ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం వర్ధంతి 25 September | SP Balasubrahmanyam Vardhanthi Telugu
స్వర ప్రవాహానికి నిత్య రూపం, గాన గంధర్వుడు ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం వర్ధంతి విశిష్టత మరియు చారిత్రక సంగీత ప్రస్థానం | SP Balasubrahmanyam Vardhanthi 25 September Telugu
తన అమృత తుల్యమైన గాత్రంతో దాదాపు ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా భారతీయ సంగీత జగత్తును సమ్మోహన పరిచి, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, హిందీతో సహా 16 కి పైగా భారతీయ భాషలలో ఏకంగా 40,000 కి పైగా గీతాలను ఆలపించి గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో శాశ్వత స్థానాన్ని సంపాదించి, నాలుగు విభిన్న భాషలలో (తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, హిందీ) ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడిగా 6 జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను, 25 నంది పురస్కారాలను గెలుచుకుని, గాయకుడిగానే కాకుండా నటుడిగా, సంగీత దర్శకుడిగా, డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్గా భారతీయ సినిమాకు విశిష్ట సేవలందించిన గాన గంధర్వుడు, పద్మవిభూషణ్ శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం (ఎస్పీబీ / బాలు) వర్ధంతి (పుణ్యతిథి) ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 25వ తేదీన ప్రపంచవ్యాప్త సంగీత ప్రియులచే అత్యంత ఆర్ద్రతతో స్మరించుకోబడుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నెల్లూరు సమీపంలోని కోనేటమ్మపేటలో క్రీస్తుశకం 1946 జూన్ 4న జన్మించిన ఆయన, క్రీస్తుశకం 2020 సెప్టెంబర్ 25న చెన్నైలో పరమపదించారు.
ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఇంజనీరింగ్ చదువుతూనే సంగీతంపై ఉన్న మక్కువతో మద్రాస్ చేరుకుని, 1966 డిసెంబర్ 15న విడుదలైన 'శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న' చిత్రంతో ఎస్.పి. కోదండపాణి సంగీత దర్శకత్వంలో తన సినీ గాన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. ఎంజీఆర్, శివాజీ గణేశన్, ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్, శోభన్ బాబు, కృష్ణ మొదలుకొని చిరంజీవి, బాలకృష్ణ, నాగార్జున, వెంకటేష్, కమల్ హాసన్, రజనీకాంత్, సల్మాన్ ఖాన్ వరకు తరతరాల స్టార్ హీరోలందరికీ ఆయన గాత్రమే ప్రాణవాయువై నిలిచింది. కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన 'శంకరాభరణం' (1979) చిత్రంలో కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతంపై సంప్రదాయ శిక్షణ లేకపోయినా బాలు పలికించిన స్వర విన్యాసాలు ఆయనకు తొలి జాతీయ అవార్డును తెచ్చిపెట్టాయి. ఆ తర్వాత 'ఏక్ దూజే కేలియే' (హిందీ), 'సాగర సంగమం', 'రుద్రవీణ' (తెలుగు), 'సంగీత సాగర గానయోగి పంచాక్షర గవాయి' (కన్నడ), 'మిన్సార కనవు' (తమిళం) చిత్రాలకు జాతీయ అవార్డులను అందుకున్నారు. ఒకే రోజులో బెంగళూరులో 21 కన్నడ పాటలు, చెన్నైలో 19 తమిళ పాటలు రికార్డు చేసి చరిత్ర సృష్టించారు. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ (2001), పద్మభూషణ్ (2011), మరియు మరణానంతరం పద్మవిభూషణ్ (2021) పురస్కారాలను ప్రదానం చేసింది. సెప్టెంబర్ 25న ఆయన వర్ధంతి సందర్భంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంగీత విభావరి కార్యక్రమాలు, అన్నదానాలు నిర్వహిస్తారు. ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో ఎస్పీ బాలు గారి బాల్యం, తొలి రికార్డింగ్, జాతీయ అవార్డుల వైభవం, డబ్బింగ్ కళ మరియు సమగ్ర సంగీత విశ్లేషణను తెలుసుకుందాం.
