రక్షా బంధన్ పండుగ విశిష్టత | Raksha Bandhan
తోబుట్టువుల ప్రేమానుబంధం రక్షా బంధన్ పర్వదిన విశిష్టత మరియు సమగ్ర చరిత్ర | Raksha Bandhan Telugu
సనాతన భారతీయ సంస్కృతిలో అన్నాచెల్లెళ్లు మరియు అక్కాతమ్ముళ్ల మధ్య గల పవిత్రమైన ప్రేమానుబంధాన్ని, నిస్వార్థమైన ఆత్మీయతను మరియు జీవితాంతం ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటామనే రక్షణ బాధ్యతను చాటిచెప్పే అత్యంత విశిష్టమైన పండుగ 'రక్షా బంధన్' (Raksha Bandhan) లేదా 'రాఖీ పౌర్ణమి' (Rakhi Purnima). హిందూ చాంద్రమాన పంచాంగం ప్రకారం ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణ మాసంలో వచ్చే శుక్ల పక్ష పౌర్ణమి (శ్రావణ పూర్ణిమ) నాడు ఈ పర్వదినాన్ని దేశవ్యాప్తంగా మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న భారతీయులు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. 'రక్షా బంధన్' అనగా సంస్కృతంలో 'రక్షణ బంధం' అని అర్థం. ఈ రోజున సోదరి తన సోదరుడి కుడి చేతి మణికట్టుకు పవిత్రమైన రక్షా సూత్రమైన 'రాఖీ' (Rakhi) ని కట్టి, తిలకం దిద్ది, హారతి ఇచ్చి అతని దీర్ఘాయుష్షు, ఆరోగ్యం మరియు ఉన్నతిని కాంక్షిస్తుంది. ప్రతిగా సోదరుడు తన సోదరిని జీవితాంతం గౌరవిస్తూ, కష్టసుఖాలలో రక్షణగా నిలుస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి ఆమెకు కానుకలు (గిఫ్ట్స్) మరియు ఆశీస్సులు అందజేస్తాడు.
భారతీయ సాంస్కృతిక జీవన విధానంలో కుటుంబ విలువలకు, స్త్రీ రక్షణకు మరియు సామాజిక సామరస్యానికి రక్షా బంధన్ పండుగ ఒక పరమోన్నత ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడి చేతి వేలికి గాయమైనప్పుడు ద్రౌపది తన పట్టుచీర అంచును చించి కట్టడం, బదులుగా వస్త్రాపహరణ సమయంలో కృష్ణుడు అక్షయ వస్త్రాలను ప్రసాదించి ఆమె గౌరవాన్ని కాపాడటం రాఖీ బంధానికి శాశ్వత ఆధ్యాత్మిక పునాది వేసింది. చరిత్రలో చిత్తోడ్ రాణి కర్ణావతి మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్కు రాఖీ పంపి రక్షణ కోరడం, 1905 నాటి బెంగాల్ విభజన సమయంలో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ హిందూ-ముస్లింల మధ్య ఐక్యత కోసం రాఖీ ఉత్సవాలను నిర్వహించడం వంటి చారిత్రక ఘట్టాలు ఈ పండుగ విశిష్టతను చాటుతున్నాయి. శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు రక్షా బంధన్తో పాటు హయగ్రీవ జయంతి, సంస్కృత దినోత్సవం, మరియు జంధ్యాల పౌర్ణమి (ఉపాకర్మ) కూడా కలిసి రావడం విశేషం. విద్యాసంస్థలు, సామాజిక సంస్థలు ఆగస్టులో ఈ పండుగ సందర్భంగా సరిహద్దుల్లో కాపలా కాసే సైనికులకు రాఖీలు పంపడం, రక్తదాన శిబిరాలు మరియు సామరస్య సభలను నిర్వహిస్తాయి. ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో రక్షా బంధన్ ఆవిర్భావ పురాణ గాథలు, చారిత్రక నేపథ్యం, శాస్త్రీయ రాఖీ కట్టే ముహూర్తం మరియు విధానం, ఆధునిక సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు సుస్థిర బంధాల నిబంధనలకు సంబంధించిన సంపూర్ణ వాస్తవాల సమాచారాన్ని సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
రక్షా బంధన్ పౌరాణిక మూలాలు - అమర గాథల విశ్లేషణ (Mythological Origins of Raksha Bandhan)
పురాణాలు మరియు ఇతిహాసాలలో రక్షా సూత్రం యొక్క శక్తిని చాటిచెప్పే ఎన్నో అద్భుతమైన దివ్య ఘట్టాలు ఉన్నాయి.
