రతన్ టాటా వర్ధంతి 9 October | Ratan Tata Vardhanthi Telugu
జాతి గర్వించిన పారిశ్రామిక రత్నం, దాతృత్వ ధ్రువతార రతన్ టాటా వర్ధంతి విశిష్టత మరియు చారిత్రక జీవిత ప్రస్థానం | Ratan Tata Vardhanthi 9 October Telugu
భారతీయ పారిశ్రామిక సామ్రాజ్యాన్ని విశ్వవ్యాప్తం చేసి, వ్యాపారాన్ని కేవలం లాభాల ఆర్జనగా మాత్రమే కాకుండా దేశ నిర్మాణానికి మరియు సామాజిక సేవకు శక్తివంతమైన సాధనంగా మలచి, 'టాటా' బ్రాండ్‌కు విశ్వసనీయతే అసలైన పునాది అని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన దార్శనిక పారిశ్రామికవేత్త, టాటా సన్స్ మాజీ చైర్మన్, స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తొలి భారతీయ కారు 'టాటా ఇండికా' (Tata Indica) మరియు మధ్యతరగతి ప్రజల కలల వాహనం 'టాటా నానో' (Tata Nano) లను ఆవిష్కరించి, అంతర్జాతీయ దిగ్గజ బ్రాండ్లైన జాగ్వార్ ల్యాండ్ రోవర్ (JLR), టెట్లీ టీ, కోరస్ స్టీల్‌లను కొనుగోలు చేసి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారత జెండాను రెపరెపలాడించి, ఆర్జించిన సంపదలో మెజారిటీ భాగాన్ని టాటా ట్రస్ట్స్ (Tata Trusts) ద్వారా విద్య, వైద్యం, క్యాన్సర్ పరిశోధనలకు ధారపోసి భారత ప్రభుత్వం నుండి 'పద్మభూషణ్' మరియు 'పద్మవిభూషణ్' (Padma Vibhushan - 2008) పురస్కారాలను అందుకున్న మహోన్నత మానవతావాది రతన్ నావల్ టాటా (రతన్ టాటా / Ratan Tata) వర్ధంతి (పుణ్యతిథి) ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 9వ తేదీన యావత్ భారతదేశం మరియు ప్రపంచ పారిశ్రామిక రంగంచే అత్యంత గౌరవప్రపత్తులతో నిర్వహించబడుతుంది. ముంబైలో క్రీస్తుశకం 1937 డిసెంబర్ 28న జన్మించిన ఆయన, వయోభారంతో కూడిన అనారోగ్యంతో 2024 అక్టోబర్ 9న ముంబైలోని బ్రీచ్ కాండీ ఆసుపత్రిలో పరమపదించారు.
రతన్ టాటా జీవిత ప్రయాణం సమగ్రత (Integrity), సానుభూతి మరియు అపార దేశభక్తిల కలబోత. కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్కిటెక్చర్‌లో డిగ్రీ పూర్తి చేసిన ఆయన, అమెరికాలో లభించిన విలాసవంతమైన ఉద్యోగ అవకాశాలను వదులుకుని స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. టాటా గ్రూప్‌లో ఉన్నత స్థానాల్లో నేరుగా చేరకుండా, టాటా స్టీల్ జంషెడ్‌పూర్ ప్లాంట్‌లో సాధారణ కార్మికులతో కలిసి బ్లాస్ట్ ఫర్నేస్‌ల వద్ద పనిచేశారు. 1991 లో దిగ్గజ పారిశ్రామికవేత్త జేఆర్‌డీ టాటా నుండి టాటా సన్స్ చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించిన రతన్ టాటా, నాటి ఆర్థిక సంస్కరణల కాలంలో టాటా గ్రూప్ ఆదాయాన్ని 21 ఏళ్ల కాలంలో 40 రెట్లు పెంచి, లాభాలను 50 రెట్లు అధికం చేశారు. ఫోర్డ్ కంపెనీ అవమానించినప్పుడు సహనంతో వెనక్కి వచ్చి, అదే ఫోర్డ్ సంస్థ నష్టాల్లో కూరుకుపోయినప్పుడు వారి లగ్జరీ కార్ బ్రాండ్లు జాగ్వార్, ల్యాండ్ రోవర్‌లను కొనుగోలు చేసి రికార్డు లాభాల్లోకి తెచ్చిన ప్రతీకార రహిత వ్యాపార దౌత్యం ఆయనకే సొంతం. 