ఎస్పీ బాలు బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం మరియు తొలి అడుగులు (Early Life: 1946)
హరికథా కళాకారుల ఇంట పుట్టి ఇంజనీరింగ్ నుండి స్వర సామ్రాజ్యానికి చేరిన అపురూప ప్రయాణం ఇది.
ఆయన ప్రారంభ జీవిత వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- జననం మరియు స్వస్థలం: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం క్రీస్తుశకం 1946 జూన్ 4న నాటి ఉమ్మడి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని (నేటి తిరువళ్లూరు / నెల్లూరు సరిహద్దు) కోనేటమ్మపేట గ్రామంలో సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు.
- తల్లిదండ్రులు: తండ్రి ఎస్.పి. సాంబమూర్తి ప్రసిద్ధ హరికథా విద్వాంసుడు, నాటక కళాకారుడు; తల్లి శకుంతలమ్మ.
- ఇంజనీరింగ్ విద్య: అనంతపురంలోని జేఎన్టీయూలో, తర్వాత చెన్నైలోని ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఏఎమ్ఐఈ (AMIE) అభ్యసిస్తూనే కళాశాల సంగీత పోటీలలో ప్రథమ బహుమతులు సాధించేవారు.
- తొలి సినీ గీతం (1966): సంగీత దర్శకుడు ఎస్.పి. కోదండపాణి ప్రోత్సాహంతో 1966 డిసెంబర్ 15న 'శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న' చిత్రంలో "ఏమి ఈ వింత మోహం" అనే పాటతో సినీ రంగ ప్రవేశం చేశారు; కోదండపాణిని బాలు తన జీవితాంతం గురువుగా ఆరాధించారు.
40,000 పాటలు, గిన్నిస్ రికార్డు మరియు శ్రమైక జీవనం (Guinness Record: 40,000+ Songs)
ప్రపంచ సినీ సంగీత చరిత్రలోనే ఎవరికీ సాధ్యంకాని అసాధారణ రికార్డుల పరంపర ఇది.
ఆ గణాంకాల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- అత్యధిక పాటల రికార్డు: 16 కి పైగా భారతీయ భాషలలో 40,000 కు పైగా పాటలు పాడి అత్యధిక సినీ గీతాలు ఆలపించిన పురుష గాయకుడిగా గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో స్థానం సంపాదించారు.
- ఒకే రోజులో 21 పాటలు: క్రీస్తుశకం 1981 ఫిబ్రవరి 8న కర్ణాటకలోని బెంగళూరులో ఉదయం 9 గంటల నుండి రాత్రి 9 గంటల వరకు కేవలం 12 గంటల వ్యవధిలో కంపోజర్ ఉపేంద్రకుమార్ కోసం ఏకంగా 21 కన్నడ పాటలను రికార్డ్ చేసి అబ్బురపరిచారు.
- తమిళం మరియు హిందీ రికార్డులు: ఒకే రోజులో చెన్నైలో 19 తమిళ పాటలు, ముంబైలో 16 హిందీ పాటలు పాడి తన శ్రమైక నిబద్ధతను చాటారు.
- స్వర వైవిధ్యం: ఒక హీరో నడవడిక, వాయిస్ బేస్, నవ్వులను బట్టి తన గొంతును మార్చి పాడగల అద్భుత విద్య ఆయన సొంతం.
6 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల వైభవం (6 National Film Awards)
నాలుగు విభిన్న భాషలలో ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడిగా జాతీయ అవార్డులు అందుకున్న ఏకైక భారతీయ గాయకుడు ఆయన.
ఆ మైలురాళ్ల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- శంకరాభరణం (తెలుగు - 1979): "ఓం ప్రథమ సువర్ణ దీక్షిత" సహా అన్ని క్లాసికల్ పాటలకు తొలి జాతీయ అవార్డు లభించింది; శాస్త్రీయ సంగీతం నేర్చుకోకుండానే పాడి విమర్శకులను ఆశ్చర్యపరిచారు.