ఆ పవిత్ర పురాణ గాథల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- శ్రీకృష్ణుడు మరియు ద్రౌపది దేవి బంధం: శిశుపాలుడిని సుదర్శన చక్రంతో సంహరించే సమయంలో శ్రీకృష్ణుడి చూపుడు వేలికి స్వల్ప గాయమై రక్తం కారుతుండగా, పాండవ పత్ని ద్రౌపది ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా తన పట్టుచీర కొంగును చించి కృష్ణుడి వేలికి కట్టింది. ద్రౌపది చూపిన ఆత్మీయతకు కరిగిపోయిన శ్రీకృష్ణుడు ఆమెను తన స్వంత సోదరిగా స్వీకరించి, "నీవు కట్టిన ప్రతి దారపు పోగుకు రుణపడి ఉంటాను" అని మాట ఇచ్చారు. కౌరవ సభలో దుశ్శాసనుడు ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం చేస్తున్న సమయంలో శ్రీకృష్ణుడు అక్షయ వస్త్రాలను ప్రసాదించి ఆమె మానాన్ని, గౌరవాన్ని కాపాడారు.
- ఇంద్రాణి మరియు దేవేంద్రుని రక్షా సూత్రం (భవిష్య పురాణం): దేవదానవ యుద్ధంలో రాక్షస రాజు వృత్రుని చేతిలో దేవతలు పరాజయం పాలవుతున్న సమయంలో, దేవగురువు బృహస్పతి సూచన మేరకు ఇంద్రుని భార్య శచీదేవి (ఇంద్రాణి) ఒక పవిత్రమైన రక్షా దారాన్ని మంత్రించి శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు ఇంద్రుని చేతికి కట్టింది. ఆ రక్షా కవచ బలంతో ఇంద్రుడు రాక్షసులను ఓడించి అమరావతిని తిరిగి కైవసం చేసుకున్నాడు.
- యమధర్మరాజు మరియు యమునా దేవి: సూర్య భగవానుని సంతానమైన యమునా నది శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు తన సోదరుడైన యమధర్మరాజుకు రాఖీ కట్టి మిఠాయిలు తినిపించింది. ఆమె ప్రేమకు సంతసించిన యముడు, "ఈ రోజున ఏ సోదరి అయితే తన సోదరునికి రాఖీ కడుతుందో, ఆ సోదరునికి అకాల మరణ భయం ఉండదు" అని వరం ప్రసాదించాడు.
- బలి చక్రవర్తి మరియు లక్ష్మీదేవి: వామనావతారంలో విష్ణువు బలి చక్రవర్తిని పాతాళానికి పంపి, ఆయన భక్తికి మెచ్చి ఆయన కోరిక మేరకు పాతాళంలోనే కాపలాదారుడిగా ఉండిపోయాడు. వైకుంఠానికి విష్ణువును తిరిగి రప్పించడానికి లక్ష్మీదేవి ఒక నిరుపేద స్త్రీగా పాతాళానికి వెళ్లి బలి చక్రవర్తికి రాఖీ కట్టింది. సోదరిగా భావించిన బలి ఏదైనా వరం కోరుకోమనగా, విష్ణువును వైకుంఠానికి పంపాల్సిందిగా కోరి తన పతిని తిరిగి పొందింది.
