గురు గోవింద్ సింగ్ వర్ధంతి 7 October | Guru Gobind Singh Vardhanthi Telugu
ధర్మ రక్షణకు సర్వస్వాన్ని త్యాగం చేసిన వీరయోధుడు, ఖల్సా పంత్ సృష్టికర్త గురు గోవింద్ సింగ్ వర్ధంతి విశిష్టత మరియు చారిత్రక ఆధ్యాత్మిక ప్రస్థానం | Guru Gobind Singh Vardhanthi 7 October Telugu
మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు నిరంకుశ మతోన్మాదాన్ని, బలవంతపు మతమార్పిడులను మరియు సామాజిక అణచివేతను అసాధారణ ధైర్యసాహసాలతో ఎదురించి, భయమనే పదాన్ని తుడిచిపెట్టి సాధువుల చేతికి ఆయుధాన్ని అందించి 'సంత్-సిపాయి' (Saint-Soldier) సంస్కృతిని సృష్టించిన సిక్కుల పదవ గురువు, క్రీస్తుశకం 1699 లో ఆనంద్పూర్ సాహిబ్లో పవిత్ర 'ఖల్సా పంత్' (Khalsa Panth) ను స్థాపించి పంచ కకారాలను (5Ks) ప్రసాదించిన పరమ పూజ్య గురువు, ధర్మ రక్షణ కోసం తన నలుగురు కుమారులను (చార్ సాహిబ్‌జాదే), వృద్ధురాలైన తల్లి మాతా గుజ్రీని చిరునవ్వుతో బలిదానం చేసి, ఔరంగజేబుకు నిర్భయంగా 'జఫర్‌నామా' (విజయ లేఖ) రాసి పంపిన ఆధ్యాత్మిక విప్లవకారుడు, మరియు దేహధారి గురు పరంపరకు ముగింపు పలుకుతూ పవిత్ర 'శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' (Guru Granth Sahib) ను సిక్కుల శాశ్వత జీవద్గురువుగా ప్రకటించిన మహోన్నత యుగపురుషుడు శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ జీ (Guru Gobind Singh Ji) వర్ధంతి (జ్యోతి జోత్ దివస్ / Punyatithi) ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 7వ తేదీన అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అత్యంత భక్తిప్రపత్తులతో నిర్వహించబడుతుంది. క్రీస్తుశకం 1708 అక్టోబర్ 7న మహారాష్ట్రలోని నాందేడ్ పవిత్ర గోదావరి తీరాన (తఖ్త్ సచ్‌ఖండ్ శ్రీ హజూర్ సాహిబ్) ఆయన పరమపదించారు.
గురు గోవింద్ సింగ్ జీ జీవితం త్యాగం, శౌర్యం మరియు దైవిక జ్ఞానాల త్రివేణీ సంగమం. బీహార్‌లోని పాట్నా సాహిబ్లో తొమ్మిదవ గురువు గురు తేగ్ బహదూర్ కుమారుడిగా జన్మించిన ఆయన, కాశ్మీరీ పండితుల మత రక్షణ కోసం తండ్రి ఢిల్లీ చాందినీ చౌక్‌లో ఆత్మబలిదానం చేసినప్పుడు కేవలం తొమ్మిదేళ్ల వయస్సులోనే గురుపీఠాన్ని అధిష్టించారు. సంస్కృతం, పర్షియన్, బ్రజ్ భాషలలో అపారమైన పాండిత్యాన్ని సాధించి 'దసమ్ గ్రంథ్' వంటి అపురూప ఆధ్యాత్మిక కావ్యాలను రచించారు. 