2008 నవంబర్ 26 ముంబై ఉగ్రవాద దాడి సమయంలో తాజ్ హోటల్ సిబ్బంది, మృతుల కుటుంబాలను ఆదుకోవడంలో ఆయన చూపిన వ్యక్తిగత శ్రద్ధ ప్రపంచానికే నాయకత్వ పాఠం నేర్పింది. మూగజీవులపై ఆయన చూపిన అపార ప్రేమ, దేశవ్యాప్తంగా ఆధునిక క్యాన్సర్ ఆసుపత్రుల నిర్మాణం ఆయనను ప్రజల గుండెల్లో చిరస్థాయిగా నిలిపాయి. అక్టోబర్ 9న ఆయన వర్ధంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా పారిశ్రామిక సంస్థలు, స్టార్టప్‌లు, పౌరులు ఆయన చిత్రపటానికి నివాళులర్పిస్తారు. ఈ సమగ్ర వ్యాసంలో రతన్ టాటా బాల్యం, కార్నెల్ చదువులు, ఇండికా-నానో కథ, గ్లోబల్ విలీనాలు, దాతృత్వం మరియు సమగ్ర నాయకత్వ విశ్లేషణను తెలుసుకుందాం.
రతన్ టాటా బాల్యం, కార్నెల్ చదువులు మరియు ఫ్యాక్టరీ నేలమట్టం నుండి ప్రస్థానం (Early Life: 1937-1990)
ముంబై సంపన్న కుటుంబం నుండి జంషెడ్‌పూర్ బొగ్గు బట్టీల దాకా సాగిన నిజమైన శ్రామిక అనుభవం ఇది.
ఆయన ప్రారంభ జీవిత వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- జననం మరియు పెంపకం: రతన్ నావల్ టాటా క్రీస్తుశకం 1937 డిసెంబర్ 28న ముంబైలో జన్మించారు; తండ్రి నావల్ టాటా, తల్లి సూనీ కమిషరియట్. చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడిపోవడంతో నానమ్మ నవాజ్‌బాయి టాటా సంరక్షణలో ఎంతో క్రమశిక్షణతో పెరిగారు.
- కార్నెల్ మరియు హార్వర్డ్ విద్య: అమెరికాలోని ప్రతిష్టాత్మక కార్నెల్ యూనివర్సిటీ (Cornell University) నుండి ఆర్కిటెక్చర్ మరియు స్ట్రక్చరల్ ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీని (1962), అనంతరం హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ నుండి అడ్వాన్స్‌డ్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్‌ను పూర్తి చేశారు.
- షాప్‌ఫ్లోర్ కార్మికుడిగా తొలి అడుగు (1962): టాటా గ్రూప్‌లో చేరినప్పుడు ఆయన ఏసీ గదుల్లో కూర్చోలేదు; టాటా స్టీల్ జంషెడ్‌పూర్ కర్మాగారంలో సున్నం, బొగ్గు బట్టీల వద్ద సాధారణ కార్మికులతో కలిసి పనిచేశారు.
- నెల్కో మరియు ఎంప్రెస్ మిల్స్ సంక్షోభం: నేషనల్ రేడియో అండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ (NELCO) బాధ్యతలు స్వీకరించి దానిని లాభాల బాట పట్టించారు; సంక్షోభాలను ఎలా ఎదుర్కోవాలో క్షేత్రస్థాయిలో నేర్చుకున్నారు.
టాటా సన్స్ చైర్మన్‌గా స్వర్ణ యుగం మరియు గ్లోబల్ విలీనాలు (Chairman of Tata Sons: 1991-2012)
భారత సరిహద్దులు దాటి బ్రిటిష్, యూరోపియన్ కార్పొరేట్ దిగ్గజాలను కైవసం చేసుకున్న చారిత్రక శకమిది.