రక్షా బంధన్ చారిత్రక నేపథ్యం - కర్ణావతి నుండి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వరకు (Historical Significance)
భారతదేశ మధ్యయుగ మరియు ఆధునిక చరిత్రలో రాఖీ పండుగ వీరత్వానికి, రాజకీయ రక్షణకు మరియు దేశభక్తికి ప్రతీకగా నిలిచింది.
ఆ చారిత్రక పరిణామాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- రాణి కర్ణావతి మరియు మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్ (1535): మేవార్ (చిత్తోడ్) రాజ్యాన్ని గుజరాత్ సుల్తాన్ బహదూర్ షా ముట్టడించిన సమయంలో, దివంగత రాణా సంగ్రామ్ సింగ్ భార్య రాణి కర్ణావతి తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్కు రాఖీని పంపింది. ఆ పవిత్ర రక్షా బంధాన్ని గౌరవించిన హుమాయూన్ తన సైన్యంతో చిత్తోడ్ వైపు కదిలి బహదూర్ షాపై యుద్ధం చేసి రాణి గౌరవాన్ని కాపాడటానికి ప్రయత్నించాడు.
- అలెగ్జాండర్ భార్య రోక్సానా మరియు పురుషోత్తముడు (క్రీ.పూ. 326): జీలం నదీ తీరాన అలెగ్జాండర్ మరియు భారతీయ రాజు పోరస్ (పురుషోత్తముడు) మధ్య జరిగిన చారిత్రక యుద్ధానికి ముందు, రోక్సానా పోరస్కు రాఖీ పంపి యుద్ధంలో తన భర్త అలెగ్జాండర్ను చంపవద్దని కోరింది. పోరస్ ఆ రక్షా బంధానికి కట్టుబడి అలెగ్జాండర్పై ప్రాణాంతక దాడి చేయకుండా విడిచిపెట్టాడు.
- రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రాఖీ మహోత్సవం (బెంగాల్ విభజన - 1905): లార్డ్ కర్జన్ బెంగాల్ను మత ప్రాతిపదికన విభజించినప్పుడు, గురుదేవ్ రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కలకత్తా వీధుల్లో వేలాది మంది హిందూ, ముస్లింలను ఏకం చేసి ఒకరి చేతులకు మరొకరు రాఖీలు కట్టించుకునేలా చేసి జాతీయ సమైక్యతా ఉద్యమాన్ని నడిపారు.
శాస్త్రీయ రాఖీ పూజా విధానం మరియు సాంప్రదాయ ఆచారాలు (Puja Vidhi & Rituals)
రక్షా బంధన్ రోజున శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించే పూజా క్రమం మరియు రక్షా సూత్ర ధారణ విశేషాలు ఎంతో పవిత్రమైనవి.
ఆ సాంప్రదాయ విధానం ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- పూజా తాంబూలం (రాఖీ థాలి) తయారీ: ఒక వెండి లేదా ఇత్తడి పళ్లెంలో కుంకుమ, పసుపు, అక్షింతలు, దీపం, పవిత్ర రాఖీ దారాలు, గంగాజలం మరియు సాంప్రదాయ మిఠాయిలను (లడ్డూలు, ఖీర్, పేడాలు) సిద్ధం చేసుకుంటారు.
- దేవతా పూజ మరియు తిలక ధారణ: మొదటగా గణపతి, శ్రీకృష్ణుడు లేదా ఇష్టదైవానికి రాఖీ సమర్పించిన తర్వాత, సోదరుడిని తూర్పు లేదా ఉత్తర ముఖంగా కూర్చోబెట్టి నుదుటన కుంకుమ తిలకం దిద్ది అక్షింతలు వేస్తారు.