1699 బైశాఖి పర్వదినాన ఐదుగురు ప్రియ శిష్యులను (పంచ్ ప్యారే) ఎంపిక చేసి, అమృతం తాగించి కులమత భేదాలు లేని సమానత్వ ఖల్సా సమాజాన్ని నిర్మించారు. చంకౌర్ యుద్ధంలో మొఘల్ సైన్యాలతో పోరాడుతూ ఇద్దరు పెద్ద కుమారులు బాబా అజిత్ సింగ్, బాబా జుఝార్ సింగ్ వీరమరణం పొందగా, సర్హింద్ నవాబు వజీర్ ఖాన్ చేతిలో చిన్న కుమారులు బాబా జోరావర్ సింగ్, బాబా ఫతే సింగ్ సజీవంగా గోడలలో సజీవ సమాధి చేయబడ్డారు. ఇంతటి ఘోర నష్టం జరిగినా అధైర్యపడకుండా "నాలుగు పోయినా లక్షలాది మంది ఖల్సా బిడ్డలు నాకు మిగిలారు" అని చాటిన త్యాగమూర్తి ఆయన. చివరకు నాందేడ్‌లో పఠాన్ దుండగులు జరిపిన విషపూరిత బాకు దాడితో గాయపడి, 1708 అక్టోబర్ 7న జ్యోతిలో లీనమయ్యారు. అక్టోబర్ 7న నాందేడ్ హజూర్ సాహిబ్, అమృత్‌సర్ గోల్డెన్ టెంపుల్‌తో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గురుద్వారాలలో అఖండ పాఠాలు, కీర్తనలు, లంగర్ సమారాధనలు నిర్వహిస్తారు. ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో గురు గోవింద్ సింగ్ బాల్యం, ఖల్సా పంత్ స్థాపన, చార్ సాహిబ్‌జాదే బలిదానం, జఫర్‌నామా, హజూర్ సాహిబ్ నిర్యాణం మరియు సమగ్ర ధార్మిక విశ్లేషణను తెలుసుకుందాం.
గురు గోవింద్ సింగ్ బాల్యం, తండ్రి బలిదానం మరియు గురుపీఠ అధిష్ఠానం (Early Life: 1666-1675)
పాట్నా సాహిబ్ పుణ్యనేల నుండి ఆనంద్పూర్ సార్వభౌమత్వ రక్షణ వరకు సాగిన పవిత్ర ప్రస్థానం ఇది.
ఆయన ప్రారంభ జీవిత వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- జననం మరియు బాల్యం: గురు గోవింద్ సింగ్ (బాల్య నామం గోవింద్ రాయ్) క్రీస్తుశకం 1666 డిసెంబర్ 22న బీహార్‌లోని పాట్నాలో జన్మించారు; తండ్రి 9వ సిక్కు గురువు శ్రీ గురు తేగ్ బహదూర్, తల్లి మాతా గుజ్రీ.
- తొమ్మిదేళ్ల వయస్సులోనే గురుపీఠం: 1675 లో కాశ్మీరీ హిందూ పండితులు మొఘల్ బలవంతపు మతమార్పిడుల నుండి కాపాడాలని వేడుకున్నప్పుడు, "ఒక మహనీయుడి ఆత్మబలిదానంతోనే ఈ ధర్మం రక్షించబడుతుంది" అని స్వయంగా తండ్రిని ఢిల్లీకి పంపిన అద్భుత బాల్యం ఆయనది; తండ్రి బలిదానం తర్వాత 9 ఏళ్ల వయస్సులోనే 10వ గురువుగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
- సాహిత్య, యుద్ధ విద్యా నైపుణ్యం: హిమాలయ లోయలలోని పవోంటా సాహిబ్లో ఉంటూ సంస్కృతం, పర్షియన్, అరబిక్, పంజాబీ భాషలను నేర్చుకున్నారు; విలువిద్య, గుర్రపుస్వారీ, కత్తిసాములో అప్రతిహత ప్రావీణ్యం సంపాదించారు.
- 52 మంది ఆస్థాన కవులు: తన ఆస్థానంలో 52 మంది ప్రతిభావంతులైన కవులను ఆదరించి భారతీయ ఇతిహాసాలను, రామాయణ భారతాలను పంజాబీ, బ్రజ్ భాషలలోకి అనువదింపజేశారు.