ఆ వ్యాపార విజయాల వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- 1991 లో పగ్గాలు స్వీకరణ: జేఆర్‌డీ టాటా నుండి బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు కంపెనీ అంతర్గతంగా ఎందరో సీనియర్ సత్రాప్‌లు ఎదురుతిరిగారు; అయితే దృఢ సంకల్పంతో పదవీ విరమణ వయస్సును నిర్ణయించి యువ రక్తానికి స్థానం కల్పించారు.
- టెట్లీ టీ కొనుగోలు (2000): ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద టీ బ్యాగ్ బ్రాండ్ అయిన బ్రిటిష్ దిగ్గజం 'టెట్లీ' (Tetley) ని 432 మిలియన్ డాలర్లకు కొనుగోలు చేసి భారతీయ కంపెనీ విదేశీ సంస్థను కొనుగోలు చేసిన అతిపెద్ద ఒప్పందంగా చరిత్ర సృష్టించారు.
- కోరస్ స్టీల్ కొనుగోలు (2007): ఆంగ్లో-డచ్ స్టీల్ దిగ్గజం 'కోరస్' (Corus) ను 12 బిలియన్ డాలర్లతో కైవసం చేసుకుని టాటా స్టీల్‌ను ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి ఉక్కు తయారీదారులలో ఒకటిగా నిలిపారు.
- జాగ్వార్ ల్యాండ్ రోవర్ (JLR - 2008) కొనుగోలు: 1999 లో టాటా ప్యాసింజర్ కార్ల విభాగాన్ని కొనడానికి నిరాకరించి "మీకు కార్ల తయారీ చేతకాదు" అని బిల్ ఫోర్డ్ అవమానించారు; కానీ తొమ్మిదేళ్ల తర్వాత అదే ఫోర్డ్ సంస్థ నష్టాల్లో కూరుకుపోయినప్పుడు వారి ఐకానిక్ బ్రాండ్లు 'జాగ్వార్' మరియు 'ల్యాండ్ రోవర్' లను 2.3 బిలియన్ డాలర్లకు కొనుగోలు చేసి రికార్డు లాభాల బాట పట్టించారు.
'ఇండికా' నుండి సామాన్యుడి 'నానో' కారు దాకా (Indica & The Nano Dream)
భారతీయ మధ్యతరగతి కుటుంబ భద్రత కోసం ఒక ఇంజనీర్ పడిన గొప్ప తపన ఇది.
ఆ ఆవిష్కరణల వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం:
- టాటా ఇండికా (1998): పూర్తి స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన తొలి భారతీయ ప్యాసింజర్ కారు 'టాటా ఇండికా'; విడుదలైన కొద్దికాలంలోనే అత్యధికంగా అమ్ముడైన డీజిల్ కారుగా రికార్డు సాధించింది.
- టాటా నానో కారు ఆలోచన: భారీ వర్షంలో భార్యాభర్తలు ఇద్దరు పిల్లలతో స్కూటర్‌పై తడుస్తూ ప్రమాదకరంగా ప్రయాణించడం చూసిన రతన్ టాటా, సామాన్య మధ్యతరగతి కుటుంబానికి సురక్షితమైన కార్ అందించాలని సంకల్పించారు.
- మాట నిలబెట్టుకున్న వైనం: "ఒక లక్ష రూపాయలకే కారు అందిస్తాం" అని ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకుంటూ 2008 ఆటో ఎక్స్‌పోలో 'టాటా నానో' ను ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు; "ఎ ప్రామిస్ ఈజ్ ఎ ప్రామిస్" అని ఆయన పలికిన మాటలు ప్రపంచ పారిశ్రామిక చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచాయి.
టాటా ట్రస్ట్స్ మరియు మానవతావాద దాతృత్వం (Philanthropy & Compassion)
సంపద కంటే సమాజ శ్రేయస్సే మిన్న అని నిరూపించిన నిస్వార్థ అమృత హృదయమిది.
