లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతి 2 October | Lal Bahadur Shastri Jayanthi Telugu
నిరాడంబరతకు నిలువెత్తు రూపం, 'జై జవాన్ - జై కిసాన్' ప్రదాత, భారత 2వ ప్రధాని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతి విశిష్టత మరియు చారిత్రక దేశసేవా ప్రస్థానం | Lal Bahadur Shastri Jayanthi 2 October Telugu
సాధారణ శరీర ఆకృతి వెనుక అచంచలమైన మనోస్థైర్యాన్ని, ఉక్కు సంకల్పాన్ని నింపుకుని, నైతిక విలువలకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచి, 1965 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో దేశ సైన్యానికి తిరుగులేని నాయకత్వాన్ని అందించి భారత విజయ పతాకాన్ని సమున్నతంగా ఎగురవేసి, సరిహద్దులను కాపాడే జవానుకు, దేశ ప్రజల ఆకలి తీర్చే అన్నదాతకు సమానమైన గౌరవాన్ని ప్రకటిస్తూ 'జై జవాన్ - జై కిసాన్' (Jai Jawan Jai Kisan) అనే అమర నినాదాన్ని జాతికి అందించి, శ్వేత విప్లవం (White Revolution - అమూల్ పాడి పరిశ్రమ) మరియు హరిత విప్లవాలకు బలమైన పునాదులు వేసి, మరణానంతరం దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'భారతరత్న' (Bharat Ratna - 1966) అందుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా నిలిచిన స్వతంత్ర భారతదేశపు 2వ ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి (Lal Bahadur Shastri) జయంతి (జన్మదినం) ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 2వ తేదీన దేశవ్యాప్తంగా అత్యంత భక్తిప్రపత్తులతో నిర్వహించబడుతుంది. మహాత్మా గాంధీ జన్మించిన అక్టోబర్ 2వ తేదీనే, క్రీస్తుశకం 1904 లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మొఘల్‌సరాయ్‌లో జన్మించిన శాస్త్రిజీ, భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో నిజాయితీకి పర్యాయపదంగా నిలిచారు.
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అసలు పేరు లాల్ బహదూర్ శ్రీవాస్తవ. కుల వివక్షను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించి తన ఇంటిపేరును విసర్జించిన ఆయన, కాశీ విద్యాపీఠం నుండి మొదటి శ్రేణిలో డిగ్రీ పూర్తి చేసిన తర్వాత లభించిన 'శాస్త్రి' (విద్వాంసుడు) అనే విద్యా బిరుదునే తన శాశ్వత పేరుగా మార్చుకున్నారు. మహాత్మా గాంధీ పిలుపుతో స్వాతంత్ర్య సమరంలోకి దూకి తొమ్మిదేళ్ల పాటు బ్రిటిష్ జైళ్లలో కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం కేంద్ర రైల్వే మంత్రిగా పనిచేస్తున్న సమయంలో తమిళనాడులోని అరియాలూర్ వద్ద జరిగిన రైలు ప్రమాదానికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ మంత్రి పదవికి తక్షణమే రాజీనామా చేసి దేశ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో సరికొత్త ఉన్నత ప్రమాణాలను నెలకొల్పారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మరణానంతరం 1964 జూన్‌లో ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టి, ఆహార కొరతను అధిగమించడానికి దేశ ప్రజలందరూ వారంలో ఒక పూట ఉపవాసం ఉండాలని స్వయంగా తన కుటుంబంతో ఆచరించి పిలుపునిచ్చారు. 1965 యుద్ధం ముగిసిన అనంతరం రష్యా మధ్యవర్తిత్వంతో 1966 జనవరి 10న 'తాష్కెంట్ శాంతి ఒప్పందం' (Tashkent Agreement) పై సంతకం చేసి, మరుసటి రోజే (జనవరి 11) అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో గుండెపోటుతో కన్నుమూశారు. ఢిల్లీలోని ఆయన సమాధి స్థలానికి ఆయన సాధించిన యుద్ధ విజయానికి ప్రతీకగా 'విజయ్ ఘాట్' (Vijay Ghat) అని పేరు పెట్టారు. అక్టోబర్ 2న దేశవ్యాప్తంగా గాంధీ జయంతితో పాటు శాస్త్రి జయంతిని అధికారిక లాంఛనాలతో నిర్వహిస్తారు. ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో శాస్త్రిజీ బాల్యం, స్వాతంత్ర్య పోరాటం, రైల్వే మంత్రిగా నైతికత, 1965 యుద్ధ విజయం, తాష్కెంట్ పరిణామాలు మరియు సమగ్ర నాయకత్వ విశ్లేషణను తెలుసుకుందాం.