ఖల్సా పంత్ ఆవిర్భావం మరియు పంచ కకారాల ప్రసాదం (Creation of the Khalsa: 1699)
సామాన్యులను సింహాలుగా మార్చి ఆత్మరక్షణకు ఖడ్గాన్ని చేతికిచ్చిన విప్లవాత్మక అధ్యాయమిది.
ఆ ఘట్టాల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- 1699 బైశాఖి దర్బారు (ఆనంద్పూర్ సాహిబ్): వేలాది మంది భక్తుల సమక్షంలో చేతిలో రక్తసిక్త కత్తితో ప్రత్యక్షమై "ధర్మం కోసం తల ఇచ్చే భక్తుడు కావాలి" అని పిలుపునిచ్చారు.
- పంచ్ ప్యారే (ఐదుగురు ప్రియశిష్యులు): దయా రామ్, ధరమ్ దాస్, హిమ్మత్ రాయ్, మోహ్‌కమ్ చంద్, సాహిబ్ చంద్ అనే ఐదుగురు భిన్న కులాల వ్యక్తులు ముందుకు రాగా, వారికి 'అమృత్ సంస్కార్' నిర్వహించి సిక్కులుగా మార్చారు.
- తానే శిష్యుడిగా మారి అమృతం స్వీకరణ: స్వయంగా గురువే ఆ ఐదుగురి ముందు మోకాళ్లపై నిలబడి అమృతాన్ని స్వీకరించి "వాహెగురు జీ కా ఖల్సా, వాహెగురు జీ కీ ఫతే" అని నినదించారు; తన పేరును 'గోవింద్ రాయ్' నుండి 'గోవింద్ సింగ్' గా మార్చుకున్నారు.
- పంచ కకారాలు (5Ks): ప్రతి ఖల్సా సిక్కు తప్పనిసరిగా ధరించాల్సిన ఐదు బాహ్య ప్రతీకలు: 1. కేశ్ (కత్తిరించని జుట్టు), 2. కంగా (చెక్క దువ్వెన), 3. కడా (ఇనుప కంకణం), 4. కచేరా (ప్రత్యేక లోదుస్తులు), 5. కిర్పాణ్ (ఆత్మరక్షణ ఖడ్గం).
చార్ సాహిబ్‌జాదే వీర బలిదానం మరియు చంకౌర్ యుద్ధం (The Supreme Sacrifice: 1704)
ధర్మ పరిరక్షణ కోసం రక్తమాంసాలైన నలుగురు కుమారులను దేశానికి బలిదానమిచ్చిన పవిత్ర చరిత్ర ఇది.
ఆ వీరోచిత ఘట్టాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- చంకౌర్ యుద్ధం (Battle of Chamkaur): కేవలం 40 మంది సిక్కులతో లక్షలాది మొఘల్ సైన్యాన్ని మట్టికరిపించిన అద్భుత రణతంత్రం; ఈ యుద్ధంలో పెద్ద కుమారులు సాహిబ్‌జాదా అజిత్ సింగ్ (18 ఏళ్లు), సాహిబ్‌జాదా జుఝార్ సింగ్ (14 ఏళ్లు) వీరోచితంగా పోరాడి వీరమరణం పొందారు.
- సర్హింద్ ఇటుకల గోడలో సజీవ సమాధి: చిన్న కుమారులు సాహిబ్‌జాదా జోరావర్ సింగ్ (9 ఏళ్లు), సాహిబ్‌జాదా ఫతే సింగ్ (7 ఏళ్లు) ఇస్లాం మతంలోకి మారడానికి నిరాకరించడంతో నవాబ్ వజీర్ ఖాన్ వారిని సజీవంగా ఇటుక గోడలో కట్టించి చంపించాడు.