- ఏక్ దూజే కేలియే (హిందీ - 1981): కే. బాలచందర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన చిత్రంలో "తేరే మేరే బీచ్ మే" పాటకు ఉత్తమ గాయకుడిగా హిందీలో తొలి జాతీయ అవార్డు సాధించారు.
- సాగర సంగమం (తెలుగు - 1983): ఇళయరాజా సంగీతంలో "వేదం అణువణువున నాదం" పాటకు రెండవ తెలుగు జాతీయ అవార్డు దక్కింది.
- రుద్రవీణ (తెలుగు - 1988): చిరంజీవి హీరోగా వచ్చిన చిత్రంలో "చెప్పాలని ఉంది" పాటకు మూడవ తెలుగు జాతీయ అవార్డు లభించింది.
- సంగీత సాగర గానయోగి పంచాక్షర గవాయి (కన్నడ - 1995): "ఉమందు ఘుమందు ఘన గర్జే బదర" పాటకు కన్నడలో జాతీయ అవార్డు గెలుచుకున్నారు.
- మిన్సార కనవు / మెరుపు కలలు (తమిళం - 1996): ఏ.ఆర్. రెహమాన్ సంగీతంలో "తంగ తామరై మగలే" పాటకు తమిళంలో జాతీయ అవార్డును కైవసం చేసుకున్నారు.
బహుముఖ ప్రజ్ఞ - నటుడు, డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్ మరియు టీవీ వ్యాఖ్యాత
పాటలకే కాకుండా నటన, గాత్రదానంలోనూ శిఖరాలను అధిరోహించిన బహుముఖ ప్రతిభ ఇది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- డబ్బింగ్ మాంత్రికుడు: కమల్ హాసన్ నటించిన దాదాపు అన్ని తెలుగు అనువాద చిత్రాలకు (దశావతారం లోని 7 పాత్రలతో సహా), రజనీకాంత్, భాగ్యరాజ్, మోహన్లాల్ వంటి నటులకు తెలుగులో జీవం పోసినది బాలు గాత్రమే.
- నటుడిగా మెరుపులు: 'కేలడి కన్మణి' (ఓ పాపా లాలీ), 'మిధునం' (తనికెళ్ల భరణి దర్శకత్వంలో), 'ప్రేమికుడు', 'పవిత్ర బంధం', 'దేవస్థానం' వంటి చిత్రాలలో సహజ నటనతో కంటతడి పెట్టించారు.
- 'పాడాలని ఉంది' టీవీ విప్లవం: ఈటీవీలో దాదాపు రెండు దశాబ్దాల పాటు 'పాడతా తీయగా' కార్యక్రమాన్ని విజయవంతంగా నడిపి వేలాది మంది వర్ధమాన గాయనీ గాయకులను వెండితెరకు పరిచయం చేశారు.
- సంగీత దర్శకుడిగా: 'మయూరి', 'చిన్నకోడలు' వంటి 45 కి పైగా చిత్రాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించి శ్రావ్యమైన బాణీలు కట్టారు.
ఎస్పీ బాలు వ్యక్తిత్వం మరియు చివరి రోజులు (Final Days: 2020)
నిగర్విగా, తోటి కళాకారులను అమితంగా గౌరవించిన ఒక నిలువెత్తు మానవతామూర్తి ప్రస్థానమిది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- వినయ శీలత: ఎస్పీ శైలజ, ఎస్పీ చరణ్ వంటి కుటుంబ సభ్యులను కళారంగంలో ప్రోత్సహిస్తూనే, తోటి గాయకులు పి. సుశీల, ఎస్. జానకి, చిత్ర, ఇళయరాజా, చక్రవర్తి, కేవీ మహదేవన్లను నిరంతరం ఆరాధించేవారు.