శాస్త్రిజీ బాల్యం, పేదరికం మరియు 'శాస్త్రి' పట్టా (Early Life: 1904-1926)
మొఘల్‌సరాయ్ గంగాతీరం నుండి కాశీ విద్యాపీఠం విద్వాంసుడిగా ఎదిగిన ఆదర్శ ప్రస్థానం ఇది.
ఆయన ప్రారంభ జీవిత వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- జననం మరియు బాల్యపు కష్టాలు: లాల్ బహదూర్ క్రీస్తుశకం 1904 అక్టోబర్ 2న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసి సమీప మొఘల్‌సరాయ్‌లో జన్మించారు; తండ్రి శారదా ప్రసాద్ శ్రీవాస్తవ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, తల్లి రామ్‌దులారి దేవి. కేవలం ఏడాదిన్నర వయస్సులోనే తండ్రిని కోల్పోవడంతో తల్లితో కలిసి మేనమామ ఇంట్లో పెరిగారు.
- గంగానదిని ఈది పాఠశాలకు: పాఠశాలకు వెళ్ళడానికి పడవ మనిషికి ఇచ్చేందుకు అణా పైసా లేకపోవడంతో పుస్తకాల సంచీని తలపై పెట్టుకుని గంగానదిని ఈది రోజూ బడికి వెళ్ళేవారు.
- కులాంతర సంస్కరణ: సమాజంలో అంటరానితనం, కుల వివక్షను రూపుమాపాలనే సంకల్పంతో చిన్ననాడే తన కుల నామమైన 'శ్రీవాస్తవ' ను విడిచిపెట్టారు.
- కాశీ విద్యాపీఠం 'శాస్త్రి' బిరుదు: సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో భాగంగా బ్రిటిష్ విద్యాసంస్థలను బహిష్కరించి, డాక్టర్ భగవాన్ దాస్ నెలకొల్పిన జాతీయ విద్యాసంస్థ కాశీ విద్యాపీఠంలో చేరి 1926 లో ఫిలాసఫీలో పట్టా పొందారు; ఆ పట్టా పేరే 'శాస్త్రి'.
- వరకట్న వ్యతిరేక వివాహం (1927): లలితా దేవితో వివాహం జరిగినప్పుడు వరకట్నంగా ఒక్క పైసా తీసుకోకుండా, మామగారి బలవంతంపై కేవలం చేతి రాట్నం (చర్ఖా) మరియు ఐదు గజాల ఖాదీ వస్త్రాన్ని మాత్రమే స్వీకరించి ఆదర్శంగా నిలిచారు.
స్వాతంత్ర్య సమరం మరియు తొమ్మిదేళ్ల జైలు జీవితం (Freedom Struggle: 1921-1947)
గాంధీ పిలుపుతో పాఠశాల దశ నుంచే లాఠీ దెబ్బలను తట్టుకుని ఎదిగిన దేశభక్తి ప్రస్థానమిది.
ఆ ఉద్యమ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- తొలి అరెస్టు (17 ఏళ్ల వయస్సు): 1921 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ర్యాలీలు తీసినందుకు 17 ఏళ్లకే అరెస్టయ్యారు; అయితే మైనర్ కావడంతో పోలీసులు విడుదల చేశారు.
