేరారు.
- జైత్పూర్ వద్ద బంగాష్ పరాజయం: బంగాష్ సైన్యాన్ని ఆకస్మికంగా చుట్టుముట్టి చిత్తుగా ఓడించి జైల్పూర్ నుండి తరిమికొట్టారు.
- మూడవ వంతు రాజ్యం సమర్పణ: కృతజ్ఞతతో ఛత్రసాల్ బాజీరావ్ ను తన మూడవ కుమారుడిగా స్వీకరించి ఝాన్సీ, సాగర్, కాల్పి ప్రాంతాలను బహూకరించారు. అలాగే తన కుమార్తె మస్తానీ (Mastani) ని బాజీరావ్ కు ఇచ్చి వివాహం చేశారు.
- కాశీబాయి మరియు కుటుంబం: బాజీరావ్ మొదటి భార్య కాశీబాయి (Kashibai). వీరి కుమారుడు బాలాజీ బాజీరావ్ (నానాసాహెబ్) తర్వాతి పేష్వాగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. మస్తానీ కుమారుడు షంషేర్ బహదూర్ (కృష్ణారావు) పానిపట్ యుద్ధంలో వీరోచితంగా పోరాడారు.
ఢిల్లీపై మెరుపు దాడి మరియు భోపాల్ యుద్ధం (Attack on Delhi & Battle of Bhopal)
మొఘల్ సామ్రాజ్య గుండెకాయ అయిన ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని బాజీరావ్ తన వ్యూహాలతో వణికించారు.
ఆ విజయాల వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- ఢిల్లీ ముట్టడి (1737): మొఘల్ సైన్యాన్ని దారితప్పించి కేవలం 48 గంటల్లో 500 కిలోమీటర్లకు పైగా ప్రయాణించి ఎర్రకోట సమీపంలోని ఢిల్లీ గురుద్వారా రకాబ్గంజ్ వద్ద ప్రత్యక్షమయ్యారు. మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా భయంతో కోట తలుపులు మూసుకున్నారు.
- భోపాల్ యుద్ధం (1737 డిసెంబర్): మొఘల్ చక్రవర్తి సహాయం కోసం నిజాం, రాజపుత్ర సైన్యాలు భారీ సంఖ్యలో భోపాల్ వద్ద సమీకృతమవగా బాజీరావ్ వారిని చుట్టుముట్టి ఆహార కొరత సృష్టించి ఓడించారు.
- దొరహా సంధి (Treaty of Doraha - 1738): నర్మదా మరియు చంబల్ నదుల మధ్య ఉన్న సమస్త మాల్వా ప్రాంతాన్ని మొఘలులు మరాఠా సామ్రాజ్యానికి అప్పగించారు.
పోర్చుగీసు ఆక్రమణదారులపై విజయం - వసాయి యుద్ధం (Battle of Vasai: 1739)
కొంకణ్ తీరంలో పోర్చుగీసుల మత మార్పిడులు, దౌర్జన్యాల నుండి ప్రజలను రక్షించడానికి బాజీరావ్ సైన్యం వీరోచిత పోరాటం చేసింది.
ఆ చారిత్రక ఘట్ట విశేషాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- చిమాజీ అప్పా నాయకత్వం: బాజీరావ్ ఆదేశాల మేరకు ఆయన తమ్ముడు చిమాజీ అప్పా బలమైన పోర్చుగీసు వసాయి కోటపై (Fort of Bassein) దాడి చేశారు.
- వసాయి కోట స్వాధీనం (1739): అత్యంత కఠినమైన రాతి గోడలను పేల్చివేసి పోర్చుగీసు గవర్నర్ ను లొంగిపోయేలా చేశారు. సాల్సెట్, థానే ప్రాంతాలు మరాఠా ఆధీనంలోకి వచ్చాయి.
శనివార్ వాడ నిర్మాణం మరియు పూణే రాజధాని (Shaniwar Wada & Pune)
మరాఠా సామ్రాజ్య రాజకీయ కేంద్రంగా పూణే నగర రూపురేఖలను బాజీరావ్ మార్చివేశారు.
ఆ నిర్మాణ విశేషాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- శనివార్ వాడ పునాది (1730): క్రీస్తుశకం 1730 జనవరిలో శనివారం నాడు పునాది రాయి వేసి క్రీస్తుశకం 1732 లో 13 అంతస్తుల అద్భుత రాజభవన కోట 'శనివార్ వాడ' నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశారు.