- వీరమాత గుజ్రీ మరణం: పసిబిడ్డల అమరవీర వార్త విని మాతా గుజ్రీ చల్లని బురుజుపై ధ్యానంలో పరమపదించారు. భారత ప్రభుత్వం ఈ అమరవీరుల త్యాగానికి గుర్తుగా ప్రతి ఏటా డిసెంబర్ 26ను 'వీర్ బాల్ దివస్' (Veer Bal Diwas) గా అధికారికంగా ప్రకటించింది.
జఫర్‌నామా లేఖ మరియు శాశ్వత గురుపీఠం 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' (Zafarnama & Eternal Guru)
అహంకార మొఘల్ చక్రవర్తికి నీతి పాఠం నేర్పి, గ్రంథాన్ని సజీవ గురువుగా నిలిపిన దార్శనికత ఇది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- జఫర్‌నామా (విజయ లేఖ): పర్షియన్ భాషలో 111 పద్యాలతో ఔరంగజేబుకు రాసిన లేఖ; "సకల శాంతి మార్గాలు విఫలమైనప్పుడు, చేతికి ఖడ్గం ఎత్తడం ధర్మబద్ధం" (చూ కార్ అజ్ హమహ్ హీలతె దర్ గుజస్త్, హలాల్ అస్త్ బుర్దన్ బ శంషీర్ దస్త్) అని సింహంలా గర్జించారు.
- శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ జీ కి గురుపీఠం (1708): మానవ రూపంలో ఉండే దేహధారి గురు పరంపరకు తెరదించుతూ, భగత్ కబీర్, గురు నానక్, నామ్‌‌దేవ్ వంటి మహాత్ముల దివ్యవాణి నిండిన 'ఆది గ్రంథ్'కు 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్'గా పట్టాభిషేకం చేసి, "ఇకపై ఈ పవిత్ర గ్రంథమే మీ శాశ్వత మార్గదర్శి" అని ఆజ్ఞాపించారు.
నాందేడ్ హజూర్ సాహిబ్లో జ్యోతి జోత్ నిర్యాణం (Nanded Martyrdom: 1708 October 7)
గోదావరి పవిత్ర ఒడ్డున భౌతిక కాయాన్ని విడిచి అనంత జ్యోతిలో లీనమైన చారిత్రక ఘట్టమిది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- పఠాన్ దుండగుల దాడి: సర్హింద్ నవాబు పంపిన జంషెద్ ఖాన్ అనే పఠాన్ గూఢచారి నాందేడ్‌లో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న గురు గోవింద్ సింగ్ పై విషపూరిత బాకుతో వెనుకనుండి దొంగదాడి చేశాడు. గురువుగారు ఆ దుండగుడిని అక్కడికక్కడే సంహరించారు.
- గాయాలు తిరగబెట్టడం: బహదూర్ షా పంపిన యూరోపియన్ సర్జన్లు కుట్లు వేసి నయం చేసినప్పటికీ, బలమైన విల్లును ఎక్కుపెడుతున్న సమయంలో ఆ గాయాల కుట్లు విడిపోయి రక్తస్రావమైంది.
- పరమపదం (1708 అక్టోబర్ 7): తన భౌతిక ప్రయాణం ముగిసిందని గ్రహించిన గురువుగారు ఖల్సా సేనాని బందా సింగ్ బహదూర్‌ను పంజాబ్‌కు పంపించి, 1708 అక్టోబర్ 7న అర్ధరాత్రి వేళ ప్రశాంతంగా గోదావరి తీరాన దైవజ్యోతిలో లీనమయ్యారు.
- తఖ్త్ హజూర్ సాహిబ్: ఆయన పరమపదించిన ఆ పవిత్ర స్థలమే నేడు సిక్కుల ఐదు తఖ్త్‌‌లలో అత్యంత పవిత్రమైన 'తఖ్త్ సచ్‌ఖండ్ శ్రీ హజూర్ అబ్చల్నగర్ సాహిబ్' గా విరాజిల్లుతోంది (మహారాజా రంజిత్ సింగ్ ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు).
