ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం 12 August | World Elephant Day
ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం చారిత్రక విశిష్టత | World Elephant Day 12 August Telugu
అటవీ ఆవరణ వ్యవస్థలో (Forest Ecosystem) అత్యంత కీలకమైన 'కీస్టోన్ జాతిగా' (Keystone Species) నిలిచి, అడవుల విస్తరణకు, వృక్ష సంపద వికాసానికి మరియు జీవ వైవిధ్య సమతుల్యతకు (Biodiversity Balance) అమూల్యమైన సేవలు అందిస్తున్న గజరాజుల సంరక్షణ, వాటి ఆవాస ప్రాంతాల రక్షణ, మరియు అంతరించిపోతున్న ఈ మహోన్నత ప్రాణి జాతి పట్ల ప్రపంచ పౌరులలో చైతన్యం పెంపొందించడానికి ఉద్దేశించిన ప్రధాన అంతర్జాతీయ పర్యావరణ దినోత్సవం 'ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం' (World Elephant Day). ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 12న ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు భారతదేశంలో ఈ దినోత్సవాన్ని ఎంతో అధికారికంగా మరియు పర్యావరణ శ్రద్ధతో నిర్వహిస్తాయి. క్రీస్తుశకం 2012 ఆగస్టు 12న కెనడియన్ ఫిలిం మేకర్ ప్యాట్రిసియా సిమ్స్ (Patricia Sims) మరియు థాయిలాండ్ కి చెందిన 'ఎలిఫెంట్ రీఇంట్రడక్షన్ ఫౌండేషన్' (Elephant Reintroduction Foundation) సంయుక్తంగా ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించాయి. ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఆఫ్రికన్ ఏనుగులు (African Elephants) మరియు భారతదేశం సహా ఆసియా దేశాల్లో నివసించే ఆసియా ఏనుగులు (Asian Elephants) ఎదుర్కొంటున్న దంతాల కోసం అక్రమ వేట (Poaching for Ivory), ఆవాసాల విచ్ఛిన్నం (Habitat Loss), మరియు మానవ-ఏనుగుల ఘర్షణ (Human-Elephant Conflict) వంటి తీవ్ర బెదిరింపులను అరికట్టడమే ఈ ప్రత్యేక రోజు యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. ఏనుగులను కాపాడుకోవడం ద్వారా అడవుల మనుగడను, పర్యావరణ భద్రతను సుస్థిరంగా ఉంచవచ్చని ఈ దినోత్సవం మనకు స్పష్టంగా బోధిస్తుంది.
ప్రకృతి వైవిధ్య పరిణామ క్రమంలో, వన్యప్రాణి సంరక్షణ రంగాన మరియు జంతు శాస్త్రంలో (Zoology) ఏనుగుల వ్యవస్థకు అత్యున్నత చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆసియా ఏనుగుల జనాభాలో దాదాపు 60 శాతానికి పైగా ఏనుగులకు భారతదేశమే నివాస స్థానంగా (Home to Asian Elephants) నిలవడం మన దేశానికి ఉన్న ప్రత్యేకమైన పర్యావరణ గర్వకారణం. క్రీస్తుశకం 2010 లో భారత ప్రభుత్వం ఏనుగును **'జాతీయ పర్యావరణ వారసత్వ జంతువుగా'** (National Heritage Animal of India) ప్రకటించింది. భారతదేశంలో 'ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్' (Project Elephant - 1992) వంటి ప్రభుత్వ చర్యల ద్వారా దాదాపు 33 ఏనుగుల సంరక్షణ కేంద్రాలు (Elephant Reserves) మరియు ఏనుగుల మైగ్రేషన్ కారిడార్లు (Elephant Corridors) ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. అంతర్జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణ సమితి (IUCN) రెడ్ లిస్ట్ ప్రకారం ఆఫ్రికన్ సవన్నా ఏనుగులు ప్రమాదంలో ఉన్న విభాగంలోను (Endangered), ఆఫ్రికన్ అటవీ ఏనుగులు తీవ్రమైన ప్రమాదంలో ఉన్న విభాగంలోను (Critically Endangered), మరియు ఆసియా ఏనుగులు ప్రమాదంలో ఉన్న విభాగంలోను (Endangered) వర్గీకరించబడ్డాయి. భారతదేశ కేంద్ర పర్యావరణ మరియు అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC), వివిధ రాష్ట్రాల అటవీ శాఖలు, జూ పార్కులు మరియు వన్యప్రాణి సంరక్షణ సొసైటీలు ఆగస్టు 12న ప్రత్యేక అవగాహన సదస్సులు, గజరాజుల సంరక్షణ అవార్డుల ప్రదానం (Gaja Gaurav Awards), మరియు వైల్డ్లైఫ్ ఫోటోగ్రఫీ ప్రదర్శనలను నిర్వహిస్తాయి. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం సంపూర్ణ చరిత్ర, ప్యాట్రిసియా సిమ్స్ చొరవ, ఆసియా మరియు ఆఫ్రికన్ ఏనుగుల వ్యత్యాసాలు, కీస్టోన్ జాతి ప్రాముఖ్యత, ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్ వివరాలు, ఏనుగుల కారిడార్లు, సామాజిక విద్యా విలువలు మరియు సుస్థిర పర్యావరణ నిబంధనలకు సంబంధించిన సంపూర్ణ చారిత్రక వాస్తవాల సమాచారాన్ని 1500 కంటే ఎక్కువ పదాలలో అత్యంత సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.
ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవ ఆవిర్భావ చారిత్రక నేపథ్యం (History and Origin of World Elephant Day)
ఏనుగుల సంఖ్య రోజురోజుకూ క్షీణించిపోతున్న నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వాటి రక్షణకు ఒక సమగ్ర వేదిక అవసరమని గుర్తించి ఈ దినోత్సవాన్ని ఆరంభించారు.
ఈ ఆవిర్భావ చరిత్రలోని ప్రధాన మైలురాళ్లు ఇక్కడ చూద్దాం:
- ప్యాట్రిసియా సిమ్స్ మరియు థాయిలాండ్ ఫౌండేషన్ చొరవ (2011-2012): క్రీస్తుశకం 2011 లో కెనడాకు చెందిన విల్డ్లైఫ్ ఫిలిం మేకర్ ప్యాట్రిసియా సిమ్స్ మరియు థాయిలాండ్ రాజవంశ మద్దతు కలిగిన 'ఎలిఫెంట్ రీఇంట్రడక్షన్ ఫౌండేషన్' సెక్రటరీ జనరల్ శివాపోర్న్ దార్దరానంద కలిసి ఏనుగుల రక్షణకు ప్రత్యేక రోజును కేటాయించాలని నిర్ణయించారు.
- అధికారిక ఆరంభం (ఆగస్టు 12, 2012): క్రీస్తుశకం 2012 ఆగస్టు 12న మొదటి 'ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని' అధికారికంగా నిర్వహించారు. హాలీవుడ్ నటుడు విలియమ్ షాట్నర్ నిర్మించిన 'Return to the Forest' డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని విడుదల చేసి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించారు.
- 100 కి పైగా స్వచ్ఛంద సంస్థల మద్దతు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న 100 కంటే ఎక్కువ వన్యప్రాణి సంరక్షణ సంస్థలు, ఆఫ్రికా మరియు ఆసియా దేశాల ప్రభుత్వాలు ఈ దినోత్సవాన్ని స్వీకరించి నిధుల సమీకరణ, దంతాల అక్రమ రవాణా నిరోధక చట్టాలను అమలు చేయడం ప్రారంభించాయి.
ఆసియా ఏనుగులు మరియు ఆఫ్రికన్ ఏనుగుల మధ్య ప్రధాన వ్యత్యాసాలు (Asian vs African Elephants)
జంతు శాస్త్రంలో (Proboscidea) క్రమానికి చెందిన ఏనుగులలో ప్రధానంగా ఆసియా మరియు ఆఫ్రికన్ జాతులు ఉనికిలో ఉన్నాయి.
ఆ రెండింటి మధ్య ఉన్న శాస్త్రీయ వ్యత్యాసాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- ఆసియా ఏనుగులు (Elephas maximus): ఇవి భారతదేశం, శ్రీలంక, నెపాల్, థాయిలాండ్ మరియు ఆగ్నేయాసియా దేశాల్లో కనిపిస్తాయి. ఆఫ్రికన్ ఏనుగుల కంటే పరిమాణంలో కొద్దిగా చిన్నవి. వీటి చెవులు చిన్నవిగా ఉండి, తల భాగంలో రెండు ఉబ్బెత్తు దిబ్బలు (Twin Domes) ఉంటాయి. ప్రధానంగా మగ ఏనుగులకు మాత్రమే దంతాలు (Tusks) ఉంటాయి (కొన్ని మగ ఏనుగులకు దంతాలు ఉండవు, వీటిని 'మఖ్నా' అంటారు). తొండం చివర ఒకే ఒక పట్టు వేలు (Single Finger-like projection) ఉంటుంది.
