వి.వి. గిరి జయంతి 10 August | V.V. Giri Jayanthi
భారత 4వ రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరి జయంతి విశిష్టత | V.V. Giri Jayanthi 10 August Telugu
భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో, కార్మిక ఉద్యమ పరిణామ క్రమంలో మరియు రాజ్యాంగబద్ధమైన గణతంత్ర పాలనలో అత్యున్నత శిఖరాలను అధిరోహించి, భారతదేశపు 4వ రాష్ట్రపతిగా (4th President of India) సేవలందించిన సుప్రసిద్ధ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కార్మిక నాయకుడు మరియు భారతరత్న పురస్కార గ్రహీత వరాహగిరి వేంకట గిరి (V.V. Giri) జయంతి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10న దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో, అధికారికంగా జరుపుకోబడుతుంది. ఉమ్మడి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ లోని బరంపురం (Berhampur, Odisha) నగరంలో క్రీస్తుశకం 1894 ఆగస్టు 10న ఒక తెలుగు నియోగి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన, ఐర్లాండ్ లోని డబ్లిన్ విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించే సమయంలోనే ఐరిష్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంతో ప్రభావితులయ్యారు. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన అనంతరం ఆల్ ఇండియా ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (AITUC) మరియు ఆల్ ఇండియా రైల్వేమెన్స్ ఫెడరేషన్ (AIRF) లను స్థాపించి కార్మిక హక్కుల కోసం చారిత్రాత్మక పోరాటాలు సాగించారు. క్రీస్తుశకం 1969 లో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి భారత రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికై ప్రజాస్వామ్య సార్వభౌమాధికారాన్ని చాటిచెప్పారు. క్రీస్తుశకం 1975 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన **భారతరత్న** (Bharat Ratna) అందజేసింది. ఈ మహోన్నత నాయకుడు క్రీస్తుశకం 1980 జూన్ 24న చెన్నైలో పరమపదించారు.
భారతదేశ రాజకీయ వికాసంలో, శ్రామిక వర్గాల హక్కుల పరిరక్షణలో మరియు అంతర్జాతీయ దౌత్యనీతిలో వి.వి. గిరి గారి ప్రస్థానానికి అత్యున్నత చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. బరంపురం నుండి ఐర్లాండ్ వరకు, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం నుండి రాష్ట్రపతి భవన్ వరకు ఆయన సాగించిన ప్రయాణం అపూర్వమైనది. క్రీస్తుశకం 1937 లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ రాజాజీ మంత్రివర్గంలో కార్మిక, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా, స్వాతంత్ర్యానంతరం ఉత్తర ప్రదేశ్, కేరళ, మైసూర్ రాష్ట్రాల గవర్నర్ గా, మరియు భారతదేశపు 3వ ఉపరాష్ట్రపతిగా సేవలందించారు. కార్మికులకు, యాజమాన్యానికి మధ్య సత్సంబంధాలు ఉండాలని కోరుకునే 'గిరి అప్రోచ్' (Giri Approach) విధానం పారిశ్రామిక చట్టాల అధ్యయనంలో నేటికీ ప్రామాణికంగా పరిగణించబడుతుంది. భారత కేంద్ర హోంశాఖ, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కార్మిక సంఘాలు (Trade Unions), మరియు విద్యాసంస్థలు ఆగస్టు 10న ప్రత్యేక స్మారక సభలు, కార్మిక సంక్షేమ సదస్సులు మరియు జాతీయ సముచిత విద్యా ప్రదర్శనలను నిర్వహిస్తాయి. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో వి.వి. గిరి గారి ప్రాథమిక జీవితం, బరంపురం తెలుగు నేపథ్యం, డబ్లిన్ న్యాయ చదువు, కార్మిక ఉద్యమాల స్థాపన, 1969 రాష్ట్రపతి ఎన్నికల చారిత్రక ఘట్టం, భారతరత్న పురస్కారం, సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు సుస్థిర ప్రజాస్వామ్య నిబంధనలకు సంబంధించిన సంపూర్ణ చారిత్రక వాస్తవాల సమాచారాన్ని 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలలో అత్యంత సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
వి.వి. గిరి గారి బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం మరియు విద్యాభ్యాసం (Early Life & Background)
వరాహగిరి వేంకట గిరి క్రీస్తుశకం 1894 ఆగస్టు 10న అవిభక్త మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ లోని బరంపురం (ప్రస్తుతం ఒడిశా రాష్ట్రంలో ఉంది) పట్టణంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి వరాహగిరి జోగయ్య పంతులు ప్రసిద్ధ న్యాయవాది మరియు రాజకీయ నాయకుడు కాగా, తల్లి సుభద్రమ్మ.