అక్టోబర్ 7న నిర్వహించే జ్యోతి జోత్ సంస్మరణ కార్యక్రమాలు (Observation Activities)
గురు గోవింద్ సింగ్ వర్ధంతి సందర్భంగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో జరిగే ప్రధాన అంశాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- హజూర్ సాహిబ్ (నాందేడ్) లో మహా వేడుకలు: లక్షలాది మంది భక్తులు నాందేడ్ చేరుకుని గోదావరిలో స్నానమాచరించి, గురుద్వారాలో పవిత్ర శస్త్రాల (ఆయుధాల) దర్శనం చేసుకుంటారు.
- అఖండ పాఠ్ సమాప్తి: గురుద్వారాలలో 48 గంటల పాటు నిరంతరాయంగా సాగే గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ పారాయణలు ఈ రోజుతో ముగుస్తాయి.
- కీర్తన్ దర్బార్ & నగర్ కీర్తన్: రాగయుక్తంగా గురువాణి కీర్తనలు ఆలపిస్తూ, నిహంగ్ సిక్కులు సాంప్రదాయ యుద్ధ విన్యాసాలు (గట్కా - Gatka) ప్రదర్శిస్తారు.
- సర్వజన లంగర్: కులమత వర్గ భేదాలు లేకుండా లక్షలాది మందికి ఉచితంగా రుచికరమైన పవిత్ర లంగర్ భోజనం వడ్డిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #GuruGobindSingh, #JyotiJotDiwas, #NandedHazurSahib, #KhalsaPanth, #Zafarnama, మరియు #SikhGurus హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ల ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్త భక్తులు ప్రార్థనలు పంచుకుంటారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ గారి జీవిత మరియు ధర్మ ప్రస్థానానికి పాఠశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా మెడీవల్ ఇండియన్ హిస్టరీ, ఎథిక్స్ ఇన్ వార్‌ఫేర్, లీడర్‌షిప్ స్టడీస్, లిటరరీ హెరిటేజ్ మరియు సోషియాలజీ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం ఒక సాధారణ చారిత్రక యోధుడిగా కాకుండా, ఎంతటి నిరంకుశ ఆధిపత్యం ఎదురైనా భయపడకుండా ధర్మం కోసం నిలబడే నైతిక నిర్భయత్వం (Moral Courage & Righteous Resistance), పుట్టుకతో వచ్చే కుల, వర్ణ వివక్షలను పూర్తిగా తుడిచిపెట్టి అందరినీ సమానులుగా ఆలింగనం చేసుకునే సమసమాజ దార్శనికత (Egalitarianism & Social Justice), ధర్మ పరిరక్షణ కోసం కన్నబిడ్డలను సైతం త్యాగం చేసిన నిస్వార్థ అమర గుణం (Supreme Altruism & Sacrifice), మరియు శారీరక బలానికి ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని జోడించి సంస్కారవంతమైన రక్షకుడిగా మారాలనే 'సంత్-సిపాయి' తత్వాన్ని ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ అధ్యయనం ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