- కుడి చేతి మణికట్టుకు రాఖీ బంధనం: సోదరుడి కుడి చేతి మణికట్టుకు రాఖీ కడుతూ క్రింది ప్రసిద్ధ రక్షా శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు:
"యేన బద్ధో బలీ రాజా దానవేంద్రో మహాబలః |
తేన త్వామనుబధ్నామి రక్షే మా చల మా చల ||"
(భావం: అత్యంత బలవంతుడైన దానవ రాజు బలి చక్రవర్తి ఏ రక్షా సూత్రంతో అయితే బంధించబడ్డాడో, ఆ పవిత్ర రక్షా సూత్రాన్నే నీ చేతికి కడుతున్నాను. ఓ రక్షా సూత్రమా! నీవు ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉండి నా సోదరుడిని రక్షించుగాక). - హారతి మరియు మిఠాయి సమర్పణ: సోదరుడికి దిష్టి తగలకుండా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇచ్చి, నోటిని తీపి చేసి ఆశీర్వదిస్తారు.
- సోదరుడి కానుకలు మరియు రక్షణ వాగ్దానం: సోదరుడు తన సోదరి పాదాలను తాకి లేదా గౌరవించి, ఆమెకు చీరలు, నగలు, నగదు లేదా ఇతర బహుమతులను అందజేసి ఎల్లవేళలా రక్షణగా ఉంటానని మాట ఇస్తాడు.
భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో శ్రావణ పౌర్ణమి పండుగలు (Regional Variations)
శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున భారతదేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలలో రక్షా బంధన్తో పాటు మరికొన్ని పవిత్ర పండుగలను కూడా జరుపుకుంటారు.
ఆ ప్రాంతీయ విశేషాల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- నారలి పౌర్ణమి (మహారాష్ట్ర & గోవా): కొంకణ్ తీర ప్రాంతాల జాలర్లు సముద్ర దేవుడైన వరుణుడికి కొబ్బరికాయలు (నారికేళం) సమర్పించి నూతన చేపల వేట సీజన్ను ప్రారంభిస్తారు.
- జంధ్యాల పూర్ణిమ / ఉపాకర్మ (దక్షిణ భారతదేశం): ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కర్ణాటకలలో వేద విద్యార్థులు, బ్రాహ్మణులు పాత యజ్ఞోపవీతాన్ని తీసివేసి నూతన జంధ్యాన్ని ధరించి గాయత్రీ మంత్రానుష్ఠానం ప్రారంభిస్తారు.
- కజారీ పూర్ణిమ (మధ్యప్రదేశ్ & ఉత్తరప్రదేశ్): రైతులు పంటలు సమృద్ధిగా పండాలని దుర్గాదేవిని, భూమాతను పూజిస్తారు.
- గామి పౌర్ణమి (ఒడిశా): గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వ్యవసాయానికి తోడ్పడే పశువులు, ఎద్దులను శుభ్రం చేసి పూజించి వాటికి రక్షా దారాలు కడతారు.
- జూలాన్ పూర్ణిమ (పశ్చిమ బెంగాల్ & బృందావనం): రాధాకృష్ణుల ఉయ్యాల ఉత్సవాలు (Jhulan Yatra) ఈ రోజుతో ముగుస్తాయి.
ఆధునిక యుగంలో రక్షా బంధన్ సామాజిక విస్తరణ (Modern Dimensions of Raksha Bandhan)
నేడు రాఖీ పండుగ కేవలం రక్తం పంచుకుపుట్టిన సోదరులకే పరిమితం కాకుండా విశాలమైన మానవతా పరిధిలోకి విస్తరించింది.
ఆ నూతన సామాజిక పోకడల వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- సరిహద్దుల్లో సైనికులకు రక్షా బంధనం: దేశ రక్షణ కోసం సియాచిన్, లడఖ్, కార్గిల్ సరిహద్దులలో నిరంతరం పహరా కాసే భారత సైనిక జవాన్లకు (Indian Armed Forces) దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాల విద్యార్థినులు, మహిళా సంఘాలు లక్షలాది రాఖీలను, శుభాకాంక్షల లేఖలను పంపుతాయి.