ఆయన పెరుగుదల మరియు విద్యాభ్యాస వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- బరంపురంలో ప్రాథమిక విద్య: బరంపురంలోని ప్రసిద్ధ ఖల్లికోట్ కాలేజీలో ప్రాథమిక మరియు ఉన్నత విద్యాభ్యాసాన్ని పూర్తి చేశారు. చిన్నతనం నుండే మాతృభాష తెలుతో పాటు ఆంగ్లం, ఒడియా భాషలపై సంపూర్ణ పట్టు సాధించారు.
- డబ్లిన్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు ఐరిష్ విప్లవం (1913-1916): క్రీస్తుశకం 1913 లో ఉన్నత న్యాయ విద్య (Law) అభ్యసించడానికి ఐర్లాండ్ లోని డబ్లిన్ నగరం వెళ్ళి 'యూనివర్సిటీ కాలేజ్ డబ్లిన్' లో చేరారు. అక్కడ ఐరిష్ స్వాతంత్ర్య పోరాట నాయకులైన ఈమన్ దె వాలెరా (Eamon de Valera) తో మైత్రి ఏర్పడింది.
- బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం నుండి బహిష్కరణ: ఐరిష్ విప్లవ కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారనే నెపంతో క్రీస్తుశకం 1916 లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ఆయనను ఐర్లాండ్ నుండి బహిష్కరించి భారతదేశానికి పంపివేసింది.
భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం మరియు కార్మిక పోరాటాలు (Freedom Struggle & Trade Union Movement)
భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత వి.వి. గిరి హోమ్రూల్ ఉద్యమంలో మరియు కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి క్రియాశీల స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా మారారు.
ఆయన ఉద్యమ ప్రస్థాన వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- సహాయ నిరాకరణ మరియు శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాలు: క్రీస్తుశకం 1920 లో మహాత్మా గాంధీ పిలుపునిచ్చిన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలు శిక్ష అనుభవించారు. క్రీస్తుశకం 1930 ఉప్పు సత్యాగ్రహం, క్రీస్తుశకం 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాలలో పాల్గొని అనేక సంవత్సరాలు జైలు జీవితం గడిపారు.
- ఆల్ ఇండియా ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (AITUC) ఆవిర్భావం: భారతదేశంలో శ్రామిక వర్గానికి ప్రత్యేక హక్కులు ఉండాలని భావించిన గిరి, క్రీస్తుశకం 1920 లో ఎన్.ఎమ్. జోషి మరియు లాలా లజపతిరాయ్ లతో కలసి **ఆల్ ఇండియా ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్** ను స్థాపించారు. రెండుసార్లు దీనికి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.
- ఆల్ ఇండియా రైల్వేమెన్స్ ఫెడరేషన్ (AIRF - 1923): క్రీస్తుశకం 1923 లో రైల్వే కార్మికుల సంక్షేమం కోసం 'ఆల్ ఇండియా రైల్వేమెన్స్ ఫెడరేషన్' ను స్థాపించి, దశాబ్దాల పాటు దానికి అధ్యక్షుడిగా ఉంటూ కార్మికులకు పనివేళలు, వేతన సవరణలు సాధించి పెట్టారు.