- ఢిల్లీ దర్వాజా మరియు రక్షణ బురుజులు: ఉత్తరం వైపు ఢిల్లీని చూస్తూ ఉండేలా 'ఢిల్లీ దర్వాజా' ను నిర్మించారు. ఇది మరాఠాల ఉత్తర దిగ్విజయ కాంక్షకు ప్రతీక.
అంతిమ ప్రస్థానం మరియు అమరత్వం (Final Days & Legacy - 1740)
నిరంతరం గుర్రపు స్వారీ చేస్తూ యుద్ధ భూమిలోనే గడిపిన బాజీరావ్ ఆరోగ్యం తీవ్ర జ్వరం వల్ల క్షీణించింది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- నర్మదా నదీ తీరాన అమరత్వం: క్రీస్తుశకం 1740 ఏప్రిల్ 28న మధ్యప్రదేశ్లోని ఖర్గోన్ జిల్లా రావర్ఖేడి వద్ద నర్మదా నది ఒడ్డున సైనిక శిబిరంలో తీవ్ర జ్వరంతో కేవలం 39 ఏళ్ల వయస్సులో పరమపదించారు.
- రావర్ ఖేడి సమాధి ఛత్రి: నర్మదా నది ఒడ్డున ఆయన స్మారకార్థం నిర్మించిన అందమైన రాతి ఛత్రి నేటికీ ఆయన వీరత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
జయంతి సందర్భంగా నిర్వహించే సంస్మరణ కార్యక్రమాలు (Observation of Baji Rao Jayanthi)
ఆగస్టు 18న దేశవ్యాప్తంగా పేష్వా బాజీరావ్ గారి జయంతిని సైనిక మరియు చారిత్రక గౌరవంతో నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- శనివార్ వాడ (పూణే) వద్ద వేడుకలు: శనివార్ వాడ ప్రాంగణంలోని బాజీరావ్ గుర్రపు విగ్రహం వద్ద మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం, మేయర్లు పుష్పాంజలి ఘటిస్తారు.
- రావర్ ఖేడి (మధ్యప్రదేశ్) వద్ద నివాళులు: ఆయన సమాధి క్షేత్రం వద్ద సైనిక అధికారులు, భక్తజనం ఘనంగా పూజలు నిర్వహిస్తారు.
- నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ (NDA) సదస్సులు: ఖడక్వాస్లా ఎన్డీఏ అకాడమీలో బాజీరావ్ సైనిక వ్యూహాలపై క్యాడెట్లకు ప్రత్యేక లెక్చర్లు ఏర్పాటు చేస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #PeshwaBajiRao, #BajiRaoJayanthi, #UndefeatedWarrior, మరియు #ShaniwarWada హ్యాష్ట్యాగ్ల ద్వారా ఆయన యుద్ధ విజయాల మ్యాప్లను నెటిజన్లు విస్తృతంగా షేర్ చేస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
పేష్వా బాజీరావ్-1 గారి చారిత్రక ప్రస్థానానికి పాఠశాలల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా మిలిటరీ హిస్టరీ, స్ట్రాటజిక్ మేనేజ్మెంట్, లీడర్షిప్, మరియు డిఫెన్స్ స్టడీస్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాల మార్కులకే పరిమితం కాకుండా, వయస్సుతో సంబంధం లేని నాయకత్వ పరిపక్వత, వేగవంతమైన నిర్ణయాధికారం (Decision Making), ప్రణాళికాబద్ధమైన వనరుల నిర్వహణ, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను (Professional Discipline) ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ చరిత్ర ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