ఆ దాతృత్వ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- 66% సంపద సమాజానికే: టాటా సన్స్ లాభాలలో దాదాపు 66 శాతం వాటా టాటా ట్రస్ట్స్ ద్వారా నేరుగా సమాజ సేవకే వెళ్తుంది; అందుకే రతన్ టాటా ప్రపంచ బిలియనీర్ల సాధారణ ఫోర్బ్స్ జాబితాలలో ఎప్పుడూ కనిపించలేదు.
- క్యాన్సర్ చికిత్స విప్లవం: దేశవ్యాప్తంగా సామాన్యులకు అత్యాధునిక క్యాన్సర్ చికిత్సను అందుబాటులోకి తేవడానికి అస్సాం, తిరుపతి, రాంచీ వంటి నగరాలలో వందలాది కోట్ల రూపాయలతో అత్యాధునిక టాటా క్యాన్సర్ ఆసుపత్రులను నిర్మించారు.
- 26/11 ముంబై ఉగ్రదాడిలో నిబద్ధత: తాజ్ హోటల్‌పై ఉగ్రదాడి జరిగినప్పుడు ప్రతి ఉద్యోగి, అతిథి ఇంటికి స్వయంగా వెళ్లి పరామర్శించారు; మరణించిన వారి కుటుంబాలకు పూర్తి జీతాలు, పిల్లల చదువుల బాధ్యతను జీవితాంతం సంస్థే భరించేలా చేశారు.
- మూగజీవుల సంరక్షణ: ముంబైలోని బాంబే హౌస్ (టాటా ప్రధాన కార్యాలయం) లోకి వీధి కుక్కలను స్వేచ్ఛగా అనుమతించడం మరియు ముంబై మహాలక్ష్మిలో అత్యాధునిక 'స్మాల్ యానిమల్ హాస్పిటల్' ను నిర్మించారు.
- నవతరం స్టార్టప్‌లకు మార్గదర్శి: పదవీ విరమణ తర్వాత పేటీఎం, ఓలా, లెన్స్‌కార్ట్, అర్బన్ కంపెనీ వంటి వందలాది యువ భారతీయ స్టార్టప్‌లలో వ్యక్తిగత పెట్టుబడులు పెట్టి యువ పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించారు.
అస్తమయం మరియు జాతీయ గౌరవాలు (Honors & Demise: 2024 October 9)
దేశం శోకసంద్రంలో మునిగిపోగా, త్రివర్ణ పతాకంతో అధికారిక వీడ్కోలు పలికిన చారిత్రక ఘట్టమిది.
ఆ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
- అస్తమయం (2024 అక్టోబర్ 9): తీవ్రమైన వయోభార అనారోగ్య సమస్యలతో ముంబైలోని బ్రీచ్ కాండీ ఆసుపత్రిలో క్రీస్తుశకం 2024 అక్టోబర్ 9న రాత్రి 86 ఏళ్ల వయస్సులో పరమపదించారు.
- అధికారిక లాంఛనాలతో వీడ్కోలు: మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించింది; ప్రపంచ దేశాల అధినేతలు, రాష్ట్రపతులు, ప్రధానులు సంతాపం తెలిపారు.
- పద్మభూషణ్ (2000) & పద్మవిభూషణ్ (2008): భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు దేశ రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన 'పద్మవిభూషణ్' ప్రదానం చేసి సత్కరించింది.
- అస్సాం బైభవ్: అస్సాంలో క్యాన్సర్ ఆసుపత్రుల నెట్‌వర్క్ నిర్మించినందుకు అస్సాం అత్యున్నత పౌర పురస్కారం లభించింది.
అక్టోబర్ 9న నిర్వహించే వర్ధంతి సంస్మరణ కార్యక్రమాలు (Observation Activities)
రతన్ టాటా వర్ధంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించే ప్రధాన అంశాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- బాంబే హౌస్ మరియు టాటా సంస్థలలో నివాళులు: ముంబైలోని బాంబే హౌస్, జంషెడ్‌పూర్ టాటా స్టీల్ ప్లాంట్, టీసీఎస్, టాటా మోటార్స్ కార్యాలయాలలో అధికారులు, కార్మికులు మౌనం పాటించి శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తారు.