- సర్వెంట్స్ ఆఫ్ పీపుల్ సొసైటీ: లాలా లజపతిరాయ్ స్థాపించిన 'లోక్ సేవక్ మండల్' (Servants of the People Society) లో జీవితకాల సభ్యుడిగా చేరి అణగారిన హరిజనుల విద్యాభివృద్ధికి కృషి చేశారు; అనంతరం ఆ సంస్థకు అధ్యక్షుడయ్యారు.
- ఉప్పు సత్యాగ్రహం & క్విట్ ఇండియా: 1930 ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో అలహాబాద్‌లో ఇంటింటికీ తిరిగి పన్నుల నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని నడిపారు. 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో ఆనంద్ భవన్ కేంద్రంగా రహస్యంగా సూచనలు పంపిస్తూ జైలు శిక్ష అనుభవించారు.
- జైలు జీవితం: మొత్తం స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో వివిధ సందర్భాలలో దాదాపు తొమ్మిది సంవత్సరాలు బ్రిటిష్ జైళ్లలో గడిపారు; జైలులో ఉన్న సమయంలోనే పాశ్చాత్య తత్వవేత్తల గ్రంథాలను, మేరీ క్యూరీ జీవితచరిత్రను హిందీలోకి అనువదించారు.
నైతిక రాజకీయాలు - రైల్వే మంత్రిగా చారిత్రక రాజీనామా (Moral Governance: 1951-1963)
అధికారం కంటే ప్రజల ప్రాణాలకు బాధ్యత వహించే అంతరాత్మ ప్రబోధాన్ని చాటిన అరుదైన సంఘటన ఇది.
ఆ ఘనతల వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- రవాణా మంత్రిగా మహిళా కండక్టర్లు: ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీస్, రవాణా మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ఆందోళనకారులపై లాఠీ ఛార్జ్ కాకుండా వాటర్ జెట్లు (నీటి తుంపర్లు) వాడే విధానాన్ని, అలాగే ఆర్టీసీ బస్సులలో తొలిసారిగా మహిళా కండక్టర్లను నియమించే విప్లవాత్మక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు.
- కేంద్ర రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ (1952): భారత తొలి సార్వత్రిక ఎన్నికల అనంతరం కేంద్ర రైల్వే మంత్రిగా చెన్నై పెరంబూర్ ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీని (ICF) ఆధునీకరించారు.
- అరియాలూర్ ప్రమాదం & రాజీనామా (1956): 1956 నవంబర్‌లో తమిళనాడులోని అరియాలూర్ వద్ద జరిగిన రైలు ప్రమాదంలో 142 మంది ప్రయాణికులు మరణించారు. సాంకేతికంగా తన తప్పు లేనప్పటికీ, "ఒక ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో నైతిక బాధ్యత అత్యున్నతమైనది" అని ప్రకటిస్తూ ప్రధాని నెహ్రూకు తన రాజీనామా లేఖను సమర్పించి తప్పుకున్నారు.
- కేంద్ర హోం మంత్రి (1961): అవినీతి నిరోధానికి చారిత్రక 'సంతానం కమిటీ' (Santhanam Committee) ని ఏర్పాటు చేసి కేంద్ర నిఘా విభాగం (CVC) ఏర్పాటుకు నాంది పలికారు.
భారత 2వ ప్రధానిగా పగ్గాలు, 1965 యుద్ధం మరియు శ్వేత విప్లవం (Prime Minister: 1964-1966)
ఆహార సంక్షోభాన్ని, శత్రు దేశపు దాడిని ఏకకాలంలో తిప్పికొట్టిన దృఢ చిత్తపు పాలనా అధ్యాయమిది.
ఆ చారిత్రక ఘట్టాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- ప్రధానిగా బాధ్యతల స్వీకారం (1964 జూన్ 9): నెహ్రూ ఆకస్మిక మరణం తర్వాత కాంగ్రెస్ పార్టీ ఏకగ్రీవంగా శాస్త్రిజీని దేశ 2వ ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నుకుంది.