ఎంతటి బలమైన శత్రువునైనా సరైన వ్యూహాలతో, వేగంతో ఓడించవచ్చని బాజీరావ్ యుద్ధాలు నిరూపిస్తాయి. పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో ఆగస్టు 18న బాజీరావ్ జయంతి సందర్భంగా చారిత్రక క్విజ్ పోటీలు, వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహించడం పిల్లలలో సృజనాత్మక విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను మరియు వ్యూహాత్మక ఆలోచనా శక్తిని పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన బాధ్యతాయుతమైన సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ గ్లోబల్ లీడర్స్ గా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారతదేశ సైనిక చరిత్రలో అజేయ సమర శంఖారావానికి, మెరుపు వేగపు అశ్వదళ వ్యూహాలకు, స్వదేశీ ధర్మ పరిరక్షణకు మరియు అసాధారణ నాయకత్వ పటిమకు నిలువెత్తు శిఖర సమాన దివ్య ప్రతీక పేష్వా బాజీరావ్-1. తన 20 ఏళ్ల సైనిక జీవితంలో 41 యుద్ధాలలో అజేయంగా నిలిచి మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని ఉపఖండ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఆయన శౌర్యం చరిత్రలో సువర్ణాక్షరాలతో నిలిచిపోతుంది. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ ప్రారంభించిన స్వరాజ్య జ్యోతిని ఢిల్లీ దర్బారు వరకు ప్రసరింపజేసిన ఆయన ప్రస్థానం అజరామరమైనది. ఆగస్టు 18న జరుపుకునే ఆయన జయంతి వేడుకలు, దేశంలోని నవతరం యువతలో ధైర్యాన్ని, వ్యూహాత్మక దక్షతను మరియు నైతిక విలువలను కాపాడుకుంటూ సుస్థిర సార్వభౌమ నవభారత నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలనే ఉన్నతమైన గ్లోబల్ సందేశాన్ని అందిస్తుంది. చారిత్రక ధర్మ సూత్రాలను గౌరవిస్తూ చట్టబద్ధమైన సమర్థ దేశ రక్షణ ప్రగతికి భాగస్వామ్యులవుదాం. అజేయ సేనాని పేష్వా బాజీరావ్ గారికి శతకోటి జయంతి ప్రణామాలు.
Q1: అజేయ మరాఠా సేనాని పేష్వా బాజీరావ్-1 (Peshwa Baji Rao I) జయంతి ఎప్పుడు? ఆయన ఎక్కడ జన్మించారు?
పేష్వా బాజీరావ్ జయంతి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 18వ తేదీన జరుపుకోబడుతుంది. ఆయన క్రీస్తుశకం 1700 ఆగస్టు 18న మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ సమీప సించార్ (Sinnar) లో జన్మించారు.
Q2: పేష్వా బాజీరావ్ తన సైనిక జీవితంలో ఎన్ని యుద్ధాలు చేసి ఎన్నింటిలో విజయం సాధించారు?
ఆయన పాల్గొన్న 41 ప్రధాన యుద్ధాలలోనూ విజయం సాధించి ఒక్కటి కూడా ఓడిపోని అజేయ సేనానిగా నిలిచారు.
Q3: అంతర్జాతీయ సైనిక విశ్లేషకులచే ప్రశంసించబడిన బాజీరావ్ ప్రసిద్ధ యుద్ధం ఏది?
హైదరాబాద్ నిజాంపై రక్తపాతం లేకుండా మెరుపు వ్యూహాలతో విజయం సాధించిన 'పాల్ఖేడ్ యుద్ధం' (Battle of Palkhed - 1728).
Q4: పూణేలో ప్రసిద్ధ 13 అంతస్తుల మరాఠా పాలనా కోట శనివార్ వాడ (Shaniwar Wada) ను ఎవరు నిర్మించారు?
క్రీస్తుశకం 1730-1732 లో పేష్వా బాజీరావ్-1 నిర్మించారు.
Q5: బుందేల్ఖండ్ ను మొఘలుల నుండి రక్షించినందుకు కృతజ్ఞతగా మహారాజా ఛత్రసాల్ బాజీరావ్ కు ఏమి బహుకరించారు?
తన రాజ్యంలో మూడవ వంతు భాగాన్ని (ఝాన్సీ, సాగర్) మరియు తన కుమార్తె మస్తానీ (Mastani) ని ఇచ్చి వివాహం చేశారు.
Q6: మిలిటరీ సైన్స్ విద్యార్థులకు బాజీరావ్ ప్రస్థానం నేర్పే ప్రధాన విద్యా విలువ ఏది?
పాఠ్యపుస్తకాల సిద్ధాంతాలను దాటి ప్రాక్టికల్ గా రాపిడ్ కావల్రీ మొబిలిటీ, వనరుల సమర్థవంతమైన నిర్వహణ, సైకోలాజికల్ వార్ఫేర్, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను ఇది బోధిస్తుంది.