- స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకుల స్మారక సభలు: బెంగళూరు, హైదరాబాద్, ఢిల్లీలలోని ఐటీ హబ్‌లలో "రతన్ టాటా నైతిక నాయకత్వ విలువలు" పై ప్రత్యేక సమావేశాలు జరుగుతాయి.
- సేవా కార్యక్రమాలు మరియు అన్నదానం: టాటా ట్రస్ట్స్ ఆధ్వర్యంలో ఆసుపత్రులలో ఉచిత మందుల పంపిణీ, జంతు సంరక్షణ కేంద్రాలకు విరాళాలు అందజేస్తారు.
- విశ్వవిద్యాలయాలలో ఎథిక్స్ లెక్చర్లు: ఐఐఎం (IIM), ఐఐటీ (IIT) లలో వ్యాపార నీతిశాస్త్రం (Business Ethics) పై 'రతన్ టాటా మెమోరియల్ లెక్చర్స్' నిర్వహిస్తారు.
- డిజిటల్ ప్రచారం: సోషల్ మీడియా వేదికలలో #RatanTata, #RatanTataVardhanthi, #LegendRatanTata, #TataGroup, #PadmaVibhushanRatanTata, మరియు #GentlemanIndustrialist హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ల ద్వారా విస్తృత నివాళులు అర్పించబడతాయి.
విద్యార్థులకు మరియు నవతరం పారిశ్రామికవేత్తలకు అందే ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Impact)
రతన్ టాటా గారి జీవిత మరియు వ్యాపార ప్రస్థానానికి పాఠశాలలు, బిజినెస్ స్కూళ్ల విద్యా వ్యవస్థలో, ముఖ్యంగా కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్, బిజినెస్ ఎథిక్స్, సోషల్ ఎంట్రప్రెన్యూర్‌షిప్, స్ట్రాటజిక్ మేనేజ్‌మెంట్ మరియు హ్యూమన్ రిసోర్స్ ఎంపథీ అభ్యసించే నవతరం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉన్నతమైన విద్యా విలువ (Educational Value) ఉంది. విద్యార్థులకు కేవలం వ్యాపారంలో లాభాలు ఆర్జించడమే అంతిమ లక్ష్యం కాదని, సమాజ హితం కోసం నైతిక విలువలను పాటిస్తూ వ్యాపారం చేయాలనే విలువలతో కూడిన నాయకత్వ పాఠం (Ethical Leadership & Integrity), విదేశీ కంపెనీలు అవమానించినప్పుడు ఆవేశపడకుండా సరైన సమయం కోసం వేచి చూసి విజయంతోనే సమాధానం చెప్పిన అత్యున్నత సహనం మరియు వ్యూహం (Patience, Strategic Resilience & Dignified Response), సంపాదించిన సంపదను నిరుపేదల విద్య, వైద్యం కోసం సమాజానికే తిరిగి ఇచ్చే కర్తవ్య నిష్ట (Corporate Social Responsibility & Philanthropy), మరియు సమాజంలో మాట్లాడలేని మూగజీవుల నుండి సాధారణ ఉద్యోగుల వరకు అందరినీ సమానంగా ప్రేమించే నిరాడంబర కరుణా హృదయాన్ని ఎలా అలవర్చుకోవాలో ఈ అధ్యయనం ద్వారా ప్రాక్టికల్ గా బోధించవచ్చు.