- ఆఫ్రికన్ ఏనుగులు (Loxodonta africana / Loxodonta cyclotis): ఇవి ఆఫ్రికా ఖండంలోని సవన్నా గడ్డి భూముల్లో మరియు దట్టమైన అడవుల్లో నివసిస్తాయి. ఇవి భూమిపై నివసించే అతిపెద్ద క్షీరదాలు. వీటి చెవులు ఆఫ్రికా ఖండం ఆకారంలో చాలా పెద్దవిగా ఉంటాయి. మగ మరియు ఆడ ఏనుగులు రెండింటికీ దంతాలు ఉంటాయి. తొండం చివర రెండు పట్టు వేళ్లు (Two Finger-like projections) ఉంటాయి.
- సామాజిక సమూహాలు (Matriarchal Structure): ఏనుగులు అత్యంత తెలివైన, సామాజిక బంధాలు కలిగిన జంతువులు. ఏనుగుల మందకు అత్యంత వయస్సు మళ్లిన పెద్ద ఆడ ఏనుగు (Matriarch) నాయకత్వం వహిస్తుంది.
అటవీ ఆవరణ వ్యవస్థలో ఏనుగుల పాత్ర - 'కీస్టోన్ జాతి' ప్రాముఖ్యత (Elephants as Keystone Species)
ఏనుగులను అడవికి ఇంజనీర్లుగా (Engineers of the Forest) లేదా కీస్టోన్ జాతిగా పిలుస్తారు. పర్యావరణ వ్యవస్థలో అవి చేసే ఉచిత సేవలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- విత్తన వ్యాప్తి మరియు అడవుల విస్తరణ: ఏనుగులు రోజూ వందలాది కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తూ రకరకాల పండ్లు, కాయలు తింటాయి. వాటి మలం ద్వారా విత్తనాలు అడవిలోని వేర్వేరు ప్రాంతాలలో నాటబడి నూతన వృక్ష సంపద మొలుస్తుంది.
- నీటి వనరుల తవ్వకం: ఎండకాలంలో నదులు, వాగులు ఎండిపోయినప్పుడు ఏనుగులు తమ కాళ్లతో, దంతాలతో ఇసుకను తవ్వి భూగర్భ నీటి ఊటలను వెలికితీస్తాయి. ఈ నీటి గుంటలు అడవిలోని ఇతర వేలాది పక్షులు, జంతువులకు దాహార్తిని తీరుస్తాయి.
- అటవీ దారుల నిర్మాణం: ఏనుగులు దట్టమైన అడవి గుండా నడుస్తూ దారులను (Forest Paths) ఏర్పరుస్తాయి. ఈ దారులు చిన్న జంతువుల సంచారానికి, అటవీ అగ్నిప్రమాదాలు వ్యాపించకుండా రక్షణ వలయాలుగా పనిచేస్తాయి.
- సూర్యకాంతి ప్రసరణ: ఏనుగులు పెద్ద వృక్షాల కొమ్మలను విరవడం ద్వారా దట్టమైన అడవి నేలపైకి సూర్యకాంతి ప్రసరించి చిన్న చిన్న మొక్కలు, గడ్డి పెరగడానికి తోడ్పడతాయి.
భారతదేశంలో 'ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్' మరియు ఏనుగుల కారిడార్లు (Project Elephant & Corridors in India)
భారత ప్రభుత్వం ఆసియా ఏనుగుల రక్షణకు, వాటి సహజ ఆవాసాల సంరక్షణకు ప్రత్యేకమైన జాతీయ పథకాలను అమలు చేస్తోంది.
ఆ ప్రధాన సంరక్షక అంశాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్ ప్రారంభం (1992): కేంద్ర పర్యావరణ మరియు అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ క్రీస్తుశకం 1992 లో **'ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్'** (Project Elephant) ను ప్రారంభించింది. ఏనుగులు, వాటి ఆవాసాలు మరియు స్వేచ్ఛా సంచార మార్గాలను కాపాడటం దీని ముఖ్య లక్ష్యం.
- జాతీయ పర్యావరణ వారసత్వ జంతువు (2010): క్రీస్తుశకం 2010 లో భారత ప్రభుత్వం ఏనుగును భారతదేశపు 'జాతీయ పర్యావరణ వారసత్వ జంతువుగా' ప్రకటించింది.
- ఏనుగుల కారిడార్లు (Elephant Corridors): భారతదేశంలో ఏనుగులు ఒక అడవి నుండి మరొక అడవికి సీజనల్ గా వలస వెళ్లేందుకు దాదాపు 150 కి పైగా 'ఏనుగుల కారిడార్లు' గుర్తించబడ్డాయి. ఈ కారిడార్లలో ఆక్రమణలను తొలగించడం ప్రభుత్వం చేపడుతున్న ప్రధాన కార్యక్రమం.