- బెంగాల్ నాగపూర్ రైల్వే సమ్మె (1927): క్రీస్తుశకం 1927 లో జరిగిన ప్రసిద్ధ బెంగాల్ నాగపూర్ రైల్వే సమ్మెను విజయవంతంగా నడిపించి బ్రిటీష్ యాజమాన్యాన్ని లొంగదీశారు.
రాజకీయ రంగాంశాలు మరియు గవర్నర్ గా సేవలు (Political Career & Governor)
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు మరియు తరువాత వి.వి. గిరి అనేక పరిపాలనా పదవులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు.
ఆ పరిపాలనా రంగాంశాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ కార్మిక శాఖ మంత్రి (1937): క్రీస్తుశకం 1937 మరియు 1946 లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ లోని సీ రాజగోపాలాచారి (రాజాజీ) మరియు తంగటూరి ప్రకాశం పంతులు మంత్రివర్గాలలో కార్మిక, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు.
- శ్రీలంకలో మొదటి హైకమిషనర్ (1947-1951): స్వాతంత్ర్యానంతరం క్రీస్తుశకం 1947 లో శ్రీలంకలో (సిలోన్) భారతదేశపు మొదటి దౌత్యవేత్తగా (High Commissioner) నియమితులై అక్కడ ఉన్న భారతీయ కార్మికుల హక్కుల కోసం కృషి చేశారు.
- కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రి (1952-1954): జవహర్లాల్ నెహ్రూ తొలి కేంద్ర మంత్రివర్గంలో కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రిగా సేవలందించారు. బ్యాంకు ఉద్యోగుల వేతన వివాదంలో ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయానికి నిరసనగా తన మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసి తన నైతిక విలువలను చాటుకున్నారు.
- వివిధ రాష్ట్రాల గవర్నర్: ఉత్తర ప్రదేశ్ (1957-1960), కేరళ (1960-1965), మరియు మైసూర్ (1965-1967) రాష్ట్రాలకు గవర్నర్ గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
1969 చారిత్రాత్మక రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు మరియు విజయం (Historic President Election 1969)
భారత రాజకీయ చరిత్రలోనే క్రీస్తుశకం 1969 లో జరిగిన రాష్ట్రపతి ఎన్నిక ఒక సంచలనాత్మక అధ్యాయంగా నిలిచిపోయింది.
ఆ చారిత్రక విజయం వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- ఉపరాష్ట్రపతి నుండి తాత్కాలిక రాష్ట్రపతి (1967-1969): క్రీస్తుశకం 1967 లో భారతదేశపు 3వ ఉపరాష్ట్రపతిగా ఎన్నికైన గిరి, క్రీస్తుశకం 1969 మే లో రాష్ట్రపతి జాకీర్ హుస్సేన్ అకాల మరణంతో తాత్కాలిక రాష్ట్రపతిగా (Acting President) బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
- స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ: కాంగ్రెస్ సిండికేట్ నాయకులు నీలం సంజీవరెడ్డిని అధికారిక అభ్యర్థిగా ప్రకటించగా, వి.వి. గిరి తన పదవులకు రాజీనామా చేసి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా (Independent Candidate) బరిలోకి దిగారు.
- 'ఆత్మప్రబోధం' ఓటు మరియు విజయం: నాటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ కాంగ్రెస్ ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలకు "ఆత్మప్రబోధం ప్రకారం ఓటు వేయండి" (Free Vote) అని పిలుపునివ్వడంతో, ద్వితీయ ప్రాధాన్యత ఓట్ల ఆధారంగా వి.వి. గిరి నీలం సంజీవరెడ్డిపై చారిత్రాత్మక విజయం సాధించారు.
- 4వ రాష్ట్రపతిగా ప్రమాణం (1969-1974): క్రీస్తుశకం 1969 ఆగస్టు 24న భారతదేశపు 4వ రాష్ట్రపతిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసి 1974 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి రాష్ట్రపతి అయిన ఏకైక వ్యక్తి ఆయనే.