డబ్బు కంటే వ్యక్తిత్వమే మనిషికి అసలైన ఆస్తి అన్న సత్యాన్ని నవతరం పౌరులు నిశితంగా గ్రహిస్తారు. విద్యాసంస్థల్లో అక్టోబర్ 9న రతన్ టాటా కేస్ స్టడీ విశ్లేషణలు, బిజినెస్ ఎథిక్స్ చర్చాగోష్ఠులు నిర్వహించడం పిల్లలలో ఆదర్శవంతమైన విలువలను పెంపొందిస్తుంది. ఈ విద్యా విలువ నవభారత విద్యార్థులను అంతర్జాతీయ స్థాయి దార్శనికులుగా, దేశాన్ని ప్రగతి పథంలో నడిపించే ఉత్తమ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు (Conclusion)
భారతదేశ పారిశ్రామిక చరిత్రలో రతన్ టాటా ఒక అజరామర యుగపురుషుడు. భారతదేశం అంటే కేవలం పాముల దేశం కాదని, యూరప్ దిగ్గజ బ్రాండ్లను సైతం కొని నడపగల సత్తా ఉన్న అగ్రరాజ్యమని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన అసలైన దేశభక్తుడు ఆయన. కోట్లాది రూపాయల సంపద చేతిలో ఉన్నప్పటికీ ఏనాడూ అహంకారం ప్రదర్శించని ఆయన నిరాడంబరత, రోడ్డు పక్కన తడిసిపోతున్న సామాన్యుడి కోసం లక్ష రూపాయల కారును తయారు చేయాలనే ఆయన ఆరాటం మానవ చరిత్రలోనే అత్యున్నతమైనవి. 2024 అక్టోబర్ 9న ఆయన భౌతికంగా మనల్ని విడిచి వెళ్లినప్పటికీ, ఆయన స్థాపించిన విలువలు, ఆయన చూపిన దాతృత్వ మార్గం భారతీయ పారిశ్రామిక రంగానికి నిరంతర కాంతి పుంజాలుగా వెలుగుతూనే ఉంటాయి. అక్టోబర్ 9న జరుపుకునే ఆయన వర్ధంతి సంస్మరణ, నిజాయితీతో కూడిన శ్రమతో విజయాన్ని సాధించాలని, సమాజ శ్రేయస్సు కోసం మన వంతు సేవ చేయాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని అందిస్తుంది. భారత పారిశ్రామిక రత్నానికి శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తూ ముందుకు సాగుదాం. శ్రీ రతన్ టాటా గారి పవిత్ర స్మృతికి శతకోటి వర్ధంతి ప్రణామాలు.
Q1: భారత పారిశ్రామిక దిగ్గజం రతన్ టాటా (Ratan Tata) వర్ధంతి ఎప్పుడు?
రతన్ టాటా వర్ధంతి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 9వ తేదీన జరుపుకోబడుతుంది (ఆయన క్రీస్తుశకం 2024 అక్టోబర్ 9న ముంబైలో పరమపదించారు).
Q2: రతన్ టాటా ఏ ప్రతిష్టాత్మక విదేశీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్కిటెక్చర్ డిగ్రీ పొందారు?
అమెరికాలోని కార్నెల్ యూనివర్సిటీ (Cornell University - 1962) నుండి.
Q3: స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రతన్ టాటా భారత మార్కెట్లోకి తెచ్చిన తొలి ప్యాసింజర్ కారు మరియు లక్ష రూపాయల కారు ఏవి?
తొలి ప్యాసింజర్ కారు 'టాటా ఇండికా' (Tata Indica - 1998), మరియు లక్ష రూపాయల పీపుల్స్ కార్ 'టాటా నానో' (Tata Nano - 2008).
Q4: రతన్ టాటా నాయకత్వంలో టాటా గ్రూప్ కొనుగోలు చేసిన ప్రసిద్ధ గ్లోబల్ లగ్జరీ కార్ బ్రాండ్లు ఏవి?
బ్రిటిష్ ఐకానిక్ బ్రాండ్లు జాగ్వార్ (Jaguar) మరియు ల్యాండ్ రోవర్ (Land Rover - JLR) (2008 లో ఫోర్డ్ నుండి కొనుగోలు చేశారు).
Q5: రతన్ టాటాకు భారత ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసిన రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం ఏది?
క్రీస్తుశకం 2008 లో ప్రదానం చేసిన 'పద్మవిభూషణ్' (Padma Vibhushan) పురస్కారం (2000 లో పద్మభూషణ్ లభించింది).
Q6: టాటా సన్స్ కంపెనీ లాభాలలో ఎంత శాతం వాటా నేరుగా సేవా కార్యక్రమాలకు వెళ్తుంది?
దాదాపు 66 శాతం (66%) వాటా టాటా ట్రస్ట్స్ (Tata Trusts) ద్వారా నేరుగా విద్య, వైద్యం, గ్రామీణాభివృద్ధి సేవలకే వెళ్తుంది.