- కొవిడ్ సంక్షోభం: కరోనా మహమ్మారిపై ప్రజలను చైతన్యపరిచేందుకు ప్రత్యేక పాటను రికార్డు చేసిన కొద్ది రోజులకే ఆయన స్వయంగా కొవిడ్ బారిన పడ్డారు.
- అస్తమయం (2020 సెప్టెంబర్ 25): చెన్నైలోని ఎంజీఎం హెల్త్కేర్ ఆసుపత్రిలో సుదీర్ఘ పోరాటం అనంతరం 2020 సెప్టెంబర్ 25న మధ్యాహ్నం 1:04 గంటలకు తుదిశ్వాస విడిచారు.
- తామరైపాక్కంలో అంత్యక్రియలు: తమిళనాడులోని తిరువళ్లూరు సమీపంలోని తామరైపాక్కం ఫామ్హౌస్లో ప్రభుత్వ అధికారిక లాంఛనాలతో ఆయన భౌతికకాయానికి అంత్యక్రియలు జరిగాయి.
సెప్టెంబర్ 25న నిర్వహించే వర్ధంతి సంస్మరణ కార్యక్రమాలు (Observation Activities)
సెప్టెంబర్ 25న ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం వర్ధంతి సందర్భంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా విశేష కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన అంశాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- తామరైపాక్కం స్మారక మందిరంలో నివాళులు: ఆయన సమాధి వద్ద కుటుంబ సభ్యులు, సినీ ప్రముఖులు, అభిమానులు ఘనంగా పుష్పాంజలి ఘటిస్తారు.
- అఖండ సంగీత విభావరి (SPB Musical Tributes): హైదరాబాద్ త్యాగరాయ గానసభ, రవీంద్రభారతి, చెన్నై మ్యూజిక్ అకాడమీలలో గాయకులు 24 గంటల నిర్విరామ గానార్చన చేస్తారు.
- టీవీలలో ఎస్పీబీ స్పెషల్స్: ఈటీవీ, జెమిని, మా టీవీలలో బాలు క్లాసిక్ పాటలు, ఆయన నటించిన 'మిధునం' సినిమా ప్రత్యేక ప్రసారాలు ఉంటాయి.
- రక్తదాన, అన్నదాన శిబిరాలు: బాలు అభిమాన సంఘాలు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అనాథాశ్రమాలలో అన్నదానం, రక్తదాన కార్యక్రమాలు చేపడతాయి.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #SPBalasubrahmanyam, #SPBVardhanthi, #RememberingSPB, #GaanaGandharva, #SPBLivesOn, మరియు #VoiceOfIndia హ్యాష్ట్యాగ్ల ద్వారా కోట్లాది మంది అభిమానులు పాటల క్లిప్స్ షేర్ చేస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారి జీవిత మరియు సంగీత ప్రస్థానానికి పాఠశాలలు, లలిత కళల విశ్వవిద్యాలయాల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా మ్యూజికాలజీ, వాయిస్ కల్చర్, కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్, పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ మరియు పర్సనాలిటీ డెవలప్మెంట్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం సహజ సిద్ధ ప్రతిభకే పరిమితం కాకుండా, శాస్త్రీయ సంగీతం రాకపోయినా నిరంతర శ్రవణం, సాధన ద్వారా శిఖరాలను అధిరోహించవచ్చనే పట్టుదల (Self-Taught Mastery & Dedication), ఎన్ని వేల విజయాలు, అవార్డులు సాధించినా కించిత్ అహంకారం లేకుండా గురువులను, తల్లిదండ్రులను గౌరవించే వినమ్రత (Humility at the Pinnacle of Success), ఒకే రంగానికి పరిమితం కాకుండా గానం, నటన, డబ్బింగ్, వ్యాఖ్యానం వంటి బహుళ నైపుణ్యాలను నేర్చుకునే అనుకూలత (Multidisciplinary Versatility), మరియు సమాజంలోని వర్ధమాన కళాకారులను ప్రోత్సహించే ఉదార గుణాన్ని ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ అధ్యయనం ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