- గజ గౌరవ్ పురస్కారాలు: ఏనుగుల సంరక్షణలో, ప్రాణాపాయం తప్పించడంలో విశేష సేవలు అందించిన అటవీ సిబ్బందికి, స్థానిక ప్రజలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏటా 'గజ గౌరవ్ పురస్కారాలను' అందజేస్తుంది.
ఏనుగులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు మరియు బెదిరింపులు (Threats to Elephants)
కఠినమైన చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ ఏనుగుల మనుగడకు అనేక రకాల మానవ నిర్మిత ప్రమాదాలు ఎదురవుతున్నాయి.
ఆ ప్రధాన సమస్యల వివరాలు ఇక్కడ విశ్లేషిద్దాం:
- దంతాల కోసం అక్రమ వేట (Poaching for Ivory): ఆఫ్రికా మరియు ఆసియా దేశాల్లో ఏనుగుల దంతాలకు ఉన్న చట్టవిరుద్ధమైన డిమాండ్ మూలంగా వేటగాళ్లు ఏనుగులను క్రూరంగా చంపుతున్నారు.
- మానవ-ఏనుగుల ఘర్షణ (Human-Elephant Conflict): అడవుల నరికివేత, వ్యవసాయ భూముల విస్తరణ, మరియు రైల్వే ట్రాక్లు, హైవేల నిర్మాణం మూలంగా ఏనుగుల ఆవాసాలు విచ్ఛిన్నమై, అవి పంట పొలాలపై, గ్రామాలపై పడటం వల్ల ఘర్షణలు తలెత్తుతున్నాయి.
- విద్యుత్ షాక్లు మరియు రైలు ప్రమాదాలు: అడవుల సరిహద్దుల్లో రైతులు ఏర్పాటు చేసే అక్రమ విద్యుత్ వేట తీగలు తగలడం వల్ల, మరియు అడవుల గుండా వెళ్లే రైల్వే ట్రాక్లపై వేగంగా వెళ్లే రైళ్లు ఢీకొట్టడం వల్ల ఏటా వందలాది ఏనుగులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నాయి.
- రైల్వే సురక్షిత చర్యలు (Gajah Kothar & AI Systems): ఏనుగులు రైల్వే ట్రాక్లు దాటే సమయంలో ప్రమాదాలను నివారించడానికి పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, తమిళనాడులలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI Based Gajraj System) కెమెరాలు మరియు శబ్ద హెచ్చరిక వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
ఈ దినోత్సవాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తారు? (Observation of World Elephant Day)
ఆగస్టు 12న వచ్చే ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ, రాష్ట్ర అటవీ శాఖలు, మరియు వైల్డ్లైఫ్ ఆర్గనైజేషన్లు ఎంతో బాధ్యతతో నిర్వహిస్తాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన కార్యక్రమాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- ఏనుగుల పునరావాస కేంద్రాలలో వేడుకలు: కేరళ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, మరియు అస్సాం లోని ఏనుగుల సంరక్షణ కేంద్రాలలో (Elephant Camps) ఏనుగులకు ప్రత్యేక స్నానాలు చేయించి, పండ్లు, బెల్లం, కొబ్బరి బొండాలతో ప్రత్యేక విందులు (Gaja Pooja & Feast) అందిస్తారు.