- 1965 భారత్ - పాక్ యుద్ధం: పాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు అయూబ్ ఖాన్ 'ఆపరేషన్ జిబ్రాల్టర్' పేరుతో కాశ్మీర్‌‌ను ఆక్రమించుకోవడానికి సైన్యాన్ని పంపినప్పుడు, ఏమాత్రం తడబడకుండా భారత సైన్యానికి సర్వాధికారాలు ఇచ్చి లాహోర్ సరిహద్దుల వరకు చొచ్చుకెళ్లాలని ఆదేశించారు; భారత సైన్యం లాహోర్ శివార్లకు చేరుకుని పాకిస్తాన్‌ను మోకరిల్లేలా చేసింది.
- 'జై జవాన్ - జై కిసాన్' నినాదం: 1965 అక్టోబర్‌లో ఢిల్లీలోని రామ్‌లీలా మైదానంలో ప్రసంగిస్తూ సైనికుల వీరత్వాన్ని, రైతుల శ్రమను ఏకం చేస్తూ ఈ చారిత్రక నినాదాన్ని ఇచ్చారు; ఇది భారత దేశభక్తికి గీటురాయిగా మారింది.
- శ్వేత విప్లవం (White Revolution - NDDB): గుజరాత్ ఆనంద్‌లోని అముల్ (Amul) విజయాలను స్వయంగా పరిశీలించి, వర్గీస్ కురియన్ సహకారంతో దేశవ్యాప్తంగా పాల విప్లవానికి 'నేషనల్ డెయిరీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డు' (NDDB) ని స్థాపించారు.
- హరిత విప్లవ పునాది: ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్, సి. సుబ్రమణ్యంలతో కలిసి అధిక దిగుబడినిచ్చే గోధుమ వంగడాల ప్రయోగానికి నిధులు కేటాయించి ఆహార స్వయంసమృద్ధికి బాటలు వేశారు.
- శాస్త్రి వ్రతం (ఉపవాసం): దేశంలో ఆహార కొరత ఏర్పడినప్పుడు అమెరికా PL-480 గోధుమ షరతులకు లొంగకుండా, దేశ ప్రజలను సోమవారం సాయంత్రం భోజనం మానేయాలని కోరారు; ఆ పిలుపునిచ్చే ముందే తన స్వంత ఇంట్లో పిల్లలతో సహా ఒక వారం పాటు ఆచరించి చూపించారు.
తాష్కెంట్ ఒప్పందం మరియు అనుమానాస్పద అస్తమయం (Tashkent & Demise: 1966)
శాంతి కోసం విదేశీ గడ్డపై ఒప్పందం చేసుకుని అమరుడైన విషాద ఘట్టం ఇది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- తాష్కెంట్ సదస్సు (1966 జనవరి): యుద్ధ విరమణ అనంతరం సోవియట్ యూనియన్ (రష్యా) ప్రీమియర్ అలెక్సీ కొసిగిన్ ఆహ్వానం మేరకు ఉజ్బెకిస్తాన్‌లోని తాష్కెంట్‌లో శాస్త్రిజీ మరియు పాక్ ప్రెసిడెంట్ అయూబ్ ఖాన్‌ల మధ్య సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయి.
- తాష్కెంట్ డిక్లరేషన్ (1966 జనవరి 10): ఇరు దేశాలు శాంతియుతంగా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని, సరిహద్దుల నుండి సైన్యాలను ఉపసంహరించుకోవాలని చారిత్రక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు.
- అనుమానాస్పద మరణం (1966 జనవరి 11 తెల్లవారుజాము): ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన కొద్ది గంటలకే తాష్కెంట్‌లోని తన గదిలో శాస్త్రిజీ గుండెపోటుతో అకస్మాత్తుగా మరణించారు. ఆయన మరణంపై నేటికీ అనేక అనుమానాలు, విష ప్రయోగం జరిగిందనే కథనాలు కొనసాగుతున్నాయి.