శబ్దం ఉన్నంత కాలం బాలు గొంతు అమరమైనదన్న సత్యాన్ని నవతరం సంగీతకారులు నిశితంగా గ్రహిస్తారు. విద్యాసంస్థల్లో సెప్టెంబర్ 25న స్వర సంగీత పోటీలు, లలిత సంగీత వర్క్షాప్లు నిర్వహించడం పిల్లలలో సంగీతాభిరుచిని పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత విద్యార్థులను అంతర్జాతీయ స్థాయి సాంస్కృతిక దృక్పథం కలిగిన, సంస్కారవంతమైన ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారతీయ చలనచిత్ర సంగీత చరిత్రలో ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఒక వ్యక్తి కాదు.. ఒక యుగం. ప్రతి భారతీయుడి ఉదయం ఆయన సుప్రభాతంతో మొదలై, రాత్రి ఆయన జోలపాటతో ముగుస్తుంది. సంతోషంలో ఆయన స్వరం నాట్యమాడిస్తుంది, విషాదంలో కన్నీటిని తుడిచి ఓదారుస్తుంది, భక్తిలో పరవశింపజేస్తుంది. భౌతికంగా ఆయన మన మధ్య లేకపోయినా, గాలి తరంగాలలో ఆయన పాడిన 40 వేల పాటలు అమరమై నిత్యం ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంటాయి. భారతీయ సంగీత వైభవానికి కిరీటమై నిలిచిన ఆయన ప్రస్థానం మానవాళికి ఎప్పటికీ స్ఫూర్తిదాయకం. సెప్టెంబర్ 25న జరుపుకునే ఆయన వర్ధంతి వేడుకలు, కళలను ప్రేమించాలని, వినయంతో కూడిన నిరంతర శ్రమ ద్వారా జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోవాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని అందిస్తాయి. సంగీత సరస్వతిని గౌరవిస్తూ ముందుకు సాగుదాం. గాన గంధర్వుడు, భారతరత్న సమానుడు ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారి పవిత్ర స్మృతికి శతకోటి వర్ధంతి ప్రణామాలు.
Q1: గాన గంధర్వుడు ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం (SP Balasubrahmanyam) వర్ధంతి ఎప్పుడు? ఆయన ఎక్కడ జన్మించారు?
ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం వర్ధంతి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 25వ తేదీన జరుపుకోబడుతుంది (ఆయన క్రీస్తుశకం 2020 సెప్టెంబర్ 25న పరమపదించారు). ఆయన క్రీస్తుశకం 1946 జూన్ 4న కోనేటమ్మపేటలో (నెల్లూరు సరిహద్దు) జన్మించారు.
Q2: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం తన సినీ జీవితంలో మొత్తం ఎన్ని పాటలు ఆలపించారు?
ఆయన 16 కి పైగా భారతీయ భాషలలో 40,000 కి పైగా పాటలను ఆలపించి గిన్నిస్ బుక్ రికార్డు సాధించారు.
Q3: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఎన్ని జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను (National Film Awards) గెలుచుకున్నారు?
ఆయన నాలుగు వేర్వేరు భాషలలో (తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, హిందీ) మొత్తం 6 జాతీయ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
Q4: ఎస్పీ బాలు సినీ గాయకుడిగా పరిచయమైన తొలి చిత్రం ఏది? ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
క్రీస్తుశకం 1966 లో విడుదలైన 'శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న' (సంగీతం: ఎస్.పి. కోదండపాణి).
Q5: కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతంలో తొలిసారి బాలు గారికి జాతీయ అవార్డు తెచ్చిపెట్టిన క్లాసిక్ సినిమా ఏది?
కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన 'శంకరాభరణం' (1979) చిత్రం.
Q6: భారత ప్రభుత్వం ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యంకు మరణానంతరం ప్రదానం చేసిన రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం ఏది?
క్రీస్తుశకం 2021 లో ప్రదానం చేసిన 'పద్మవిభూషణ్' (Padma Vibhushan) పురస్కారం.