- పాఠశాలలు, జూ పార్కులలో అవగాహన సదస్సులు: విశాఖపట్నం ఇందిరా గాంధీ జూలాజికల్ పార్క్, హైదరాబాద్ నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్లలో విద్యార్థులకు ఏనుగుల ప్రాముఖ్యతపై చిత్రలేఖనం, క్విజ్ పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ میڈیا వేదికలలో #WorldElephantDay, #WorldElephantDayTelugu, మరియు #SaveElephants hyaష్ట్యాగ్ల ద్వారా ప్రజలు ఏనుగుల ఫోటోలు, వీడియోలను నెటిజన్లు విస్తృతంగా షేర్ చేస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవ చారిత్రక పరిణామ క్రమానికి పాఠశాలల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా జూలాజీ, వైల్డ్లైఫ్ కన్జర్వేషన్, ఎన్విరాన్మెంటల్ సైన్స్, మరియు ఎకోలాజికల్ ఫుడ్ చెయిన్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాల మార్కులకే పరిమితం కాకుండా, కీస్టోన్ ప్రాణుల రక్షణ, పర్యావరణ సమతుల్యత, జీవ కరుణ, అటవీ సంపద కాపాడుకోవడం, మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణ (Professional Discipline) అంటే ఏమిటో ఈ చరిత్ర ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
ఏనుగులను కాపాడుకోవడం అంటే అడవులను మరియు నీటి వనరులను కాపాడుకోవడమేననే విజ్ఞానాన్ని, మరియు సమయ పాలన ఎంత ముఖ్యమో నవతరం విద్యార్థులు దీని ద్వారా నిశితంగా గ్రహిస్తారు. పాఠశాలలు మరియు కాలేజీలలో ఆగస్టు 12న వైల్డ్లైఫ్ క్విజ్ పోటీలు, వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహించడం పిల్లలలో సృజనాత్మక విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను మరియు పర్యావరణ స్పృహను పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత యువతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన బాధ్యతాయుతమైన సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ గ్లోబల్ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం పర్యావరణ సమతుల్యతకు, అటవీ రక్షణకు, జీవ వైవిధ్యానికి మరియు జాతీయ వారసత్వ ప్రాణి అయిన గజరాజుల గౌరవానికి ప్రతీకగా నిలిచే ఒక మహోన్నతమైన అంతర్జాతీయ సంస్మరణ రోజు. అడవులను కాపాడుకోవడం మరియు ఏనుగుల స్వేచ్ఛా వలస మార్గాలను (Elephant Corridors) ఆక్రమణలకు గురికాకుండా చూడటం ప్రతి నాగరిక పౌరుడి నైతిక బాధ్యత. ఆగస్టు 12న జరుపుకునే ఈ ప్రత్యేక సందర్భం, వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టాలను గౌరవిస్తూ, పర్యావరణ అనుకూలమైన జీవనాన్ని సాగిస్తూ, ఆసియా ఏనుగుల సంరక్షణకు తోడ్పడుతూ సుస్థిర నవభారత నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలనే ఉన్నతమైన గ్లోబల్ సందేశాన్ని అందిస్తుంది. పర్యావరణ సూత్రాలను గౌరవిస్తూ చట్టబద్ధమైన సమర్థ భారత ప్రగతికి భాగస్వామ్యులవుదాం.
Q1: ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని (World Elephant Day) ప్రతి సంవత్సరం ఏ తేదీన నిర్వహిస్తారు?
ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 12వ తేదీన ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు భారతదేశంలో ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.
Q2: ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవాన్ని క్రీస్తుశకం 2012 లో ప్రారంభించిన కెనడియన్ ఫిల్మ్ మేకర్ ఎవరు?
ఆమె ప్రసిద్ధ వైల్డ్లైఫ్ ఫిలిం మేకర్ ప్యాట్రిసియా సిమ్స్ (Patricia Sims) మరియు థాయిలాండ్ ఎలిఫెంట్ రీఇంట్రడక్షన్ ఫౌండేషన్.
Q3: భారతదేశంలో ఏనుగులను కాపాడటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ప్రత్యేక పథకం ఏది? అది ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
ఆ పథకం పేరు 'ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్' (Project Elephant), ఇది క్రీస్తుశకం 1992 లో ప్రారంభించబడింది.
Q4: భారత ప్రభుత్వం ఏనుగును ఏ సంవత్సరంలో 'జాతీయ పర్యావరణ వారసత్వ జంతువుగా' ప్రకటించింది?
క్రీస్తుశకం 2010 లో జాతీయ పర్యావరణ వారసత్వ జంతువుగా (National Heritage Animal of India) ప్రకటించింది.
Q5: అటవీ ఆవరణ వ్యవస్థలో ఏనుగులను ఏ విధమైన ప్రత్యేక జాతిగా (Species) పరిగణిస్తారు?
ఏనుగులను అడవికి ఇంజనీర్లుగా నిలిచే 'కీస్టోన్ జాతి' (Keystone Species) గా పరిగణిస్తారు.
Q6: జూలాజీ మరియు ఎన్విరాన్మెంటల్ సైన్స్ విద్యార్థులకు ఈ దినోత్సవం నేర్పే ప్రధాన విద్యా విలువ ఏది?
పాఠ్యపుస్తకాల సిద్ధాంతాలను దాటి ప్రాక్టికల్ గా అటవీ ఆవరణ వ్యవస్థ విజ్ఞానం, వన్యప్రాణి సంరక్షణ, కీస్టోన్ జాతుల రక్షణ మరియు వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణను ఇది బోధిస్తుంది.