భారతరత్న పురస్కారం మరియు అంతర్జాతీయ ప్రశంసలు (Bharat Ratna & Honors)
కార్మిక సంక్షేమానికి, దేశ స్వాతంత్ర్యానికి మరియు ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు వి.వి. గిరి చేసిన నిరుపమాన సేవలను భారత ప్రభుత్వం అత్యున్నతంగా గౌరవించింది.
ఆ పురస్కారాల వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- భారతరత్న పురస్కారం (1975): క్రీస్తుశకం 1975 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన **'భారతరత్న'** (Bharat Ratna) నందించి సత్కరించింది.
- వి.వి. గిరి నేషనల్ లేబర్ ఇన్స్టిట్యూట్: నోయిడాలోని భారత కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన స్వయంప్రతిపత్తి పరిశోధనా సంస్థకు ఆయన జ్ఞాపకార్థం **'వి.వి. గిరి నేషనల్ లేబర్ ఇన్స్టిట్యూట్'** (VVGNLI) గా నామకరణం చేశారు.
- తపాలా బిళ్ళ విడుదల: భారత అంచెల శాఖ ఆయన స్మరకార్థం ప్రత్యేక స్మారక తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేసింది.
జయంతి సందర్భంగా నిర్వహించే సంస్మరణ కార్యక్రమాలు (Observation of V.V. Giri Jayanthi)
ఆగస్టు 10న వచ్చే వి.వి. గిరి గారి జయంతిని భారత ప్రభుత్వం, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు ఆల్ ఇండియా ట్రేడ్ యూనియన్ సంఘాలు ఎంతో గౌరవంతో నిర్వహిస్తాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- పార్లమెంట్ హౌస్ వద్ద శ్రద్ధాంజలి: న్యూఢిల్లీ లోని పార్లమెంట్ హాల్ లో ఉన్న వి.వి. గిరి చిత్రపటానికి లోక్సభ స్పీకర్, మంత్రులు, ప్రజాప్రతినిధులు పుష్పాంజలి ఘటిస్తారు.
- కార్మిక సంఘాల ఆధ్వర్యంలో సభలు: ఏఐటియుసి (AITUC), ఏఐఆర్ఎఫ్ (AIRF) కార్యాలయాలలో వి.వి. గిరి విగ్రహాలకు పూలమాలలు వేసి కార్మిక హక్కుల అవగాహన సదస్సులు నిర్వహిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ میڈیا వేదికలలో #VVGiri, #VVGiriJayanthi, మరియు #4thPresidentOfIndia hyaష్ట్యాగ్ల ద్వారా ఆయన ఫొటోలు, కార్మిక పోరాటాల వివరాలను నెటిజన్లు విస్తృతంగా షేర్ చేస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
భారత 4వ రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరి గారి జీవిత ప్రస్థానానికి పాఠశాలల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా పొలిటికల్ సైన్స్, లేబర్ లా (Labour Laws), ఇండియన్ హిస్టరీ, మరియు పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాల మార్కులకే పరిమితం కాకుండా, శ్రామిక వర్గాల పట్ల గౌరవం, రాజీలేని నైతిక విలువలు, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థల రక్షణ, నాయకత్వ పటిమ, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణ (Professional Discipline) అంటే ఏమిటో ఈ చరిత్ర ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