- తొలి మరణానంతర భారతరత్న (1966): దేశానికి ఆయన చేసిన అసాధారణ సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 1966 లో మరణానంతరం తొలి 'భారతరత్న' పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.
- విజయ్ ఘాట్ స్మారకం: ఢిల్లీలోని రాజ్ ఘాట్ సమీపంలో ఆయన అంత్యక్రియలు జరిగిన ప్రాంతాన్ని 1965 యుద్ధ విజయానికి చిహ్నంగా 'విజయ్ ఘాట్' గా తీర్చిదిద్దారు.
అక్టోబర్ 2న నిర్వహించే జయంతి వేడుకలు (Observation Activities)
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా అధికారిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ రోజున నిర్వహించే ప్రధాన అంశాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- విజయ్ ఘాట్ వద్ద నివాళులు: న్యూఢిల్లీలోని విజయ్ ఘాట్ స్మారకం వద్ద రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి మరియు కేంద్ర మంత్రులు పుష్పాంజలి ఘటిస్తారు.
- శాస్త్రి స్మారక భవన్ (1 మోతీలాల్ నెహ్రూ ప్లేస్): ఆయన నివసించిన అధికారిక నివాసంలోని మ్యూజియాన్ని ప్రజలు సందర్శించి ఆయన వాడిన పాత ఫియట్ కారు, చర్ఖా, పుస్తకాలను వీక్షిస్తారు.
- రైతు, సైనిక సంక్షేమ దినోత్సవాలు: గ్రామాలలో వ్యవసాయ విస్తరణ కేంద్రాలు, సైనిక సంక్షేమ బోర్డులు మాజీ సైనికులను, ఉత్తమ రైతులను ఘనంగా సత్కరిస్తాయి.
- పాఠశాలల్లో ప్రసంగాలు: "జై జవాన్ జై కిసాన్ ప్రాముఖ్యత - శాస్త్రిజీ నిజాయితీ" అంశంపై విద్యార్థులకు క్విజ్ మరియు వక్తృత్వ పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #LalBahadurShastri, #ShastriJayanthi, #JaiJawanJaiKisan, #VijayGhat, #ManOfPeace, మరియు #BharatRatnaShastri హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ల ద్వారా ప్రజలు ఆయన దేశభక్తిని స్మరిస్తారు.
విద్యార్థులకు మరియు సమాజానికి అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారి జీవిత ప్రస్థానానికి పాఠశాలలు, పబ్లిక్ పాలసీ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా ఎథిక్స్ ఇన్ గవర్నెన్స్, లీడర్‌షిప్, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, ఇండియన్ మిలిటరీ హిస్టరీ, అగ్రికల్చరల్ ఎకనామిక్స్ మరియు పొలిటికల్ సైన్స్ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం అధికార భోగాలకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వకుండా, పదవి అనేది ప్రజలకు సేవ చేయడానికి లభించిన బాధ్యత మాత్రమేనని చాటిన నైతిక నిజాయితీ (Accountability & High Ethical Standards in Public Life), సంక్షోభ సమయంలో శత్రువుల బెదిరింపులకు తలొగ్గకుండా సైన్యానికి పూర్తి స్వేచ్ఛనిచ్చి దేశ ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడిన ధైర్య సాహసాలు (Courage Under Fire & Decisive Leadership), దేశ ప్రజలను ఏదైనా త్యాగం చేయమని అడిగే ముందు స్వయంగా తన ఇంట్లోనే ఆచరించి చూపించిన ఆదర్శవంతమైన నడవడిక (Lead by Personal Example), మరియు భారతదేశానికి తిండిపెట్టే రైతును, రక్షణ కల్పించే సైనికుడిని జాతి సంపదలుగా గౌరవించాలనే కనీస పౌర స్పృహను ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ అధ్యయనం ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