- పోలీస్ మరియు వైద్య సిబ్బందికి రాఖీలు: సమాజ భద్రత మరియు ఆరోగ్యం కోసం పాటుపడే పోలీసు అధికారులు, పారిశుద్ధ్య కార్మికులు, అగ్నిమాపక సిబ్బందికి మహిళలు రాఖీలు కట్టి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతారు.
- వృక్ష రక్షా బంధన్ (Eco-Friendly Rakhi): పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం చెట్లను నరకకుండా కాపాడటానికి గిరిజన ప్రాంతాలలో మరియు పర్యావరణవేత్తలు పెద్ద వృక్షాలకు పవిత్ర దారాలను కట్టి సంరక్షిస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేస్తారు.
- ఈకో-ఫ్రెండ్లీ మరియు సీడ్ రాఖీలు (Seed Rakhis): ప్లాస్టిక్ రహితంగా పత్తి, తులసి విత్తనాలు, జూట్ లతో తయారు చేసిన రాఖీలను వాడటం పెరుగుతోంది; వీటిని పండుగ తర్వాత మట్టిలో నాటితే అందమైన మొక్కలుగా మొలుస్తాయి.
రక్షా బంధన్ సందర్భంగా నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలు (Observation Activities)
శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు రక్షా బంధన్ పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకుని దేశవ్యాప్తంగా పలు కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- కుటుంబ పునఃకలయిక వేడుకలు: సుదూర ప్రాంతాలలో ఉన్న సోదరీ సోదరులు స్వగ్రామాలకు చేరుకుని కుటుంబ సభ్యులందరితో కలిసి ఆనందంగా పండుగ జరుపుకుంటారు.
- అనాథాశ్రమాలు మరియు వృద్ధాశ్రమాలలో రాఖీ వేడుకలు: స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థల యువతులు అనాథ పిల్లలకు, వృద్ధులకు రాఖీలు కట్టి ఆత్మీయతను పంచుతారు.
- పాఠశాలల్లో రాఖీ తయారీ పోటీలు: విద్యార్థులకు పర్యావరణ అనుకూల వస్తువులతో రాఖీల తయారీ, సోదరభావంపై వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
- రక్తదాన మరియు సేవా శిబిరాలు: సమాజ రక్షణ కోసం యువజన సంఘాలు రక్తదాన శిబిరాలను ఏర్పాటు చేస్తాయి.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #RakshaBandhan, #HappyRakhi, #SiblingLove, #RakhiPurnima, #SisterBrotherBond, మరియు #IndianTradition హ్యాష్ట్యాగ్ల ద్వారా ప్రజలు రాఖీ ఫోటోలు, భావోద్వేగ సందేశాలను విస్తృతంగా పంచుకుంటారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
రక్షా బంధన్ పర్వదినానికి పాఠశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా ఇండియన్ కల్చర్, సోషియాలజీ, ఎథిక్స్, జెండర్ సెన్సిటైజేషన్, మరియు సైకాలజీ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాల మార్కులకే పరిమితం కాకుండా, సమాజంలోని మహిళల పట్ల సంపూర్ణ గౌరవం (Respect for Women), తోబుట్టువుల పట్ల పరస్పర బాధ్యత, కుటుంబ విలువలు, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను (Professional Discipline) ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ అధ్యయనం ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