పదవుల కంటే సిద్ధాంతాలకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, రాజ్యాంగ నియమాలను పాటించడం, మరియు సమయ పాలన ఎంత ముఖ్యమో నవతరం విద్యార్థులు దీని ద్వారా నిశితంగా గ్రహిస్తారు. పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో ఆగస్టు 10న వి.వి. గిరి జయంతి సందర్భంగా భారత రాజ్యాంగంపై క్విజ్ పోటీలు, కార్మిక చట్టాలపై వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహించడం పిల్లలలో సృజనాత్మక విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను మరియు దేశభక్తి స్పృహను పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన బాధ్యతాయుతమైన సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ గ్లోబల్ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారత గణతంత్ర చరిత్రలో కార్మిక నాయకుడిగా, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా, రాజ్యాంగ పరిరక్షకుడిగా మరియు 4వ రాష్ట్రపతిగా చెరగని ముద్ర వేసిన మహోన్నత యుగపురుషుడు భారతరత్న వి.వి. గిరి. ఐర్లాండ్ విప్లవం నుండి భారత రాష్ట్రపతి భవన్ వరకు ఆయన సాగించిన ప్రస్థానం ప్రజాస్వామ్య బలానికి ప్రతీక. క్రీస్తుశకం 1980 జూన్ 24న ఆయన పరమపదించినప్పటికీ, ఆయన స్థాపించిన కార్మిక వ్యవస్థలు, అందించిన 'గిరి అప్రోచ్' సిద్ధాంతాలు భారతీయ శ్రామిక లోకంలో చిరస్థాయిగా నిలిచే ఉంటాయి. ఆగస్టు 10న జరుపుకునే ఆయన జయంతి సంస్మరణ, దేశంలోని నవతరం యువతలో కార్మిక గౌరవాన్ని, రాజ్యాంగ విలువలను మరియు నైతిక నిష్టను కాపాడుకుంటూ సుస్థిర నవభారత నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలనే ఉన్నతమైన గ్లోబల్ సందేశాన్ని అందిస్తుంది. రాజ్యాంగ సూత్రాలను గౌరవిస్తూ చట్టబద్ధమైన సమర్థ భారత ప్రగతికి భాగస్వామ్యులవుదాం. భారత 4వ రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరి గారి అమర స్మృతికి హృదయపూర్వక నివాళులు.
Q1: భారత 4వ రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరి (V.V. Giri) జయంతి ఎప్పుడు? ఆయన ఎక్కడ జన్మించారు?
వి.వి. గిరి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10వ తేదీన తన జయంతిని జరుపుకుంటారు. ఆయన క్రీస్తుశకం 1894 ఆగస్టు 10న అవిభక్త మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ లోని బరంపురం (Berhampur, Odisha) లో జన్మించారు.
Q2: వి.వి. గిరి క్రీస్తుశకం 1920 లో స్థాపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించిన ప్రసిద్ధ కార్మిక సంస్థ ఏది?
ఆ సంస్థ పేరు 'ఆల్ ఇండియా ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్' (AITUC) మరియు ఆల్ ఇండియా రైల్వేమెన్స్ ఫెడరేషన్ (AIRF).
Q3: వి.వి. గిరి భారత రాష్ట్రపతిగా ఏ సంవత్సరంలో ఎన్నికయ్యారు?
ఆయన క్రీస్తుశకం 1969 లో (స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా) భారతదేశపు 4వ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు.
Q4: భారత ప్రభుత్వం వి.వి. గిరి గారికి 'భారతరత్న' (Bharat Ratna) పురస్కారాన్ని ఏ సంవత్సరంలో అందజేసింది?
క్రీస్తుశకం 1975 లో భారతరత్న పురస్కారం లభించింది.
Q5: నోయిడాలోని భారత కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పరిశోధనా సంస్థ పేరు ఏమిటి?
ఆ సంస్థ పేరు 'వి.వి. గిరి నేషనల్ లేబర్ ఇన్స్టిట్యూట్' (V.V. Giri National Labour Institute).
Q6: పొలిటికల్ సైన్స్ మరియు కార్మిక చట్టాల విద్యార్థులకు వి.వి. గిరి గారి జీవిత ప్రస్థానం నేర్పే ప్రధాన విద్యా విలువ ఏది?
పాఠ్యపుస్తకాల సిద్ధాంతాలను దాటి ప్రాక్టికల్ గా కార్మిక గౌరవం, నైతిక విలువలు, రాజ్యాంగ పరిరక్షణ మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను ఇది బోధిస్తుంది.