అన్యాయాన్ని ఎదిరించడమే నిజమైన దైవభక్తి అన్న పరమ సత్యాన్ని నవతరం యువత నిశితంగా గ్రహిస్తుంది. విద్యాసంస్థల్లో అక్టోబర్ 7న వీరగాథల వ్యాసరచన పోటీలు, సమానత్వ సేవలు (లంగర్ లేదా సామూహిక భోజనాలు) నిర్వహించడం పిల్లలలో సేవాభావాన్ని పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత విద్యార్థులను అంతర్జాతీయ స్థాయి దార్శనికులుగా, రాజ్యాంగ సమగ్రతను పరిరక్షించే ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక, సమర చరిత్రలో శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ జీ ఒక అప్రతిహత ధ్రువతార. బానిసత్వపు సంకెళ్లలో మగ్గిపోతున్న జాతిలో ఆత్మగౌరవాన్ని రగిలించి, పిచ్చుకలను సైతం డేగలతో పోరాడేలా చేసిన అసమాన వీర గురువు ఆయన. తన తండ్రిని, తల్లిని, నలుగురు ప్రాణప్రదమైన బిడ్డలను ధర్మం కోసం సమర్పించి కూడా ఏనాడూ కంటతడి పెట్టని ఆ మహోన్నత త్యాగం మానవ చరిత్రలోనే నిరుపమానమైనది. అక్టోబర్ 7న నాందేడ్ పవిత్ర తీరాన ఆయన శరీరాన్ని విడిచి పెట్టినప్పటికీ, ఆయన అందించిన 'ఖల్సా' స్ఫూర్తి, ఆయన ప్రతిష్ఠించిన 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' వాణి కోట్లాది మంది గుండెల్లో శాశ్వతంగా ప్రకాశిస్తూనే ఉన్నాయి. అక్టోబర్ 7న జరుపుకునే ఆయన వర్ధంతి (జ్యోతి జోత్ దివస్), అన్యాయాన్ని ఏనాడూ సహించకూడదని, నిస్వార్థంగా సమాజ రక్షణకు మన ప్రాణాలనైనా ధారపోయాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ధర్మ రక్షకుడికి శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తూ ముందుకు సాగుదాం. సర్బన్స్‌దాని శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ జీ పవిత్ర చరణాలకు శతకోటి ప్రణామాలు.
Q1: సిక్కుల పదవ గురువు శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ (Guru Gobind Singh) వర్ధంతి (జ్యోతి జోత్ దివస్) ఎప్పుడు?
శ్రీ గురు గోవింద్ సింగ్ వర్ధంతి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 7వ తేదీన జరుపుకోబడుతుంది (ఆయన క్రీస్తుశకం 1708 అక్టోబర్ 7న పరమపదించారు).
Q2: గురు గోవింద్ సింగ్ పరమపదించిన పవిత్ర స్థలం ఎక్కడ ఉంది? ఆ పుణ్యక్షేత్రం పేరు ఏమిటి?
మహారాష్ట్రలోని నాందేడ్‌లో ఉన్న తఖ్త్ సచ్‌ఖండ్ శ్రీ హజూర్ అబ్చల్నగర్ సాహిబ్ (Takht Sachkhand Sri Hazur Sahib, Nanded).
Q3: గురు గోవింద్ సింగ్ 'ఖల్సా పంత్' (Khalsa Panth) ను ఎప్పుడు, ఎక్కడ స్థాపించారు?
క్రీస్తుశకం 1699 బైశాఖి పర్వదినాన పంజాబ్‌లోని ఆనంద్పూర్ సాహిబ్లో స్థాపించారు.
Q4: గురు గోవింద్ సింగ్ ఖల్సా సిక్కులకు ప్రసాదించిన ఐదు ప్రాథమిక చిహ్నాలు (పంచ కకారాలు - 5Ks) ఏవి?
1. కేశ్ (జుట్టు), 2. కంగా (దువ్వెన), 3. కడా (ఇనుప కంకణం), 4. కచేరా (లోదుస్తులు), 5. కిర్పాణ్ (ఖడ్గం).
Q5: గురు గోవింద్ సింగ్ ఔరంగజేబుకు పర్షియన్ భాషలో రాసిన ప్రసిద్ధ విజయ లేఖ పేరు ఏమిటి?
'జఫర్‌నామా' (Zafarnama).
Q6: సిక్కు మతంలో దేహధారి గురు పరంపరకు ముగింపు పలుకుతూ గురు గోవింద్ సింగ్ ఏ పవిత్ర గ్రంథాన్ని శాశ్వత గురువుగా ప్రకటించారు?
పవిత్ర 'శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' (Guru Granth Sahib Ji).