స్త్రీ రక్షణ అనేది కేవలం చట్టాల ద్వారా మాత్రమే కాకుండా, ప్రతి పురుషుడు తన నైతిక బాధ్యతగా స్వీకరించినప్పుడే సురక్షిత సమాజం సాధ్యమవుతుందని నవతరం విద్యార్థులు నిశితంగా గ్రహిస్తారు. పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో శ్రావణ పౌర్ణమి సందర్భంగా సోదరభావ ప్రతిజ్ఞ చేయించడం, కల్చరల్ ఈవెంట్లు నిర్వహించడం పిల్లలలో సృజనాత్మక విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను మరియు మానవతా స్పృహను పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన బాధ్యతాయుతమైన సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ గ్లోబల్ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
సనాతన భారతీయ సంస్కృతిలో నిస్వార్థమైన ప్రేమానురాగాలకు, తోబుట్టువుల పవిత్ర బంధానికి, స్త్రీ జాతి గౌరవ పరిరక్షణకు మరియు విశ్వమానవ సౌభ్రాతృత్వానికి ఒక పరమోన్నత శిఖర సమాన దివ్య ప్రతీక 'రక్షా బంధన్'. చేతికి కట్టే ఒక చిన్న దారపు పోగులో సోదరి ఆశీస్సులు, సోదరుడి రక్షణ సంకల్పం మరియు తరతరాల భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థ ఆత్మ దాగి ఉన్నాయి. మహాభారత ద్రౌపదీ కృష్ణుల బంధం నుండి ఆధునిక జాతీయ సమైక్యత వరకు రాఖీ అందించే సందేశం అమూల్యం. శ్రావణ పౌర్ణమి పవిత్ర దినాన జరుపుకునే ఈ పండుగ వేడుకలు, దేశంలోని నవతరం యువతలో నైతిక విలువలను, మహిళల పట్ల ఆదరణను మరియు దేశభక్తిని కాపాడుకుంటూ సుస్థిర సంస్కారవంతమైన నవభారత మరియు ప్రపంచ నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలనే ఉన్నతమైన గ్లోబల్ సందేశాన్ని అందిస్తుంది. కుటుంబ సాంస్కృతిక సూత్రాలను గౌరవిస్తూ చట్టబద్ధమైన సమర్థ సమాజ ప్రగతికి భాగస్వామ్యులవుదాం. యావత్ ప్రజానీకానికి మరియు తోబుట్టువులందరికీ రక్షా బంధన్ పర్వదిన హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.
Q1: రక్షా బంధన్ (Raksha Bandhan) పండుగ హిందూ పంచాంగం ప్రకారం ఏ తిథి నాడు వస్తుంది?
ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణ మాస శుక్ల పక్ష పౌర్ణమి (శ్రావణ పూర్ణిమ / రాఖీ పౌర్ణమి) నాడు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు.
Q2: 'రక్షా బంధన్' అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
సంస్కృతంలో 'రక్షణ బంధం' (The Bond of Protection) అని అర్థం.
Q3: మహాభారతంలో రక్షా బంధనానికి మూలమైన ప్రసిద్ధ ఘట్టం ఏది?
శ్రీకృష్ణుడి చేతి వేలి గాయానికి ద్రౌపది తన పట్టుచీర కొంగును చించి కట్టడం, ప్రతిగా కృష్ణుడు వస్త్రాపహరణ సమయంలో అక్షయ వస్త్రాలతో ఆమె గౌరవాన్ని కాపాడటం.
Q4: రక్షా బంధన్ నాడు రాఖీ కట్టే సమయంలో పఠించే ప్రసిద్ధ సంస్కృత శ్లోకం ఏది?
"యేన బద్ధో బలీ రాజా దానవేంద్రో మహాబలః | తేన త్వామనుబధ్నామి రక్షే మా చల మా చల ||"
Q5: బెంగాల్ విభజన (1905) సమయంలో హిందూ-ముస్లింల ఐక్యత కోసం రాఖీ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించిన మహనీయుడు ఎవరు?
విశ్వకవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (Rabindranath Tagore).
Q6: విద్యార్థులకు రక్షా బంధన్ పండుగ నేర్పే ప్రధాన విద్యా విలువ ఏది?
పాఠ్యపుస్తకాల సిద్ధాంతాలను దాటి ప్రాక్టికల్ గా కుటుంబ అనుబంధాలు, మహిళల పట్ల గౌరవం (Respect & Safety for Women), సోదరభావం, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను ఇది బోధిస్తుంది.