నిరాడంబరతే అసలైన సంపద అన్న సత్యాన్ని నవతరం పౌరులు నిశితంగా గ్రహిస్తారు. విద్యాసంస్థల్లో అక్టోబర్ 2న రైతు దినోత్సవ నమూనాలు, సైనిక వీరగాథల ప్రదర్శనలు నిర్వహించడం పిల్లలలో దేశభక్తిని పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత విద్యార్థులను అంతర్జాతీయ స్థాయి దార్శనికులుగా, నిజాయితీ కలిగిన ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారతదేశ రాజకీయ యవనికపై లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఒక నిష్కళంక కాంతిశిఖరం. రూపంలో సామాన్యుడిగా కనిపించినా, నిర్ణయాలలో హిమాలయమంత దృఢత్వాన్ని ప్రదర్శించిన మహోన్నత నాయకుడు ఆయన. రైలు ప్రమాదానికి బాధ్యత వహించి రాజీనామా చేసినా, యుద్ధ రంగంలో శత్రువును గడగడలాడించినా, దేశం కోసం ఉపవాస దీక్ష చేపట్టినా ఆయన ప్రతి అడుగులోనూ స్వార్థం లేని నిఖార్సయిన దేశభక్తి మాత్రమే కనిపించింది. ప్రధానమంత్రి పదవిని అనుభవించి కూడా చనిపోయే నాటికి ఒక చిన్న పాత కారు రుణాన్ని మిగిల్చి వెళ్లారంటే ఆయన ఎంతటి అవినీతి రహిత పవిత్ర జీవితాన్ని గడిపారో అర్థం చేసుకోవచ్చు. అక్టోబర్ 2న జరుపుకునే ఆయన జయంతి వేడుకలు, నిజాయితీగా బతకాలని, దేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడాలని, రైతులను, సైనికులను గుండెల్లో పెట్టుకోవాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని అందిస్తాయి. శాంతి దూతకు, యుద్ధ విజేతకు ప్రణమిల్లుతూ ముందుకు సాగుదాం. భారతరత్న లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారి పవిత్ర స్మృతికి శతకోటి జయంతి ప్రణామాలు. జై జవాన్ - జై కిసాన్!
Q1: భారత 2వ ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి (Lal Bahadur Shastri) జయంతి ఎప్పుడు? ఆయన ఎక్కడ జన్మించారు?
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 2వ తేదీన జరుపుకోబడుతుంది (గాంధీ జయంతితో పాటు). ఆయన ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసి సమీప మొఘల్‌సరాయ్‌లో క్రీస్తుశకం 1904 అక్టోబర్ 2న జన్మించారు.
Q2: లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జాతికి అందించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ దేశభక్తి నినాదం ఏది?
1965 యుద్ధ సమయంలో ఆయన ఇచ్చిన చారిత్రక నినాదం 'జై జవాన్ - జై కిసాన్' (Jai Jawan, Jai Kisan).
Q3: లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఏ రైలు ప్రమాదానికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ కేంద్ర రైల్వే మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు?
క్రీస్తుశకం 1956 లో తమిళనాడులోని అరియాలూర్ రైలు ప్రమాదం (Ariyalur Train Accident) కు బాధ్యత వహిస్తూ రాజీనామా చేశారు.
Q4: 1965 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధం అనంతరం శాంతి కోసం జరిగిన చారిత్రక ఒప్పందం ఏది?
క్రీస్తుశకం 1966 జనవరి 10న ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో సంతకం చేసిన 'తాష్కెంట్ ఒప్పందం' (Tashkent Agreement).
Q5: మరణానంతరం భారత అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'భారతరత్న' అందుకున్న తొలి వ్యక్తి ఎవరు?
క్రీస్తుశకం 1966 లో లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారికి తొలి మరణానంతర 'భారతరత్న' (First Posthumous Bharat Ratna) ప్రదానం చేయబడింది.
Q6: న్యూఢిల్లీలోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి సమాధి స్థలాన్ని ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
ఆయన సమాధిని 'విజయ్ ఘాట్' (Vijay Ghat) అని పిలుస్తారు.